• Een bidprentje als venster op het verleden

Auteur: Steve De Maeyer

Bidprentjes lijken kleine herinneringskaartjes, maar ze bevatten vaak een schat aan informatie. Aan de hand van het prentje van Philippus Joannes De Munter onderzoekt Steve De Maeyer familiebanden, beroepen en religieuze gebruiken in het negentiende-eeuwse Baasrode. Het resultaat is een verhaal waarin genealogie, sociale geschiedenis en volksdevotie samenkomen.

• Een stukje Rosstraat in de tweede helft van de vorige eeuw

Auteurs: Johan Buys & Steve De Maeyer

Een foto uit 1949 vormt het vertrekpunt voor een gedetailleerde verkenning van de Rosstraat in de omgeving van het kruispunt met de Bookmolenstraat. Huis na huis reconstrueren Johan Buys en Steve De Maeyer wie er woonde, hoe de buurt evolueerde en hoe families er generaties lang met elkaar verweven bleven. Met oude en nieuwe beelden wordt duidelijk hoe het straatbeeld veranderde, maar ook hoeveel herinneringen er in één buurt verborgen zitten.

• Heirbaan Kermis in 1973

Auteur: Steve De Maeyer
Een blik terug naar het dorpsleven van de jaren ’70: de Heirbaan vierde zijn jaarlijkse kermis, met duivenvluchten, loopwedstrijden en drie cafés als kloppend hart. We reconstrueren het programma en brengen de sfeer van toen tot leven. Een nostalgische reis naar een Baasrode vol verenigingen en volksplezier.

•  De Nieuwjaarsbrief: eeuwen van wensen

Auteur: Steve De Maeyer
De nieuwjaarsbrief is meer dan een kinderlijk ritueel. Hij weerspiegelt eeuwen van sociale waarden, familiebanden en volkskunde. We schetsen hoe dit gebruik evolueerde van mondelinge wensen tot kalligrafische kunstwerkjes en digitale berichten als een traditie die verbindt, gekoppeld aan Baasroodse wensen.

• De familie Geyssens te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
De auteur reconstrueert de kroniek van de familie Geyssens, die in de 18e eeuw uit Lebbeke kwam en in Baasrode bloeide. Via akten en bidprentjes ontrafelt hij hun verhaal, in het Dorp en langs de Bookmolenstraat, tot de naam voorgoed verdween.

• IJsbloemen

Auteur: Steve De Maeyer
Een poëtische wintermijmering die vertrekt van een kinderversje uit 1948, opgetekend door Frans De Smedt. De Maeyer schetst het contrast tussen vroeger en nu: van ijskoude nachten onder de pannen en het ‘huiske op de koer’ tot het comfort van vandaag. Een klein tafereel dat tegelijk nostalgie oproept en een realistische blik werpt op de barre leefomstandigheden van toen.

• Het Willemsfonds te Baasrode (slot)

Auteur: Steve De Maeyer
De laatste episode in een reeks over het Willemsfonds in Baasrode beschrijft de heropleving van de vereniging vanaf 1963 en haar evolutie tot de fusie met Buggenhout. Van bibliotheek en toneel tot culturele reizen en tentoonstellingen: een levendige reconstructie van zestig jaar liberaal-culturele bedrijvigheid. De Maeyer sluit af met een oproep tot nieuwe vrijwilligers die dezelfde idealen willen voortzetten.

• Strijd tussen Baasrode en Dendermonde (1)

Auteur: Bart De Bondt
Een meeslepende historische reconstructie van de eeuwenoude rivaliteit tussen Baasrode en zijn machtige buur Dendermonde. De Bondt belicht hoe privileges, tolheffingen en keizerlijke beslissingen het lot van de Baasroodse haven bepaalden. Van middeleeuwse vernederingen tot economische onderdrukking: het is het relaas van een dorp dat veerkrachtig standhield tegen stedelijke arrogantie.

• Baasrode beschreven (1)

Auteur: Steve De Maeyer
Een nieuwe rubriek waarin De Maeyer speurt naar vermeldingen van Baasrode in boeken en gidsen. Dit eerste luik bespreekt Een reis door Vlaanderen van Alfons Van Belder (ca. 1985), waarin Baasrode slechts zijdelings opduikt. Een beschouwing over hoe kleine dorpen vaak uit het toeristisch narratief verdwijnen, met een vleugje ironie over de slordige cartografie van de auteur.

• Een woordje over Baasrodestraat 5

Auteur: Steve De Maeyer
Een minutieuze microgeschiedenis van één huis in Baasrode. De Maeyer volgt drie generaties bewoners, van arbeidersgezin tot huidige bewoonster, via akten, kranten en familieverhalen. Een mooi voorbeeld van hoe één adres een stukje dorpsgeschiedenis vertelt, verweven met sociale mobiliteit en lokale genealogie.

• Boek Bostroeës - Baasroods

Auteur: Johan Buys
Een aankondiging van de herziene editie van Baasroods Dialect, oorspronkelijk uit 2006. Buys licht toe hoe de nieuwe versie — Bostroeës-Baasroods — een verdubbeling van de inhoud brengt, rijk aan gezegden, rijmpjes en volksuitdrukkingen. Een ode aan het verdwijnende dialect van Baasrode en een liefdevol pleidooi voor het bewaren van taal als levend erfgoed.

• Op zoek naar nummer 32

Auteur: Steve De Maeyer
Een onderzoek naar het adres Briel 32 en de familie Van Gaever-Lissens die er woonde. Aan de hand van oude nummeringen, kaarten en familiedata brengt De Maeyer orde in een kluwen van straatnamen en huisnummers. Een klein maar intrigerend stukje, met aandacht voor detail en topografische nuance.

• Een ongeluk is vlug gebeurd!

Auteur: Steve De Maeyer
Een charmant stukje dorpsgeschiedenis over alledaagse tegenslagen en hoe het nieuws daar vroeger mee omging. Steve De Maeyer vertrekt van een krantenbericht uit De Voorpost van 1965, over mevrouw Clothilde Van Audenrode die haar vinger bijna verloor aan een vleesmachine. Van daaruit schetst hij het warme leven rond de kleine buurtwinkels, de babbels bij de slager en de gemoedelijke tijdsgeest waarin het dorpsnieuws nog écht persoonlijk was.

• Een Baasroodse kaart vanuit Sint-Amands verstuurd

Auteur: Steve De Maeyer
Een foto uit het archief van Heemkring Baceroth brengt een vergeten familieverhaal tot leven. De Maeyer ontrafelt de geschiedenis van de familie Van Damme-Verhavert, hun zonen en dochters, en een bijzondere postkaart die in 1916 werd verstuurd naar een geïnterneerde soldaat in Nederland. Wat begon als een oude kaart, wordt een minutieuze reconstructie van oorlog, censuur, en familiebanden over de grens van het Etappengebied. Een prachtig voorbeeld van hoe één document een wereld van context kan openleggen.

• Het Willemsfonds te Baasrode (4)

Auteur: Steve De Maeyer
Het vierde deel van De Maeyers reeks over het Willemsfonds focust op de jaren 1932–1963. De auteur belicht de oprichting van Librado, de liberale radio-omroepafdeling in Baasrode, en volgt de opbloei en neergang van het lokale Willemsfonds door oorlog en maatschappelijke veranderingen heen. Met aandacht voor figuren als Alfons en Marcel Daman toont dit artikel hoe cultuur, politiek en idealisme elkaar raakten in een dorpscontext.

• Frietkoten in Baasrode

Auteur: André Delcart
Een smakelijke duik in het culinaire erfgoed van het dorp: van de eerste houten frietbarakken tot moderne frituren. Delcart beschrijft de evolutie van frietkoten, hun ambacht en hun sfeer. Hij schetst hoe de Baasroodse frietcultuur ontstond, groeide en verdween uit het straatbeeld maar voortleefde in verhalen, nostalgie en vaste gebouwen.

• Nog wat meer over Baasroodse frituren

Auteurs: Steve De Maeyer & Lieve De Decker
Als vervolg op Delcarts bijdrage verzamelen De Maeyer en De Decker extra gegevens over specifieke frituren: Jacoby, De Keyser, Betsy, Monique, De Raes, en de Frietboetiek. Elk verhaal ademt lokale geschiedenis: van kermisfrituurtjes tot immaterieel erfgoed. Het stuk is tegelijk kroniek, eerbetoon en ode aan een typisch Belgisch gebruik dat in Baasrode diepe wortels had.

• Vooruit... met de duif!

Auteur: Steve De Maeyer
Een inkijk in het dorpsleven van 1929 aan de hand van een advertentie uit De Werker. De Maeyer beschrijft de socialistische “volkswinkels” en hoe zelfs de duivensport in het verzuilde leven een rol speelde. Een luchtige maar inzichtelijke blik op sociale verhoudingen in Baasrode tussen arbeiders, winkels en ideologie, met een knipoog naar de ‘volksmentaliteit’ van toen.

• Joanna Catharina Puttemans (maal twee)

Auteur: Steve De Maeyer
Wat begon als een verwarrende genealogische fout — één vrouw die volgens de registers twee keer geboren én gestorven was — groeit uit tot een detectiveverhaal in de archieven. De auteur ontrafelt de ware identiteit van twee halfzussen met dezelfde naam, geboren in Opdorp, en toont hoe administratieve vergissingen eeuwenlang kunnen blijven doorwerken. Een meesterlijk staaltje van genealogisch speurwerk met humor en historische precisie.

• De eerste vermelding van Baasrode binnen de akte van 29 juni 821

Auteur: Bart De Bondt
Een diepgravende historische studie over het oudste schriftelijke spoor van Baasrode. De Bondt onderzoekt de akte van keizer Lodewijk de Vrome uit 821, die het domein Baceroth vermeldt. Hij plaatst dit document in de context van middeleeuwse landgiften, abdijen en politieke structuren. Een academisch maar toegankelijk stuk dat de wortels van Baasrode in de Karolingische tijd blootlegt.

• Een achttiender

Auteur: Steve De Maeyer
Een smakelijke anekdote over kaartspel en dorpsleven. In 1963 haalde Frans Vekemans in café De Witte een zeldzame ‘achttiender’ bij het Vlaams kaartspel “bieden”: een gebeurtenis zo uitzonderlijk dat ze zelfs de krant haalde. De Maeyer reconstrueert de spelers, de cafés en de sociale context van het Baasroodse verenigingsleven in de jaren zestig, met een vleug nostalgie.

• Onteigend worden...

Auteur: Steve De Maeyer
Een minutieuze reconstructie van de onteigeningen rond het station Baasrode-Noord in 1901. Via juridische stukken, krantenberichten en kadastrale kaarten brengt De Maeyer de getroffen families tot leven: van brouwer Braeckman tot commerçanten Verheyen en De Gendt. Een sterk sociaal-historisch stuk dat toont hoe modernisering vaak ten koste ging van gewone mensen.

• Terug naar school (1991–1992)

Auteur: Steve De Maeyer en Lieve De Decker
Een charmant fotomoment: de eerste klas van de Visitatieschool met juf Alena De Coninck en directrice Lieve De Boeck. Een herkenbaar tijdsbeeld voor wie in de jaren ’90 schoolliep in Baasrode, vol namen, gezichten en herinneringen. Het soort erfgoed dat nog geen eeuw oud is, maar al nostalgie oproept.

• Afscheid van Jef Hermans

Auteur: Redactie (met tekstfragment van Jef Hermans)
Een eerbetoon aan Jef Hermans (1932–2022), pionier van de heemkring en auteur van Baasrode, zijn grote en kleine sporters. Het stuk herneemt een jeugdtekst van Hermans uit 1950, waarin hij Baasrode bezingt als “geschenk der Schelde”. Een passend en ontroerend slotstuk dat het belang van lokale herinneringen en engagement benadrukt.

• Gezonde voeding…

Auteur: Steve De Maeyer

Een luchtige duik in culinair erfgoed met een onverwachte Baasroodse link. Vanuit een oude krantadvertentie over marmelade, pickles en karamellen van de Engelse firma Crosse & Blackwell reconstrueert De Maeyer hoe deze producten via de familie Vermylen in Baasrode terechtkwamen. Een smakelijke mix van nostalgie en industriële geschiedenis die toont hoe zelfs ingelegde groenten een spoor in de dorpsgeschiedenis kunnen nalaten.

• Het ontstaan van Chiro Baasrode in een notendop

  Auteur: Lieve De Boeck

  Een warme terugblik op de geboorte van de Chiro Lentegroet Baasrode in 1968, een initiatief van E.H. Hugo Van Royen en een handvol enthousiaste leidsters. Het artikel volgt de groei van de meisjesgroep, het uniform, de kampen, het lentefeest en de onvergetelijke jeugdjaren van generaties Chiroleden. Een levendig tijdsdocument over idealen, vriendschap en engagement in het dorpsleven.

• Mijn grootvaders klok

  Auteur: Frans De Smedt

  Een klein zakuurwerk blijkt de drager van een groot familieverhaal. Frans De Smedt beschrijft de herontdekking van het horloge van zijn grootvader, gemaakt door Van Mol uit Diest rond 1900, en volgt het spoor van het uurwerk door drie generaties. Tussen techniek en emotie ontvouwt zich een kroniek van Baasroodse levens, beroepen en herinneringen.

• Tentoonstelling 1200 jaar Baasrode

Auteur: Agnes De Mulder

Een sfeervolle reportage over de jubileumtentoonstelling in zaal Colonia, waar de geschiedenis van Baasrode werd verteld via archeologische vondsten, kaarten, kunst en objecten. Van Gallo-Romeinse scherven tot de scheepslamp Bostroëneir, van de nijverheid tot de circusfamilies Tondeurs en Rens: de tentoonstelling ademde trots en verbondenheid met het dorp.

• Het Willemsfonds te Baasrode (deel 3)

Auteur: Steve De Maeyer
Het derde luik van een grondige reconstructie van de liberale vereniging in Baasrode. De Maeyer beschrijft de bloeiperiode 1928–1939 met toneelopvoeringen, voordrachten, bibliotheekwerking en uitstappen. Aan de hand van persknipsels uit Het Laatste Nieuws krijgt de lezer een levendig beeld van cultureel dorpsleven in het interbellum en de rol van geëngageerde burgers als Karel Lynneel en Philemon Van Damme.

• Terugblik: boekvoorstelling Baasrode. Een vergeten geschiedenis
  

  Auteur: Redactie

  Een hulde aan Bart De Bondt, die met zijn boek Baasrode, een vergeten geschiedenis 821–1648 een monumentaal werk afleverde. De recensie prijst de helderheid en grondigheid waarmee hij de vroege geschiedenis van Baasrode tot leven wekt: een standaardwerk voor heemkundigen.

• Pareltjes uit Baasrode

Auteur: Redactie
Een naschrift bij de tentoonstelling in Colonia, waarin bijzondere objecten nogmaals worden belicht. De reeks foto’s en toelichtingen tonen hoe tastbare erfgoedstukken (van gildebreuken tot schilderijen) blijven spreken over de rijkdom van Baasrodes verleden.

• Het circus

Auteur: Steve De Maeyer
Een nostalgische terugblik op de circusgeschiedenis in Baasrode. Families als Rens en Tondeurs brachten spektakel, en zelfs het moderne Circus Barones vindt er zijn thuishaven. Een oproep om oude foto’s of verhalen over rondreizende gezelschappen te delen.

• Archeologische opgravingen aan de Molenkouter

Auteur: Willy Van Damme
Een uitgebreid verslag over de ontdekking van een Gallo-Romeinse nederzetting uit de 1ste en 2de eeuw. Resten van woongebouwen, graanschuren, waterputten en luxeaardewerk tonen dat hier een welvarende landbouwgemeenschap leefde.
De analyse van pollen en plantenresten wijst op vlas- en fruitteelt, terwijl aardewerk van het atelier La Madeleine in Nancy duidt op verre handelscontacten. De vondsten vullen het beeld aan van continue bewoning vanaf de Romeinse tijd tot de Merovingen. De tekst sluit aan bij de viering “Baasrode 1200” en het boekproject van Bart De Bondt.

• Schooljaar 1990–1991

Auteur: Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Een klasfoto van de derde kleuterklas van de Visitatieschool: namen, gezichten en herinneringen van kinderen die nu volwassen zijn. Een kleine maar hartverwarmende bijdrage aan het dorpsgeheugen.

• Baasrode zendt zijn zonen uit…

Auteur: Guido Van Hoey
Een genealogische studie van de families Lems en Van der Waerden, die vanuit Baasrode hun weg vonden naar Buggenhout en daar een politieke en maatschappelijke rol speelden. Van schepenen in de 19de eeuw tot kleurrijke liberale figuren in de 20ste: familiegeschiedenis en lokale politiek vloeien naadloos samen.

• Een misdrijf… en de achtergrond

Auteur: Steve De Maeyer

De auteur reconstrueert het lot van de familie Thysbaert, arbeiders die door armoede en ziekte werden geveld. Wat begint als een misdaadverslag eindigt als een ontroerend verhaal over overleven en onrecht.

• Muurreclame te Baasrode (3)

Auteur: Steve De Maeyer
Een korte aanvulling bij eerdere bijdragen: bij renovatie verdween opnieuw een historische muurreclame onder crepi. Een spijtige illustratie van hoe klein erfgoed vaak achteloos verdwijnt.

• Het Willemsfonds te Baasrode (deel 2)

Auteur: Steve De Maeyer
Het vervolg op een eerder artikel over de liberale culturele vereniging. Dit deel behandelt de periode 1928–1937, waarin het Willemsfonds-Baasrode uitgroeit tot een dynamische afdeling met jeugdwerking, toneel, voordrachten en nationale invloed.
Belangrijke namen zijn Alfons en Marcel Daman, Karel Lijnneel, en Leonie Philibert. Uit krantenknipsels en archieven rijst een levendig beeld van vrijzinnig engagement in het interbellum.

• Baasrode tijdens de 18-daagse veldtocht (mei 1940)

Auteur: Frans De Smedt
Aan de hand van het dagboek van het 1ste Regiment Jagers te Paard wordt Baasrode kortstondig toneel van gevechten in mei 1940. De aanwezigheid van Prins Karel en de latere lofrede van kolonel De Jonghe d’Ardoye plaatsen het dorp in de militaire geschiedenis van de veldtocht.

• Baasrode, een vergeten geschiedenis

Auteur: Redactie

Aankondiging boek van Bart De Bondt: een beknopt historisch overzicht van Baasrode als middeleeuwse handelsplaats en later militair steunpunt tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Deze tekst fungeert als teaser voor het rijk geïllustreerde boek Baasrode, de eerste 800 jaar, dat de periode 821–1648 behandelt.

• Ik kan, wat gij niet kunt!

Auteur: Steve De Maeyer
Een smakelijke anekdote uit het dorpscafé: De Maeyer haalt een kort humoristisch fragment uit De Voorpost over de toogfilosofie. Het stukje leest als een kleine schets van volkscabaret en dorpshumor: hoe plaatselijke vertelkunst sociale banden smeedt en tegelijk een spiegel voorhoudt.

• Baasrodenaars bij de VOC (deel 4 en slot)

Auteur: Steve De Maeyer
Het afsluitende deel van de serie over Baasroodse zeelui voor de Vereenigde Oostindische Compagnie brengt verzamelde biografieën en rekeningen van mannen die als matroos of scheepsknecht de wereldzeeën beproefden. Met naam-en-datumonderzoek, reisschema’s van VOC-schepen en afrekeningen uit Batavia reconstrueert de auteur de lotgevallen van dorpelingen die verhalen meemaakten bij Robbeneiland of die in Azië bleven. Het verhaal plaatst de lokale Scheldegemeenschap in een mondiale context en toont zowel de avontuurlijke drang als de harde risico’s van de lange vaart. Historische diepgang en menselijke detailvorming wisselen elkaar af: genealogie, scheeps-archieven en levendige mini-portretten.

• Een pharmacien de la cour met roots in Baasrode en Buggenhout

Auteur: Guido Van Hoey
Guido Van Hoey volgt de familiale en professionele lijnen van de apothekersfamilie Van Bavegem, van lokale dokters tot een hofapotheker in Laken (Guillaume / Petrus Joannes Adolphus Van Bavegem). Door doop- en huwelijksakten, examenboeken en hofregisters samen te brengen, schetst hij niet alleen een stamboom maar ook het medische en sociale profiel van de familie over meer generaties. Het artikel belicht medische praktijk, publieke rollen (armendokter, vereerdere acties tijdens epidemieën) en de verticale mobiliteit van een Maatschappelijk invloedrijke familie. Een gedetailleerde, bronrijke casestudy die lokale en nationale geschiedenis aan elkaar koppelt.

• Baasrode eert zijn geschiedenis

Auteur: Willy Van Damme
Van Damme presenteert de plannen en activiteiten rond de viering van 1200 jaar Baasrode (oorkonde van 22 juni 821) en geeft een overzicht van wandelingen, lezingen, tentoonstellingen en het geplande boek over de geschiedenis van de gemeente. Het stuk werkt als aankondiging én als argument waarom zulke herdenkingen belangrijk zijn: ze brengen bewoners samen, mobiliseren expertise en maken verleden inzichtelijk voor een breed publiek. Van Damme koppelt programmatische details (data, onderwerpen, sprekers) aan de ambitie om archeologie, middeleeuwse bronnen en lokale verhalen te integreren. Een praktisch en enthousiasmerend stuk dat de lezer uitnodigt om mee te doen.

• Activiteit: bezoek scheepswerf

Auteur: Redactie / Heemkring Baceroth
Kort verslag met foto’s van de geleide avondrondleiding (10 september 2020) op de Baasroodse scheepswerven, georganiseerd met Familiekunde Dendermonde.

• Lijnvissen

Auteur: Steve De Maeyer
Een korte historische terugblik op de visserspraktijk en een verslag van een prijskamp van de Lustige Lijnvissers, met nadruk op lokale deelnemers en uitslagen uit de Durmeklokken van 29 mei 1960. De Maeyer plaatst de wedstrijdresultaten in hun sociale context: hengelsport als dorpsactiviteit die generaties verbindt, maar ook als slachtoffer van riviervervuiling en veranderende tijden. Door namen, data en clubs te noemen ontstaat een levendig beeld van gemeenschapsleven rond de Schelde. Het stuk nodigt bovendien uit tot verdere aanvulling door lokale kenners en archiefonderzoek.

• De Duitse Oberleutnant Roderich von Rauch in WO I en zijn link met Baasrode

Auteur: Joris Saerens
Een diepgravend, gedocumenteerd portret van een Duitse officier (Roderich Hermann Armand von Rauch, °28-10-1882 — †29-09-1914) dat start bij een foto van een grafmonument en uitloopt op uitgebreid archiefonderzoek. Saerens reconstrueert geboorte- en overlijdensakten, militaire eenheid en familiale lijnen, en vergelijkt Duitse bronnen met lokale parochieregisters. Het artikel combineert genealogie, militaire geschiedenis en lokaal archiefwerk: het laat zien hoe één grafsteen een internationaal spoor kan openen en families en organisaties (zoals de Volksbund) met elkaar verbindt. Een zorgvuldig geschreven studie die zowel historische precisie als menselijke context biedt.

• Muurreclame te Baasrode (reacties en aanvullingen)

Auteur: Steve De Maeyer (met bijdragen van o.a. Johan Buys)
Een korte opvolging op het eerdere uitgebreide artikel over muurreclames: reacties van lezers en aanvullende waarnemingen geven het verhaal nieuwe details (o.a. herinneringen aan een Coca-Cola-muurschildering en reclamepanelen voor Peugeot). De bijdrage illustreert hoe collectieve herinnering en fotomateriaal samen kunnen helpen bij het reconstrueren van verdwenen gevelreclames. Het stuk benadrukt ook het belang van lezersbijdragen voor lokaal historisch onderzoek en roept op contact te leggen met de heemkring als men foto’s of informatie heeft. Een praktisch, gemeenschapsgerichte aanvulling op het behoudsdebat rond muurreclame.

• Schooljaar 1968–1969

Auteur: Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Een herkenbare, nostalgische pagina met een klasfoto van het derde leerjaar van de Visitatieschool (meester Maurice Bogman). Door de individuele identificaties (namen + adressen) krijgt de foto extra waarde voor familiegeschiedenis en lokale genealogie. Een kleinschalig maar waardevol document voor lezers die zoeken naar persoonlijke en herkenbare ankerpunten in het recente verleden.

• Bijdrage tot de historiek van een politiek-culturele vereniging (deel 1): Het Willemsfonds te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
Het eerste deel van een gedetailleerde reconstructie van de Baasroodse afdeling van het Willemsfonds (opgericht 1928) en haar culturele-politieke context. De Maeyer beschrijft oprichters en bestuursleden (onder meer Alfons Daman), activiteiten (voordrachten, lichtbeelden, bibliotheek, jeugdwerking) en koppelt die aan de regionale liberale context en de werking van het Willemsfonds nationaal. Met persoonlijke notities over betrokkenen en voorbeelden uit de pers schetst het artikel hoe cultuurpolitiek en lokale elites elkaar versterkten in het interbellum.

• Belgische legereenheden te Baasrode in 1914

Auteur: Frans De Smedt
De Smedt onderzoekt minutieus welke Belgische troepen tijdens de dramatische septemberdagen van 1914 in Baasrode aanwezig waren. Via militaire verslagen en veldkaarten reconstrueert hij de bewegingen van linietroepen, genie en grenadiers in en rond Den Briel, de Wolvestraat en de Mandekensstraat. Een helder overzicht dat de Eerste Wereldoorlog letterlijk op Baasroodse bodem situeert.

• Dolf de facteur

Auteur: Lieve De Boeck
Een warm en levendig portret van Dolf De Boeck, de postbode die decennialang het dorpsbeeld kleurde. Zijn dochter Lieve beschrijft zijn werk, gewoonten en liefde voor het sociale contact, met herkenbare details uit de jaren ’50-’70. Meer dan een biografie: een tijdsbeeld van Baasrode toen het dorpsleven nog om de cafétoog draaide.

• Het Visschersblad en de vervuiling van de rivieren

Auteur: Steve De Maeyer
Lang voor ‘milieu’ een modewoord werd, waarschuwde Het Visschersblad (1929-1934) al voor de toenemende vervuiling van de Dender en Schelde. De Maeyer laat zien hoe sportvissers al vroeg de stem van het prille natuurbehoud vormden, en hoe industriële lozingen en gemeentelijke nalatigheid het waterleven vernietigden. Een verrassend actuele terugblik.

• Uit de oude doos

Auteur: Redactie Baceroth
Een nostalgische foto van de scholieren van FC Baasrode uit 1970-’71 roept de tijd op van eenvoudige voetbalvelden en dorpsploegen vol bekenden. Kleine beelden die grote herinneringen oproepen.

• Baasrodenaars bij de VOC ( deel 3 )

Auteur: Steve De Maeyer
De Maeyer vervolgt zijn indrukwekkende zoektocht naar Baasrodenaren die voor de Verenigde Oost-Indische Compagnie voeren. Met archiefstukken en zeeregister-uittreksels brengt hij hun avonturen en lotgevallen tot leven:  mannen die de wereldzeeën trotseerden maar zonen waren van een klein Scheldedorp.

• Tentoonstelling over Les Étoiles Bleues — een groot succes

Auteur: Willy Van Damme
Een terugblik op de feestelijke tentoonstelling over de eerste rockgroep van Baasrode, Les Étoiles Bleues (1962). Met getuigenissen, foto’s en muziek brengt Van Damme de sfeer van de sixties weer tot leven. Een ode aan lokale muzikale pioniers, vol nostalgie en herkenning.

• Een jubileum…

Auteur: Steve De Maeyer

Een korte inleiding/voorwoord bij dit nummer waarin het jubileum van pastoor André Van Duyse (75 jaar / 50 jaar priesterwijding in 2019) en de 70-jarige Brielparochie worden samengebracht. De Maeyer schetst het doel van het nummer: ontwikkelingen in kerk en maatschappij in de periode rond het priesterjubileum belichten en dit nummer als aanvulling op eerder verschenen publicaties (o.a. de brochure bij Open Kerkendag 2018).

• Pastoor Van Duyse — 50 jaar priester

Auteur: Steve De Maeyer

Een zeer uitvoerige levensschets én een gedetailleerde parochiale analyse: De Maeyer begint met biografische gegevens (geboren te Lokeren; opleiding aan Sint-Lodewijkscollege; miswijding op 5 juli 1969) en volgt Van Duyse’s loopbaan (o.a. Bisschoppelijke Normaalschool, leraar en huismeester, latere benoemingen en zijn aanstelling als pastoor van Baasrode-Briel op 3 december 1995).
Het grootste deel van het artikel is een grondige inventaris van zijn werkzaamheden en van de demografische en liturgische ontwikkelingen in de parochie tussen 1995 en 2019: infrastructurele ingrepen (o.a. nieuw elektronisch orgel 1997, dakrenovatie, vernieuwde verwarming en elektrische installatie), een overzicht van het kerkelijk jaar en sacramentenpraktijken, en uitgebreide statistieken: onder meer over doopsels (590 in 1995–2019, met 515 die door Van Duyse zelf werden bediend), vormsels (264 in de periode), huwelijken (70 in 1996–2019, 62 door hem bediend) en begrafenissen (256, met veel aandacht voor leeftijdsopbouw, plaats van overlijden en de trend naar crematie).
De tekst bespreekt ook maatschappelijke veranderingen (dalende kerkgang: van 15% rond 1995 naar ±10% in 2019 voor Vlaanderen, hoger cijfer lokaal), evoluties in de toediening van ziekenzalving (duidelijke afname door priestertekort), het belang van vrijwilligers, en parochiale initiatieven (bedevaarten, Vastenvoettocht, samenwerking met school en scouts). Afsluitend reflecteert het stuk op de betekenis van Van Duyse’s vrijwillige inzet na zijn pensionering en op de veranderende rol van de parochie in de gemeenschap. Het is een rijk geïllustreerd, feitelijk gedocumenteerd en statistisch onderbouwd portret dat tegelijk biografisch en sociologisch van aard is.

• Het leven na Les Etoiles Bleues

Auteur: Willy Van Damme

Wat gebeurde er met de muzikanten nadat het doek viel over hun pioniersgroep? In dit vervolgstuk schetst Van Damme de levensweg van de leden. Met warme nostalgie beschrijft hij hoe de vlam van de muziek bleef branden, zij het op kleinere schaal: Fons Vermorgen bouwt gitaren, Rudy Richard speelt in het Jazzcentrum Vlaanderen, Cesar Van Keer zingt nog steeds met zijn dochter Brigitte. Een ontroerende epiloog over vriendschap, vergetelheid en de blijvende echo van de jeugd.

• Muziek in België in de jaren ’50 en ’60

Auteur: Steve De Maeyer

Als slot van het themanummer biedt De Maeyer een beknopt overzicht van de muzikale context waarin Les Etoiles Bleues opgroeiden. Van Bobbejaan Schoepen en Jacques Brel tot The Cousins, Will Tura en André Brasseur: de tekst belicht hoe de Belgische muziekwereld evolueerde van variété en chanson naar gitaarrock en jeugd­cultuur. Een helder, informatief kaderstuk dat de Baasroodse muzikanten plaatst binnen de bredere golf van vernieuwing die het land overspoelde in de sixties.

• Baasrodenaars te Ath

Auteur: Steve De Maeyer
De auteur ontdekt in de parochieregisters van Ath drie families met wortels in Baasrode: De Lantsheere, De Lathouwer en De Wolf. Door taalverschillen, schrijfwijzen en verwarring in akten ontstaat een genealogische puzzel die hij minutieus oplost. Een mooi voorbeeld van hoe lokale geschiedschrijving grenzen overschrijdt, letterlijk en figuurlijk.

• Een onbekende, andere oorlog in de Rosstraat

Auteur: Frans De Smedt
In 1944 vond in Baasrode een stille vorm van verzet plaats. Frans De Smedt vertelt het waargebeurde verhaal van Adolf Mannz, een Duitse soldaat die Hitler de rug toekeerde en hulp vond bij de bewoners van de Rosstraat. Zijn brief uit 1946 roept de solidariteit op van gewone mensen die een deserteur beschermden, met gevaar voor eigen leven. Een ontroerend inkijkje in de menselijkheid te midden van oorlog.

• Broekkant Kermis 1972

Auteur: Steve De Maeyer
Van duivenvluchten tot kaatswedstrijden, van dansen bij Finneken tot biljarten bij Schuiter: Broekkant Kermis 1972 was een volksfeest pur sang. Steve De Maeyer laat het dorpsleven van de jaren zeventig herleven met een scherp oog voor sfeer en detail. De cafés, verenigingen en buurtfiguren komen tot leven in een warm tijdsbeeld van vriendschap en dorpsplezier.

• De Bolster te Baasrode: wel en wee van schippers

Auteur: Steve De Maeyer
Een achternaam die zelden in Baasrode voorkomt blijkt de sleutel tot een bijzonder schippersverhaal. Steve De Maeyer reconstrueert de familie De Bolster, van een tragische bevalling in 1805 tot generaties schippers op de Dender en de Schelde. Via akten, huwelijksregisters en krantenuittreksels toont hij hoe rivier en lot onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

• Baasrodenaars bij de VOC (deel 2)

Auteur: Steve De Maeyer
Na een eerste bijdrage keert De Maeyer terug naar de archieven van de Vereenigde Oostindische Compagnie. Hij volgt de Baasroodse opvarenden Pieter Bal en Pieter De Loos op hun verre reizen naar Batavia in de achttiende eeuw. Hun namen, teruggevonden in VOC-registers en schuldboeken, vertellen over avontuur, ontbering en de wereldwijde mobiliteit van Vlaamse zeelieden. Een fascinerend hoofdstuk uit de maritieme microgeschiedenis van Baasrode.

• Baasroodse gesneuvelden: Frans Adolf Vermeir

Auteur: Steve De Maeyer
Minder dan zes weken voor de Wapenstilstand sneuvelt Frans Adolf Vermeir bij Roeselare. De Maeyer reconstrueert zijn leven en militaire loopbaan, en brengt eer aan een soldaat die niet eens op het Baasroodse oorlogsmonument voorkomt. Een ingetogen hommage die de lokale tol van de Groote Oorlog tastbaar maakt.

• Tentoonstelling Kerststallentocht - 25 jaar traditie

Auteurs: Steve De Maeyer & Lieve De Decker
Een sfeervol slotakkoord van het nummer. Ter gelegenheid van 25 jaar Kerststallentocht blikt de heemkring terug met foto’s uit de collectie van Lieve De Decker. Een herinnering aan een geliefde traditie die dorp, vereniging en winterse warmte samenbrengt.

• Een Baasroodse duiker sneuvelt aan de Nieuwpoortse sluizen: Frans Van der Vreken

Auteurs: Steve De Maeyer & Lieve De Decker
Een vergeten Baasrodenaar: Frans Van der Vreken, zoon van een schippersfamilie, trad als jonge vrijwilliger in dienst bij de genie en werd duiker bij de Sapeurs-Pontonniers. In 1916 verongelukte hij tragisch tijdens werken aan de sluizen van Nieuwpoort. De Maeyer en De Decker reconstrueren zijn korte leven met archiefstukken, foto’s en militaire dossiers. Een pakkend eerbetoon aan een Baasroodse jongeman die in de vergetelheid dreigde te verdwijnen.

• WOI en het dorpsbeeld van Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
De Eerste Wereldoorlog veranderde niet alleen levens, maar ook het uitzicht van Baasrode. Steve De Maeyer ontrafelt hoe plannen voor een nieuwe kerk op het dorpsplein — volledig uitgewerkt en bijna goedgekeurd — door de oorlog werden stilgelegd. Door brieven, gemeenteraadsverslagen en financiële documenten toont hij hoe beschietingen, tekorten en economische rampspoed het dorp dwongen vast te houden aan de oude kerk. Een verrassend perspectief op hoe conflict ook bouwgeschiedenis bepaalt.

• Nog enkele documenten over Kamiel Van Belle

Auteur: Steve De Maeyer
De heemkring duikt opnieuw in het leven van Kamiel Van Belle, de Baasroodse oorlogsheld van de IJzer. Aan de hand van bidprentjes, doodsbrieven en recente persartikelen corrigeert De Maeyer hardnekkige misverstanden over zijn leven en sterfdatum. Een speelse maar zorgvuldige aanvulling op eerdere publicaties, waarin waarheid en herinnering elkaar kruisen.

• A Surgeon in Belgium of de spoorwegbrug van Den Briel (1914)

Auteur: Steve De Maeyer
Wat doet een Britse chirurg in Baasrode tijdens de Groote Oorlog? Steve De Maeyer analyseert een zeldzame passage uit het boek A Surgeon in Belgium van Henry S. Souttar (1915). In het reisverslag beschrijft Souttar een gevaarlijke tocht tussen Lippelo en Baasrode. De Maeyer vergelijkt die beschrijving met de lokale geografie en spoorlijnen, en tracht de mysterieuze ‘spoorwegbrug van Den Briel’ te lokaliseren. Een boeiende kruisbestuiving tussen literatuur, cartografie en lokale geschiedenis.

• Een vluchteling uit Roeselare

Auteurs: Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Marcel Mestdagh, een jongeman uit Roeselare, moest in 1917 vluchten voor het oorlogsgeweld en vond onderdak in Baasrode. Hij bleef er, huwde, en werd “Marcel de vluchteling”. De auteurs reconstrueren zijn verhaal via familiearchief, foto’s en medailles. Eeen ontroerend microportret van hoe één oorlogsvluchteling wortel schoot in een nieuw dorp.

• Feest bij de bevrijding

Auteur: Steve De Maeyer
Na vier jaar onderdrukking vierde Baasrode in 1919 eindelijk de vrede. Steve De Maeyer reconstrueert de stoet van 3 augustus 1919: met wagens uit elke wijk, muziek, vlaggen en een plechtig Te Deum. Via affiches, kranten en getuigenissen herleeft een dag vol opluchting en rouw, waarop vreugde en gemis hand in hand gingen.

• Wat diegenen die het meemaakten me vertelden over ’14-’18

Auteur: Jan Fierens
Van oorlogsverhalen uit de familie tot kleine anekdotes van moed en angst: Jan Fierens bundelt mondelinge overlevering over Duitse soldaten, krijgsgevangenen en lokale boeren die onderdak moesten bieden. Met warme verteltoon en nuchtere observatie brengt hij het dagelijkse leven in oorlogstijd dichtbij.

• Open Kerkendag Baasrode-Briel

Auteur: Steve De Maeyer (foto’s: Lieve De Decker)
Op 3 juni 2018 nam de heemkring deel aan de Open Kerkendag in de kerk van Den Briel. Met een tentoonstelling, brochure en rondleidingen kreeg het naoorlogse kerkgebouw (1949) bijzondere aandacht. Een kort verslag dat toont hoe Baceroth niet alleen schrijft over erfgoed, maar het ook actief beleeft.

• De zangcrochet

Auteur: Steve De Maeyer
Een nostalgische blik op een zangwedstrijd in Vlassenbroek in 1951, georganiseerd ter gelegenheid van het negende eeuwfeest. Pastoor Louis Van Weyenberghe vond sponsors voor een hoofdprijs van 5.000 frank, toen een klein fortuin. Steve De Maeyer schetst met gevoel voor detail de tijdsgeest van de vroege jaren vijftig, toen “crochets” populaire dorpsfeesten waren. Een charmante reconstructie van een eenvoudig maar levendig stukje volkscultuur.

• Links tussen Bonduel en het Hof van Peene

Auteur: Bob Colpin
Van een genealogisch spoor naar een familiekroniek. Bob Colpin onderzoekt hoe zijn schoonfamilie Van Wezemael verbonden was met de Baasroodse wielerfamilie Bonduel en stuit onderweg op opmerkelijke verbanden met brouwerijen, herbergen en notariële akten. De zoektocht naar het “Hof van Peene” brengt de lezer via familierelaties, koopakten en oude foto’s tot diep in het dorpsleven van begin twintigste eeuw. Een persoonlijk en warm portret van verwantschap, erfgoed en herinnering.

• Kunstenaars te Baasrode: Eugène Wolters (1844–1905)

Auteur: Steve De Maeyer
Een vergeten Scheldeschilder krijgt opnieuw kleur. Steve De Maeyer belicht het leven en werk van Eugène Wolters, een Nederlandse kunstenaar die langs de Schelde en dus ook in Baasrode marines en riviergezichten schilderde. Van zijn opleiding in Antwerpen tot internationale erkenning in Scheveningen en Londen: een boeiend overzicht van een schilder die de Schelde als muze koos. Met bijzondere aandacht voor zijn schilderij Mosselkaai te Baesrode, dat de lokale band overtuigend aantoont.

• Op avontuur: Baasrodenaars in dienst van de VOC

Auteur: Steve De Maeyer
Niet alleen Nederlanders voeren uit voor de Vereenigde Oostindische Compagnie. Steve De Maeyer toont aan dat ook Baasrodenaars hun geluk zochten op de verre zeeën. Hij schetst de opkomst en ondergang van de VOC, de handelsroutes en de harde levensomstandigheden aan boord. Aan de hand van archieven en databanken spoort hij Vlaamse namen op in de scheepsregisters, waar Baasrode verrassend vaak vertegenwoordigd is. Een fascinerend voorspel op een reeks over lokale zeelieden in wereldverband.

• Klaverzaed, of enkele woorden over ‘aen den Briel’

Auteur: Steve De Maeyer
Een kleine advertentie uit 1868 (“Beste Kempisch Klaverzaed… te bekomen by de Gebroeders Van den Haute aen den Briel”) blijkt een venster op het industriële verleden van Baasrode. De Maeyer reconstrueert waar “aen den Briel” werkelijk lag en ontrafelt de geschiedenis van de familie Van den Haute: zoutzieders, kooplieden en herbergiers in de Fabriekstraat. Een stukje microgeschiedenis dat de evolutie van handelsactiviteit langs de Schelde levendig maakt.

• Nog over de Bookmolenstraat

Auteur: Steve De Maeyer
Een kleine correctie wordt een mooie aanvulling. Naar aanleiding van opmerkingen van lezers vervolledigt De Maeyer zijn vorige artikel over de Bookmolenstraat. Hij beschrijft de laatste huizen van de straat, hun bewoners, en hoe de buurt er vlak na de Tweede Wereldoorlog uitzag. Een korte maar precieze rechtzetting.

• Beleggingsadvies

Auteur: Steve De Maeyer
Een ogenschijnlijk banale advertentie uit 1959 opent een venster op een minder bekende economische geschiedenis van Baasrode. De Antwerpsche Hypotheekkas — later veel bekender onder de naam Anhyp — had een plaatselijk kantoor op de Grote Plaats, waar Jan Frans Van Walderen jarenlang agent was. Aan de hand van één krantenknipsel reconstrueert De Maeyer de sociale context van sparen en beleggen in de jaren ’50, én het persoonlijke verhaal van een typische Baasroodse familie die midden in het dorpsleven stond.

• Kwartierstaat van Frans Gerard Bonduel

Auteur: Steve De Maeyer
Frans Gerard Bonduel, de wielrenner die in de volksmond eenvoudigweg “meneer Parijs-Brussel” werd, blijkt genealogisch een stuk minder “puur Baasroods” dan vaak gedacht. Steve De Maeyer ontrafelt de afstamming van de renner in een uitgebreide kwartierstaat die tot diep in West-Vlaanderen reikt. Via geboorteakten uit Oekene, Ingelmunster, Meulebeke, Baasrode en Buggenhout ontstaat een verrassend beeld: Bonduels roots zijn half West-Vlaams, half Baasroods, met hier en daar een vleugje Brabants. Een fascinerende reis door 18de- en 19de-eeuwse dorpsgemeenschappen die de kampioen van 1927-1946 hebben gevormd.

• De Baasrodestraat in Roeselare

Auteur: Steve De Maeyer
Naar aanleiding van het artikel over Roeselaarse vluchtelingen uit de vorige uitgave duikt de redactie opnieuw in deze bijzondere episode. Foto’s en bijkomend beeldmateriaal tonen hoe de Baasrodestraat in Roeselare eruitzag.

• De bebouwing in de Bookmolenstraat na de jongste wereldoorlog

Auteur: Jan Fierens
Met een warme pen beschrijft Jan Fierens hoe hij als kleine jongen, achterop de fiets bij zijn moeder, door het landschap van de Bookmolenstraat werd gevoerd. Het Baasrode van vlak na de Tweede Wereldoorlog komt tot leven in herkenbare beelden: zandwegen, boerderijen, kleine gehuchten en de mensen die er hun dagelijkse bestaan vormgaven. Het stuk is tegelijk nostalgisch en documentair, een charmant tijdsbeeld dat raakt aan de ziel van het dorp.

• Toen er nog winters waren

Auteur: Steve De Maeyer
Foto’s en korte toelichting brengen een zeldzaam natuurfenomeen opnieuw tot leven: de Schelde die in 1987 volledig dichtvroor. De beelden tonen een indrukwekkend winters landschap dat nog maar zelden voorkomt.

• Publicatie over de vluchtelingen uit Roeselare

Auteur: Steve De Maeyer

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden honderden inwoners van Roeselare geëvacueerd naar veilige dorpen in het binnenland, onder meer naar Baasrode. Steve De Maeyer vertelt hoe een groep scholieren uit Roeselare honderd jaar later hun lotgenoten opspoorde en het verhaal van deze gedwongen tocht reconstrueerde. Een klein hoofdstuk in de Grote Oorlog krijgt zo een gezicht: van angst en ontreddering tot gastvrijheid in een vreemd dorp.

• De wijding van het vaandel van de Heilig Hartbond te Baasrode
  

Auteur: Steve De Maeyer

Een uitvoerige duik in het religieuze leven van het interbellum. Aan de hand van krantenartikels, prentjes en getuigenissen reconstrueert De Maeyer de grootse feesten van 1939, toen Baasrode zijn H.-Hartvaandel liet wijden in aanwezigheid van bisschop Coppieters. Het artikel verbindt religie, volksdevotie en politiek: een momentopname van het “Rijke Roomse Leven”, waarin geloof, organisatiezin en ideologische rivaliteit elkaar vonden op het dorpsplein.

• Duivenmelkers en hun lokalen
  

Auteur: Leo Van de Velde
Met levendige herinneringen en historische weetjes voert Van de Velde ons mee naar de gloriedagen van de Baasroodse duivensport. Van Hoop en Moed tot De Sprinters: een rijk overzicht van een volkssport die ooit het dorpsritme bepaalde. Met foto’s, anekdotes en namen van cafés en melkers brengt hij een verdwijnende traditie tot leven.

• Een woordje over een café langs de Broekkouter
  

Auteurs: Lieve De Decker en Steve De Maeyer
Honderd jaar dorpsgeschiedenis verteld door de tapkast van één herberg: café Huguette. Drie generaties sterke vrouwen schonken er bier en deelden er verhalen. De Decker en De Maeyer reconstrueren met warmte en precisie het leven van de Broekkant, waar verenigingen samenkwamen en het café een sociaal ankerpunt was. Een ode aan de verdwenen gezelligheid van het buurtcafé.

• Berigt: verkoop van vet en mager hoey
  

Auteur: Steve De Maeyer
Een oud krantenbericht uit 1838 vormt het vertrekpunt voor een miniatuuronderzoek naar handel, landbouw en taalgebruik in het 19e-eeuwse Baasrode. De Maeyer ontleedt een aankondiging van een hooi- en toemaatverkoop in herberg Den Zwarten Leeuw, en brengt tegelijk het verhaal van de Bornemse schippersfamilie Muys die zich in Baasrode vestigde. Een klein stukje lokale handelshistorie krijgt nieuw leven.

• Hubertus Franciscus Vermeulen (1878–1961)
  

Auteur: Frans De Smedt
Een meeslepend familieverhaal over een eenvoudige Baasrodenaar die als jonge arbeider, soldaat en frontstrijder de stormen van zijn tijd doorstond. Frans De Smedt volgt het spoor van zijn grootvader van Sint-Amands naar Baasrode, door de Eerste Wereldoorlog heen, en terug naar het dorpsleven in vredestijd. Met fragmenten uit zijn memoires, foto’s en militaire documenten schetst dit artikel een tastbaar portret van een vergeten generatie.

• Kwartierstaat Josse Van Gaever: laatste burgemeester van Baasrode
  

Auteur: Steve De Maeyer
Een uitvoerige genealogische studie van Josse Van Gaever (1901–1985), burgemeester van Baasrode van 1958 tot de fusie met Dendermonde in 1977. De Maeyer graaft diep in archieven en doopregisters om te tonen hoe Van Gaever wortelde in een lange rij van vissers, molenaars en scheepslieden. Een eerbetoon aan de man die symbool werd van de zelfstandige Baasroodse geest en wiens familiegeschiedenis zelf het verhaal van het dorp weerspiegelt.

• ’t Stamineetje (deel 2)
  

Auteur: Peter Sarens
In dit tweede deel van zijn reeks opent Sarens opnieuw de deur van het ouderwetse dorpscafé. Met zorg en anekdotes beschrijft hij de voorwerpen die ooit vanzelfsprekend waren: de tabakspot, de zageman, het spaarkastje en de Leuvense stoof. Een liefdevol geïllustreerde inventaris van volkscultuur, waar nostalgie en humor elkaar vinden aan de toog.

• Nabeschouwing tentoonstelling ‘Molens te Baasrode’
  

Auteur: Kurt Collaert

De heemkring blikt terug op haar succesvolle tentoonstelling in Blokkesmolen. Collaert vertelt over de voorbereiding, de opkomst en de warme reacties van bezoekers. Met oog voor detail verbindt hij de molengeschiedenis met het veranderende dorpslandschap, een treffende reflectie over verdwijnen en bewaren van lokaal erfgoed.

• 75 jaar geleden werd de Brielparochie opgericht
  

Auteur: Steve De Maeyer
In volle oorlogstijd, in 1942, werd de Brielparochie officieel gesticht. De Maeyer reconstrueert de lange aanloop en de politieke discussies tussen Baasrode en Buggenhout, tot de nieuwe parochie uiteindelijk werkelijkheid werd. Een historisch artikel dat toont hoe zelfs kerkelijke geschiedenis doordrongen is van lokale identiteit.

• De verdwijnende windmolens

Auteur: J. Cats Jr. (1926), aangeleverd door de redactie

Een speelse maar melancholische poëtische tekst uit Het Land van Dendermonde van 1926 opent het molennummer. In rijm bezingt Cats Jr. hoe de oude windmolens verdwijnen en plaatsmaken voor moderniteit: paarden worden motoren, molenaars verdwijnen, het landschap raakt onttoverd. De humoristische toon maskeert een diepe bezorgdheid: wat blijft er over van het vaderlandse landschap als zelfs de molens verdwijnen? Een gevoelig literair voorspel voor het themadossier dat volgt.

• De windmolen: een Vlaamse uitvinding

Auteur: Wim Robberechts

Wim Robberechts neemt de lezer mee naar de bakermat van de windmolen, verrassend genoeg niet Nederland maar… Vlaanderen. Hij reconstrueert de opkomst van de verticale windmolen en verklaart waarom deze technologie zo snel verspreidde in het dichtbevolkte, verstedelijkte graafschap Vlaanderen. Verder bespreekt hij wiekenstanden als communicatiesysteem, de anatomie van molenstenen en het zware vak van het scherpen van de stenen. Een technisch rijk, helder en beeldend artikel dat de windmolen toont als een hoogstandje van middeleeuwse ingenieurskunst.

• Molens te Baasrode

Auteur: Bart De Bondt

Het kernartikel van dit nummer: een omvangrijke en diepgaande inventaris van alle wind- en rosmolens die Baasrode doorheen de eeuwen heeft gedragen. Bart De Bondt schetst eerst het middeleeuwse feodale molenrecht, waarbij enkel de Heer van Baasrode molens mocht oprichten, en volgt vervolgens elke molen afzonderlijk: de statige Blokkesmolen, de Heirbaanmolen, het Klein Moleken, en de eeuwenoude Koutermolen die in 1926 werd geveld door bliksem. Daarnaast komen verdwenen molens, olie- en schorsmolens, boekmolens en roskotten aan bod. Een monumentaal overzichtsartikel dat het hele molenlandschap van Baasrode opnieuw tot leven wekt.

• De laatste molenaar vertelt … en zo ook zijn ondervrager

Auteur: Jan Fierens

In een intiem en vertelrijk stuk interviewt Jan Fierens Jozef De Smedt, de laatste molenaar van de Blokkesmolen. Jozef haalt herinneringen op aan zijn familie, het molenaarsleven en de ingrijpende transitie van windkracht naar mechanische motoren. Fierens verweeft eigen jeugdherinneringen: glijden op de afgebroken molenas, het leven in de molenhuisjes, de buurtverhalen en de familiale banden. Dit artikel is een warme orale geschiedenis, een getuigenis van de laatste generatie die de molen nog écht heeft horen draaien.

• Molens en molenaars in de Baasroodse volkstelling van 1814

Auteur: Steve De Maeyer

Steve De Maeyer duikt in de volkstelling van 1814 en analyseert alle Baasroodse inwoners die als meunier of farinier werden aangeduid. Hij ontrafelt zes molenaarsfamilies (De Cuyper, Moens, Van Assche, De Munter, Van Praet, De Geest) en onderzoekt hun herkomst, hun banden met de respectieve molens en hun familiale verwevenheid met andere dorpen langs de Schelde. Het stuk toont hoe complex de molenuitbating rond 1800 was, midden een periode van politieke transitie van Oostenrijkse naar Franse heerschappij. Een genealogisch speurwerk dat economische geschiedenis en familiesporen knap verbindt.

• Afstammingslijn De Block / De Smedt

Auteurs: Steve De Maeyer & François De Saeger

Het nummer sluit af met een dubbele genealogische lijn: die van Jan De Smedt en zijn echtgenote Maria De Block, het molenaarskoppel dat tot in de 20e eeuw de Blokkesmolen en de elektrische maalderij draaiende hield. Beide auteurs volgen de vaderslijnen terug tot in Merchtem, Puurs, Wintam, Klein-Brabant en Malderen. Het resultaat is niet enkel een familiekundige reconstructie, maar ook een inkijk in de sociale status van molenaars, hun alliantiehuwelijken en hun mobiliteit binnen het vroegmoderne platteland. Een rijk naslagstuk dat de molenbiografieën van nummer 3 afrondt.

• Straatwerk

Auteur: Steve De Maeyer

Een ogenschijnlijk eenvoudig bericht uit Den Denderbode van 23 april 1865 vormt het vertrekpunt voor een reconstructie van de Baasroodse wegenbouw in de 19e eeuw. Steve De Maeyer schetst hoe kasseiwegen, aanbestedingen en provinciale plannen het dorpsbeeld van Briel, Driehuiskens, Dorp en Heirbaan vormgaven. Met oog voor historische context laat hij zien hoe zwaar verkeer en beperkte middelen gemeenten dwongen hun wegen met zorg te onderhouden en hoe de huidige N17 ooit begon als een ambitieus Oostenrijks-Belgisch moderniseringsproject. Een verhaal over stenen, belasting, vooruitgang en de overgang van kasseien naar beton en asfalt.

• De doos van… Colonia

Auteur: Jef Hermans

Wat begon als een fabriekje voor metalen verpakkingsdozen groeide uit tot een arbeidsplaats die een halve eeuw lang het dagelijks leven van Baasrode kleurde: Colonia, het “pottekot”. Jef Hermans beschrijft hoe vanaf 1929 nieuwe directie, sociale strijd en looneisen het ritme bepaalden. Later werd de fabriek een depot voor Duitse pantservoertuigen, een hersteloord voor Canadese legerwagens, en tenslotte een plek voor houtbewerking en ambacht. Een levendige schets van een verdwenen stukje industriële geschiedenis.

• Kunstenaars te Baasrode: Leo Spanoghe (1874–1955)

Auteur: Wim Robberechts

De meest omvangrijke bijdrage van dit nummer is een rijk gedocumenteerd portret van de schilder Leo Spanoghe, een meester van het Scheldelandschap. Wim Robberechts volgt Spanoghe van zijn Dendermondse afkomst en academiejaren tot zijn leven in Vlassenbroek, Baasrode, Sint-Amands, Melle en Engeland tijdens WO I. Met talrijke voorbeelden van zijn impressionistische stijl — de dijken, palingbotters, kerk- en kaaiscènes — onderstreept hij Spanoghes beheersing van licht, kleur en natuur. Ook zijn plaats binnen de Dendermondse School, de invloed van Courtens en Claus, en zijn technische virtuositeit komen uitgebreid aan bod. Een eerbetoon aan een kunstenaar die het Scheldeland met ongeëvenaarde gevoeligheid op doek vastlegde.

• Spanoghe en Stephanie

Auteurs: Lieve De Decker & Steve De Maeyer

Een enkel schilderij brengt een hele persoon terug tot leven: Stephanie Bauwens, een Vlassenbroekse volksvrouw, vereeuwigd door Spanoghe tijdens een van zijn verblijven. De auteurs reconstrueren haar afkomst, huwelijk, leven en familiebanden, en situeren haar binnen de Vlassenbroeks-Baasroodse gemeenschap. Een klein portret, maar met een bijzondere warmte voor het alledaagse leven achter de dijk.

• Onze eeuwlinge lost ons Baasroods grensraadsel op…

Auteur: Jan Fierens

Een mondeling familieverhaal over de “Wiette Peet” wordt de sleutel tot een topografisch raadsel: waar liep de grens tussen Baasrode en Sint-Gillis nu écht? Aan de hand van herinneringen, een smal gangske en een beek onder dat steegje geeft Fierens eindelijk duidelijkheid. Een charmante anekdote die toont hoe lokale geschiedenis soms verborgen zit in de herinnering van één familie en hoe een eeuwelinge onverwacht een geografisch puzzelstukje oplost.

• Kwartierstaat Jan Fierens

Auteur: Steve De Maeyer

Na de kwartierstaat van Julia Floryn in het vorige nummer richt De Maeyer zijn genealogische blik op… collega-medewerker Jan Fierens zelf. In een nauwgezette familiekundige analyse leidt hij de lezer door eeuwen van Fierens-, Waegeman-, Scholliers-, Verdickt- en talrijke andere familienamen. Van Baasrode naar Grembergen, Hamme, Moerzeke, Buggenhout en Lebbeke ontvouwt zich een netwerk van landbouwers, herbergiers, smeden, schoenmakers en wevers. De centrale vraag “Hoe Baasroods is Jan Fierens?” krijgt zowel een historische als een humoristische ontknoping: Baasroods genoeg, en stevig geworteld in lokale klei.

• Springtyd 1847

Auteur: Steve De Maeyer

Een kleine annonce in De Onpartijdige van 1847 groeit uit tot een minutieuze reconstructie van het leven van Joannes Cornelius De Cuyper: een wever die zich onverwacht ontpopte tot paardenkweker en winkelier. Aan de hand van akten, volkstellingen en lokale topografie schildert De Maeyer het leven in de Broekkant tijdens de eerste helft van de negentiende eeuw. De zoektocht verbindt het alledaagse leven van een Baasroodse familie met bredere evoluties in landbouw, handel en sociale mobiliteit, en toont hoe een enkele hengstkeuring een volledig verhaal uit de vergetelheid kan trekken.

• Pieter Bruegel en Baasrode: Intro

Auteur: Willy Van Damme

In een elegante inleiding schetst journalist Willy Van Damme de historische context waarin Pieter Bruegel de Oude zijn tekening van Baasrode maakte. Hij plaatst het werk binnen de bruisende economische en culturele uitwisseling tussen Antwerpen en de Scheldedorpen in de 16e eeuw. Van Damme trekt de lezer mee in een wereld van reizende kunstenaars, uitgeverijen als Aux Quatre Vents en de strategische rol van Baasrode als achterhaven van Antwerpen. Een meeslepende uitnodiging om het dorp van toen te ontdekken door de ogen van een van de grootste kunstenaars uit onze geschiedenis.

Pieter Bruegel en Baasrode – Een studie

Auteur: Bart De Bondt, met medewerking van Prof. Dr. Manfred Sellink

Historicus Bart De Bondt brengt een uitzonderlijk diepgravende studie van Bruegels pentekening van Baasrode — een van de meest waardevolle visuele bronnen uit de lokale geschiedenis. Hij beschrijft met precisie hoe de tekening het dorpsbeeld vastlegt vlak vóór de grote brand van 1558, en plaatst elk zichtbaar detail in zijn historische context: de havenkaaien, het kerkhoofd, de handelshuizen, het Hof van Peene en de kwetsbare relatie met de grillige Schelde. De Bondt reconstrueert niet alleen het 16e-eeuwse Baasrode, maar toont ook hoe Bruegels werk later werd gerecycleerd in schilderijen van Jan Brueghel de Oude. Het resultaat is een fascinerende combinatie van kunsthistorische analyse, lokale geschiedenis en hydrologische evolutie langs de rivier.

• Groep kinderen van de Visitatieschool, 1918

Auteur: Jan Fierens

Aan de hand van een foto uit 1918 brengt Jan Fierens de namen tot leven van een groep meisjes op de speelplaats van de Visitatieschool, kort na de wapenstilstand. Fierens ontrafelt wie ze waren, welke families ze vertegenwoordigden en hoe hun leefwereld eruitzag in de nasleep van de Groote Oorlog. Het artikel toont hoe een ogenschijnlijk eenvoudige klasfoto een venster kan worden op een turbulente periode en op het dagelijks leven in Baasrode tijdens de wederopbouw.

• De gezinskilometer van 1970

Auteur: Leo Hermans

Leo Hermans neemt de lezer mee naar 1970, wanneer de Baasroodse atletiekclub een nieuw initiatief op poten zette: de gezinskilometer. Een sportief en tegelijk sociaal experiment dat families op een laagdrempelige manier samenbracht rond bewegen, in een tijd waarin sportverenigingen de motor vormden van het dorpsleven. Hermans beschrijft het enthousiasme, de praktische organisatie en de impact van dit evenement, dat meer deed dan sport promoten: het versterkte het dorpsweefsel.

• Kwartierstaat van Julia Floryn

Auteur: Steve De Maeyer

Steve De Maeyer schetst een bijzonder genealogisch portret: de kwartierstaat van Julia Floryn, geboren in Baasrode in 1915 en honderd jaar oud. Hoewel Julia de gemeente al vroeg verliet, blijft haar familiegeschiedenis diep geworteld in Baasrode en Vlassenbroek. Via akten, generatiesporen en lokale familietakken weeft De Maeyer een stamboom die niet alleen Julia’s afkomst eert, maar ook een levendig beeld schetst van de families die de streek mee vormgaven.

• Even over… de watertoren

Auteur: Steve De Maeyer

Een klein woordje over de watertoren in Baasrode, die op 25 september 1982 werd ingehuldigd. Het bouwwerk aan de Broekstraat werd een markant beeld aan de rand van de Vlassenbroekse polder.

• Nieuwejaarke zoete…

Auteur: Steve De Maeyer
Een warme kennismaking met een levende volksgebruikt: het nieuwjaarszingen met eenvoudige liedjes en ludieke versies, van het bekende “Nieuwejaarke zoete” tot gewaagdere streekvarianten. Met sigaren voor vaste klanten in café’s als De Lido, varianten van de tekst en de link naar cafés en verenigingsleven, toont dit stuk hoe kleine rituelen het sociale weefsel van Baasrode verstevigden.

• De rijkste Baasrodenaars op de drempel van de Belgische revolutie (deel 2)

Auteur: Steve De Maeyer
In dit vervolg op een eerder artikel ontleedt De Maeyer de nummers 11–21 van de hoofdelijke omslag van 1830. Hij reconstrueert levensloop, beroepen en woonplaatsen van renteniers, landbouwers, herbergiers en koopmannen. Aan de hand van concrete data (aanslagen, huizenlocaties, familierelaties) tekent hij het economisch landschap waarin landbouwkapitaal en beginnende investeerders de sociaaleconomische top van Baasrode vormden: een microanalyse van rijkdom en macht vlak voor de moderne industrialisering.

• Mededelingen

Redactie / Heemkring Baceroth
Korte rubriek met praktische informatie voor leden: aankondigingen over het bier “Kamiel”, verkoopadressen, oproep tot schenking van erfgoedmateriaal, herinnering aan lidgeld en uitnodiging tot het steunen van de heemkring. Functioneel, maar even belangrijk: hier ontspringen vaak nieuwe onderzoekslijnen en materiaalinzamelingen voor toekomstig historisch werk.

• Gedeporteerd tijdens de Tweede Wereldoorlog

Auteur: Frans Dooms
Een aangrijpend ooggetuigenverslag en reconstructie rond een groep Baasrodenaren die tijdens WO II gedeporteerd werden naar Duitse werkkampen (o.a. het kamp bij Dörnitz/Altengrabow). Frans Dooms beschrijft persoonlijke lotgevallen: van heimwee, verraden vluchten en dwangarbeid tot overlevingstechnieken in de barakken. Het stuk brengt persoonlijke brieven, herinneringen van naasten en een treffend portret van wie terugkwam als “levend geraamte”. Een harde, noodzakelijke herinnering aan lokale slachtoffers en hun families.

• Kunstenaars te Baasrode: Jean Steeman

Auteur: Emmi Clapdorp
Een rijk portret van Jean (Kamiel Tsaar) Steeman, schilder en veelzijdig kunstenaar, met een uitvoerige biografie: opleiding, prijzen, tentoonstellingen, anekdotes (o.a. zijn rol bij het redden van Rubens’ werk tijdens de brand in de Sint-Pauluskerk) en zijn band met het Scheldelandschap. Het artikel bevat beschrijvingen van zijn thematiek (paarden, landschappen), overzicht van tentoonstellingen en een duidelijk beeld van Steeman als verbindende figuur tussen kunst, milieu-activisme en lokale gemeenschap.

• Wist je dat… Baasrode omstreeks 1837 één van de grootste Belgische maritieme handelsvloten bezat?

Auteur: Bart De Bondt
Een verrassend artikel over de maritieme positie van Baasrode rond 1837: hoewel het om slechts drie zeilschepen ging (pleiten), plaatste dat de gemeente op de ranglijst van maritieme havens. Bart De Bondt legt uit welke schepen (Deux-Frères, Victoire, Drie Gebroeders) dat waren, hun tonnage en handelsbestemmingen, en plaatst dit in bredere context door ook scheepsgebouwen en latere, veel grotere koopvaardijorders uit de fabrieksscheepsbouw te noemen. Een fascinerende correctie bij het idee dat alleen grote steden maritieme geschiedenis hadden.

• Vluchtelingen uit Roeselare te Baasrode (1917–1918)

Auteur: Steve De Maeyer
Een zorgvuldig onderzoek naar de opvang van Roeselaarse burgervluchtelingen in Baasrode tijdens de hevige bombardementen van eind 1917 en 1918. De Maeyer gebruikt kloosterverslagen, parochieregisters en overlijdensakten om aantallen, huisvesting (o.a. in het klooster van de Visitatie), sterfgevallen en de problematiek van terugkeer na de wapenstilstand te schetsen. Het artikel belicht de logistieke, medische en sociale uitdagingen van tijdelijk onderdak geven en laat zien hoe sporen van die opvang nog in bidprentjes, begrafenisregisters en straatnamen terug te vinden zijn.

• Uit de oude doos (2)

Auteur: Steve De Maeyer

Een foto van Atletiek Club Baasrode van december 1967 vanonder het stof gehaald.

• Uit het straatbeeld verdwenen: onze cinema’s

Auteur: Leo Van de Velde
Baasrode kende ooit een levendige filmcultuur: van de schimmenspelen in het begin van de 20ste eeuw tot twee bloeiende buurtcinema’s die decennialang het dorp kleur gaven. Leo Van de Velde reconstrueert minutieus de geschiedenis van Olympia, Cinema Vooruit / Cinémax en Cinema De Kring. Hij verbindt technische evoluties (van stomme film tot geluidsfilm) met sociale spanningen tussen socialistische en katholieke zuilen, en illustreert hoe cafés, affiches, filmrollen in jutezakken en strenge filmcommissies het cinemaleven bepaalden. Een rijk en nostalgisch portret van een verdwenen stukje volkscultuur.

• Een waarachtig vertelselken… (De Braune’s)

Auteur: Jan Fierens
Met zijn typische humor en vertelstijl laat Jan Fierens de lezer kennismaken met een bijna ongelooflijk, maar heerlijk volks verhaal over de Baasroodse fabriek “De Bruyn”. Hij reconstrueert hoe topmensen van Unilever — bij vergissing of noodlot — precies in Baasrode zouden belanden om er hun grote fusie te bespreken. Een combinatie van anekdote en nostalgie, vol kleurige details zoals het fabriekslocomotiefje “Delphine”, spoorwegaftakkingen en internationale verwarring over uurverschillen. Tussen de humor door toont Fierens ook de strategische ligging en economische betekenis van de fabriek.

• Kunstenaars te Baasrode: Philippe Alexander Nijs (1724-1805)

Auteur: Wim Robberechts
Wim Robberechts brengt een indrukwekkende kunsthistorische studie over Philippe Alexander Nijs, telg uit een vermaarde beeldhouwersfamilie uit het 18e-eeuwse Waas- en Scheldeland. Hij onthult de rijke context achter het Baasroodse kerkinterieur, waaronder het tabernakel en de evangelistenmedaillons van de Sint-Ursmaruskerk. De auteur schetst zowel Nijs’ carrière als koninklijk beeldhouwer, zijn opleiding in het atelier van zijn vader Adriaan Egidius, zijn opdrachten in binnen- en buitenland, en zijn rol in het culturele leven van Temse. Een bijdrage die royaal toont dat Baasrode wél waardevol kerkelijk erfgoed bezit.

• Uit de krant: overlijden van pastoor Petrus Petit (1848)

Auteur: Steve De Maeyer
Aan de hand van een artikel uit Den Denderbode werpt Steve De Maeyer een nieuw licht op het overlijden van pastoor Petrus Petit. Hij ontleedt hoe de dorpsgemeenschap de priester roemde als een moedige herder tijdens een “epidemie”, en plaatst die getuigenis in een correcte historische context. De Maeyer reconstrueert de werkelijke doodsoorzaak, wijst op verwarring tussen tyfus en de rode-loop-epidemie van 1846, en beschrijft de schrijnende leefomstandigheden op de Broekkant. Het resultaat is een genuanceerde microgeschiedenis van ziekte, armoede en pastoraal engagement.

• Het stamineetje (deel 1)

Auteur: Peter Sarens
Een sfeervolle rondleiding door een minutieus gereconstrueerd dorpscafé, waar elke object (van spuwbakje en petroleumlamp tot eierkorf en ‘lampe belge’) het dagelijkse leven van rond 1900 weer tot leven brengt. Peter Sarens beschrijft niet alleen de voorwerpen, maar ook hun gebruik, hun sociale betekenis en de taal die ermee verbonden is. Een charmant en rijk geïllustreerd stuk dat de lezer meeneemt naar de tijd van tooghangers, rook, gerstenbier en eenvoudige gezelligheid.

• Uit de krant: Het drama van Judocus Livinus Philibert (1896)

Auteur: Steve De Maeyer
Een kort krantenstukje uit 1896 blijkt slechts het topje van een tragische ijsberg. Het verhaal van Judocus Livinus Philibert, die in de Schelde sprong omdat de overzetboot te lang op zich liet wachten, groeit bij Steve De Maeyer uit tot een breed familiaal drama. De auteur reconstrueert niet alleen de fatale zwemtocht, maar ook de opeenstapeling van rampspoed die de familie Philibert trof: kindersterfte, oorlogsslachtoffers en vroegtijdige dood. Een pakkend inkijkje in de harde realiteit van “de goede oude tijd”, die vaak minder romantisch was dan we graag denken.

• Eddy Verhavert, Peter Rooibos en de tragiek van het leven

Auteur: Willy Van Damme
Het levensverhaal van Baasrodenaar en dichter Eddy Verhavert ontvouwt zich als een grillige kroniek van hoop, rebellie en verval. Willy Van Damme schetst een generatie in beroering: van Bob Dylan en beatliteratuur tot het anarchistische kunstenaarsmilieu rond De Vliet. Verhavert, alias Peter Rooibos, toonde al vroeg taalvirtuositeit maar worstelde evenzeer met twijfel en onthechting. Zijn twee dichtbundels getuigen van talent én donkerte; zijn latere jaren verzinken tragisch in isolement en ziekte. Een indringend portret van een lokale kunstenaar die balanceerde tussen genialiteit en zelfvernietiging.

• Het klooster van de Visitatie en 1914–’18

Auteur: Steve De Maeyer
De Maeyer belicht de oorlogsjaren door de ogen van de Baasroodse zusters van de Visitatie, gebaseerd op hun verslag aan het moederklooster in Sint-Amandsberg. De inval van Duitse troepen, plunderingen, vernielde kapelornamenten en het noodgedwongen onderdak in de pastorij tekenen de eerste oorlogsdagen. Tegelijk tonen de zusters hun sociale rol: voedselbedeling, naailessen voor werkloze meisjes, opvang van vluchtelingen. Een beknopt maar rijk overzicht dat de kleine en grote verhalen van WO I samenbrengt in een microgeschiedenis van een dorpsklooster in turbulente tijden.

• Baasrode en spionage in 1914–’18

Auteur: Steve De Maeyer
Via een vergeten artikel van Roger Colaes duikt De Maeyer diep in de clandestiene wereld van spionage en berichtensmokkel tussen Baasrode, Steendorp en Nederland. Wat begint met de vraag hoe een juffrouw Colaes zich tijdens de oorlog verplaatste, mondt uit in een fascinerend web van paspoorten, verborgen boodschappen, zeeschepen die stiekem informatie doorgeven, en families die hun leven riskeerden voor nieuws van het front. Een verrassend hoofdstuk lokale geschiedenis waarin gewone burgers sleutelrollen vervullen in een gevaarlijke ondergrondse communicatieketting.

• Uilenhistorie te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer (heruitgave van artikel door Frans Kestens)
Een hilarisch en bijna absurd verhaal uit 1965, waarin wipschieters in de kerk op zoek gaan naar een “wraakzuchtige” kerkuil. Wat een serieuze jacht lijkt, eindigt in slapstick: de uil blijkt opgevuld én al vijf jaar dood. Een mooie terugblik op de pen van journalist Frans Kestens, meester in het vangen van het dorpsleven in vrolijke, levendige anekdotes. De Maeyer voorziet de herpublicatie van context en een oproep naar verdere herinneringen.

• Nog over onze kerkhoven

Auteur: Lieve De Decker & Steve De Maeyer
De auteurs plaatsen kritische kanttekeningen bij de recente opruimingsacties op de kerkhoven van Den Briel, Vlassenbroek en Baasrode-centrum. Ze tonen hoe graven en vooral de namen en verhalen erachter met snelheid en weinig nuance verdwijnen. De houten bordjes, de financiële drempels en de argumentatie van “plaats maken” worden in vraag gesteld. Een scherpe reflectie over erfgoed, respect en gemeentelijke keuzes, die aantoont hoe begraafplaatsen ook dragers zijn van lokale identiteit

• Uit de oude doos

Auteur: Steve De Maeyer
Een intieme blik in het dorpsleven van de jaren 1960. Aan de hand van een foto genomen in het café van Jean Désiré Vernimmen in de Kerkstraat reconstrueert Steve De Maeyer wie er rond de tafel zit: dorpsfiguren, jonge mensen op de drempel van hun volwassen leven, en bewoners die soms veel te vroeg overleden. Het stuk ademt de warme nostalgie van Baasrode voor de tijd waarin cafés buurtpleinen waren en elke foto een klein venster op het gemeenschapsleven vormde.

• Hoe Baasrode 1914-1918 beleefde. Verslag van pastoor Felix Verhaegen (1919)

Auteur: Steve De Maeyer
Een indrukwekkend diepgravende analyse van het verslag dat pastoor Verhaegen in 1919 naar het bisdom stuurde. De Maeyer ontleedt het document vraag per vraag en plaatst elke uitspraak in haar historische context: de paniek van Vliegende Maandag, de beschietingen vanuit Moerzeke, de zware schade aan kerk en pastorij, de plunderingen, gijzelnemingen en deportaties. Hij becijfert nauwkeurig de opgeëisten, de slachtoffers en de daling in geboortecijfers, en reconstrueert hoe Baasrode, verdeeld van nature, tijdens WOI toch naar een uitzonderlijk gemeenschapsgevoel toegroeide. Een stuk lokale geschiedenis dat het dagelijkse leven achter de frontlijn tastbaar maakt.

• Vlassenbroek in de Groote Oorlog – Het parochiaal verslag

Auteur: Steve De Maeyer
Ook Vlassenbroek leverde na de oorlog een officieel verslag in, maar het is opvallend summier: slechts een invulstrook met cijfers. De Maeyer ontrafelt toch de veelzeggende stiltes: vijf gedeporteerden, twee gesneuvelden, terugvallende geboortecijfers en een opmerkelijke stabiliteit in de communies. Hij schetst tegelijk een scherp portret van pastoor Wauters, die pas in 1919 benoemd werd en daardoor nauwelijks weet had van de oorlogsfeiten. Het stuk toont hoe zelfs een klein polderdorpje de oorlog voelde, en hoe frustrerend een zwijgend archief soms kan zijn.

• Terugblik op de evenementen van oktober en november

Auteur: Kurt Collaert
Een sfeervolle terugblik op de herdenkingsperiode van 2014, honderd jaar na het uitbreken van WOI. De lancering van het “Kamieleken”-bier, genoemd naar Kamiel Van Belle, uitvoerder van het inundatieplan aan de IJzer, vormt de rode draad. Collaert beschrijft de warme receptie, de lezing over bier aan het front en de menselijke verhalen die achter het glas schuilgaan. Ook de plechtigheid aan het monument der gesneuvelden, de voordracht over de verwoesting van Dendermonde en de vertoning van de inundatiefilm passeren de revue. Een mooi voorbeeld van hoe herdenken, volkscultuur en lokale verbondenheid in Baasrode hand in hand gaan.

• Van Baasrode en Nieuwpoort: de Sint-Laurentiustoren

Auteurs: Steve De Maeyer & Lieve De Decker
Dit openingsartikel vertrekt verrassend niet vanuit Baasrode, maar vanuit een verweerde ruïne in Nieuwpoort: de Sint-Laurentiustoren. De Maeyer en De Decker reconstrueren de turbulente geschiedenis van deze toren. Gaandeweg blijkt de hij een symbolische schakel te vormen naar Baasrode, want precies hier speelde de Baasrodenaar Kamiel Van Belle een sleutelrol tijdens de onderwaterzetting van de IJzervlakte. Het artikel vormt een krachtig historisch decor voor het verhaal dat volgt.

• Wie was Kamiel Van Belle, een kleine mens in de grote geschiedenis?

Auteurs: Steve De Maeyer & Lieve De Decker
Een meeslepend biografisch portret van Kamiel Van Belle (1879–1969), geboren in Buggenhout, later Baasrodenaar, soldaat en sluisbediener aan het IJzerfront. De auteurs volgen Kamiels levenspad van zijn jeugd, zijn huwelijk tot zijn gezin in de Th. Vermijlenstraat. Daarna verschuift de aandacht naar zijn uitzonderlijke oorlogscarrière: vier lange jaren aan de IJzer, nooit gekwetst, steeds aan de gevaarlijkste posten. Het artikel toont de mens achter de held: koppig, moedig en vastberaden, maar altijd bescheiden en trouw aan zijn familie.

• Baasrode en de Duitse opmars – September–oktober 1914

Auteur: Steve De Maeyer
Een chronologisch en indringend overzicht van de impact van de Duitse opmars op Baasrode. Aan de hand van dagboeken, militaire verslagen en lokale getuigenissen schildert De Maeyer het beeld van vluchtende burgers, beschietingen vanuit Buggenhoutbos, gijzelnemingen, en de brand die Dendermonde verwoestte. Baasrode lag dagenlang in de vuurlinie. Het artikel plaatst het lokale drama in een bredere oorlogslogica en vormt zo een cruciaal hoofdstuk in de geschiedenis van de streek.

• Kamiel Van Belle zette de IJzervlakte onder water

Auteurs: Peter Sarens, Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Een minutieus, spannend en rijk geïllustreerd relaas van de gecontroleerde inundatie die de Duitse opmars tot stilstand bracht. De auteurs reconstrueren hoe technische kennis, improvisatie, nachtelijke sluizenmanoeuvres en pure moed samenkwamen. Hendrik Geeraert, sergeant Ballon, Frans Cop en vooral Kamiel Van Belle waagden hun leven in het niemandsland rond de Ganzepoot. Een combinatie van militaire strategie en persoonlijke heldenmoed.

• De medestanders van Kamiel Van Belle

Auteurs: Peter Sarens, Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Een galerij van de mannen die samen met Van Belle geschiedenis schreven: Karel Cogge, de rustige kenner van de waterlopen; Hendrik Geeraert, de binnenschipper die later nationale held werd; kolonel Robert Thys, de man die de inundatie organiseerde; en Frans Cop, de schipper die de sluizen hielp openen maar pas veel later erkenning kreeg. Elk portret laat zien hoe unieke karakters, technische expertise en onwaarschijnlijke samenloop van omstandigheden samenkwamen in één historische daad.

• Eerbetuigingen aan Kamiel Van Belle

Auteurs: Lieve De Decker & Steve De Maeyer
Dit artikel legt de medailles, onderscheidingen en officiële erkenningen van Kamiel Van Belle onder de loep. Hoewel hij nooit de nationale erkenning kreeg zoals of Cogge of Geeraert die ervaarden, ontving hij uiteindelijk toch een indrukwekkende reeks eretekens, vaak pas jaren na de oorlog. Zijn vuurkaart, frontstrepen en ridderorden vormen een stille getuigenis van zijn inzet. Een bijzonder moment was de officiële ontvangst in Nieuwpoort in 1964, waar koning Boudewijn hem feliciteerde vijftig jaar nadat hij het water had helpen sturen.

• Heemkring Baceroth eert Kamiel Van Belle

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een overzicht van de herdenkingsactiviteiten voor het najaar van 2014, volledig in het teken van 100 jaar Groote Oorlog. De heemkring organiseert lezingen, herdenkingen aan het monument, filmvertoningen over de inundatie en de lancering van hun eigen Kamielbier. Tegelijk doet Baceroth een oproep aan het stadsbestuur: vernoem een straat naar deze vergeten held. Het artikel ademt trots, dankbaarheid en lokale verbondenheid.

• De waterskiclub ‘Neptunus’ Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
In een van zijn laatste bijdragen duikt Ludo Robberechts in de pioniersjaren van het waterskiën op de Schelde. Wat begon met zelfgemaakte houten ski’s en een omgebouwde zeilboot groeide in de jaren vijftig uit tot de waterskiclub Neptunus. Brouwer Frans D’Hollander en een groep enthousiaste Baasrodenaars behoorden tot de eersten in België die deze nieuwe sport beoefenden. Het artikel brengt een verdwenen wereld van houten speedboten, spectaculaire sprongen en zomerse demonstraties opnieuw tot leven. Een boeiend verhaal over sportieve durf, technische vindingrijkheid en de bijzondere band van Baasrode met de Schelde.

• Een 'zeeslag' bij Den Briel

Auteur: Bart De Bondt
Een Duits oorlogsdagboek uit de Eerste Wereldoorlog vormt de basis voor een opmerkelijk en haast komisch verhaal. Duitse soldaten krijgen in oktober 1914 de opdracht om een vermeend Belgisch oorlogsschip bij Den Briel te veroveren. Vol verwachting rukken ze op naar Baasrode, overtuigd dat een heroïsche zeeslag hen wacht. De werkelijkheid blijkt echter veel minder spectaculair. Aan de hand van deze uitzonderlijke bron laat Bart De Bondt zien hoe verwarring, geruchten en overdrijving ook deel uitmaakten van de Groote Oorlog. Een verrassend en meeslepend relaas met een onverwachte ontknoping.

• Het veer van Baasrode: enkele wetenswaardigheden

Auteurs: Pierre Collaert & Bart De Bondt
Al meer dan zeven eeuwen verbindt het veer van Baasrode beide Scheldeoevers. Pierre Collaert en Bart De Bondt schetsen de lange geschiedenis van deze onmisbare verbinding, van de eerste vermeldingen in de middeleeuwen tot de moderne veerponten van vandaag. Ze vertellen over veermannen, tarieven, oude pontons en het drukke dagelijkse verkeer van arbeiders, landbouwers en handelaars. Ook verdwenen aanlegplaatsen, overstromingen en de evolutie van de veerdienst komen aan bod. Een rijk geïllustreerd artikel dat een vertrouwd stukje Baasrode in een verrassend historisch perspectief plaatst.

• Archeologische vondsten in Baasrode

Auteur: Willy Van Damme
Wat schuilt er onder de grond van Baasrode? Aan de hand van recente archeologische onderzoeken brengt Steve De Maeyer verrassende sporen uit een ver verleden aan het licht. Vondsten uit de metaaltijden, Romeinse dakpannen, middeleeuwse munten en resten van een eeuwenoude gracht tonen aan dat de omgeving al duizenden jaren bewoond en bewerkt werd. Zelfs een Duitse bunker uit de Tweede Wereldoorlog kwam opnieuw aan het licht. Het artikel laat zien hoe archeologie stukje bij beetje het verborgen verleden van Baasrode blootlegt en hoe recente werken onverwacht nieuwe inzichten opleveren.

• Rie en het Baasrode toen er nog scheepswerven waren

Auteur: Betty De Lanoeye
Aan de hand van de levendige herinneringen van Henri “Rie” Van Gaever en zijn vrouw Simone herleeft het Baasrode van de jaren vijftig en zestig. Cafés, winkels, bioscopen, fanfares en kermissen maakten van het dorp een bruisende gemeenschap. Rie vertelt over zijn leven als barbier en cafébaas, maar ook over de bedrijvigheid van de scheepswerven en de vele lokale bedrijven die Baasrode kleur gaven. Daarnaast komen de vissersfamilie Van Gaever en de geschiedenis van de Eskimo Kanoclub aan bod. Een warm en nostalgisch portret van een dorp dat intussen sterk veranderd is.

• Proeven van het Baasroodse verleden

Auteur: Willy Van Damme
Naar aanleiding van een voordracht van historicus Bart De Bondt krijgt de lezer een voorproefje van de rijke en vaak verrassende geschiedenis van Baasrode. Van Bourgondische hertogen en beeldenstormers tot Spaanse verwoestingen, passagiersboten naar Antwerpen en de bloeiende transitohandel: het artikel toont hoe het Scheldedorp eeuwenlang een belangrijke economische en strategische rol speelde. Met tal van opmerkelijke anekdotes en nieuwe inzichten wordt duidelijk waarom Baasrode volgens De Bondt een “atypisch dorp” genoemd mag worden. Een boeiende kennismaking met het onderzoek dat later zou uitmonden in zijn boek over de geschiedenis van Baasrode.

• Vroeger en nu: het Baasroodse gemeentehuis

Auteur: Steve De Maeyer
In deze rubriek staat het voormalige gemeentehuis van Baasrode centraal. Steve De Maeyer schetst de geschiedenis van het neoclassicistische gebouw, dat rond 1860 werd opgetrokken naar een ontwerp van Jan Saeys. Hij beschrijft de verschillende functies van het gebouw, van secretariaat en burgemeestersbureau tot gevangeniscellen en raadszaal. Ook de vroegere gemeenteschool en de verbouwingen doorheen de twintigste eeuw komen aan bod. Een korte maar interessante blik op een gebouw dat jarenlang het bestuurlijke hart van Baasrode vormde.

• Vroeger en nu: Dorpstraat

Auteur: Redactie
Een oude prentkaart uit 1904 wordt vergeleken met een recente foto van dezelfde locatie. Zo wordt zichtbaar hoe het straatbeeld van de Dorpstraat in ruim een eeuw tijd veranderde. Een kleine bijdrage die uitnodigt om met andere ogen naar het vertrouwde Baasrode van vandaag te kijken.

• Op de kaden van Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
In een van zijn laatste bijdragen neemt Ludo Robberechts de lezer mee naar de bedrijvige Scheldekaaien van de jaren zestig. Vertrekkend van een artikel uit een personeelsblad van Unilever schetst hij het harde werk in en rond de imposante silo’s die ooit hoog boven Baasrode uittorenden. Lossers, arbeiders en schippers vormden samen een hechte gemeenschap waarin vakmanschap en kameraadschap centraal stonden. Met oude foto’s en herinneringen brengt het artikel een verdwenen industrieel landschap opnieuw tot leven en roept het de tijd op waarin Baasrode nog volop mee draaide in de economische bedrijvigheid langs de Schelde.

• Het kerkhof van Den Briel

Auteur: Steve De Maeyer
Waarom kreeg Den Briel pas in 1952 een eigen kerkhof? Steve De Maeyer reconstrueert nauwgezet de lange weg naar de aanleg ervan. Hij beschrijft de discussies tussen Baasrode en Buggenhout, de rol van pastoor Gerard Boeykens en de talrijke administratieve hindernissen die moesten worden overwonnen. Daarnaast volgt hij de evolutie van het kerkhof doorheen de decennia en de bijzondere situatie waarbij één begraafplaats twee gemeenten bedient. Het artikel is meer dan een geschiedenis van een kerkhof: het vertelt over identiteit, gemeenschapsgevoel en respect voor de laatste rustplaats van generaties Brielenaars.

• Uit de krant – Verdronken

Auteur: Steve De Maeyer
Een klein krantenbericht uit 1896 vormt het vertrekpunt voor een tragisch verhaal. Een jonge Baasrodenaar springt in de Schelde om sneller aan de overkant te raken, maar verdwijnt in de stroom en verdrinkt. Steve De Maeyer gaat verder dan het oorspronkelijke bericht en reconstrueert het leven van Judocus Livinus Philibert en zijn familie. Daarbij blijkt dat het gezin nog meer zware verliezen te verwerken kreeg, onder meer tijdens de Eerste Wereldoorlog. Een aangrijpende bijdrage die toont hoe achter een kort krantenbericht vaak een diep menselijk drama schuilgaat.

• De onbekende man geïdentificeerd

Auteur: Redactie
De oproep uit het vorige nummer leverde snel resultaat op. Dankzij de hulp van lezers kon de mysterieuze man met fiets worden geïdentificeerd als Albert De Saeger uit Vlassenbroek. Het artikel schetst zijn leven als landbouwer, oud-strijder en voormalig krijgsgevangene in het Duitse kamp Stalag VIII-B. Ook zijn familiegeschiedenis komt aan bod, aangevuld met bidprentjes en een korte toelichting over het beruchte krijgsgevangenkamp. Een mooi voorbeeld van hoe gedeelde herinneringen en lokale kennis helpen om vergeten levens opnieuw een gezicht te geven.

• De familie Bessems te Baasrode – deel 2

Auteur: Steve De Maeyer
In dit vervolg op zijn genealogische studie vervolledigt Steve De Maeyer de geschiedenis van de familie Bessems in Baasrode. Via drie familietakken volgt hij verschillende generaties arbeiders, landbouwers en ambachtslieden die hun sporen nalieten in Baasrode, Buggenhout en omgeving. Bidprentjes, oude foto's en persoonlijke gegevens brengen de mensen achter de namen opnieuw tot leven. Het artikel sluit af met enkele oudere vermeldingen van de familienaam en een zoektocht naar de oorsprong van “Bessems”, die vermoedelijk verwijst naar het beroep van bezembinder. Een boeiende bijdrage voor iedereen met interesse in familiegeschiedenis en lokale wortels.

• Een onbekende man

Auteur: Redactie
Soms roept één enkele foto meer vragen op dan antwoorden. De heemkring kreeg een oude opname van een onbekende oudere man, vermoedelijk uit Vlassenbroek. Met zijn fiets, klompen en eenvoudige werktuigen straalt hij een verdwenen dorpsleven uit. Wie was deze mysterieuze figuur? De redactie doet een oproep aan de lezers om mee te helpen bij het identificeren van deze man. Een klein artikel dat aantoont hoe waardevol oude foto's zijn en hoe collectieve herinneringen kunnen bijdragen aan het bewaren van het verleden.

• De foto's van een openbaar doopfeest te Baasrode – aanvulling

Auteur: Redactie
Naar aanleiding van het eerder verschenen artikel over openbare doopfeesten worden enkele bijkomende foto's en namen gepubliceerd. Dankzij de medewerking van onder meer Jef Ceymeulen en Nicole De Vlieger krijgen de afgebeelde personen opnieuw een naam en een plaats in de geschiedenis. Zo wordt een bijna verdwenen volksgebruik verder gedocumenteerd. Een mooie illustratie van hoe heemkunde groeit dankzij de herinneringen en bijdragen van vele inwoners.

• De Schelde en het getij te Baasrode en omstreken

Auteur: Wim Robberechts
In zijn debuut voor Heemkring Baceroth neemt Wim Robberechts de lezer mee op een fascinerende reis door duizenden jaren geschiedenis van de Schelde. Hij onderzoekt hoe eb en vloed geleidelijk doordrongen tot Baasrode, welke invloed stormvloeden, bedijkingen en menselijke ingrepen hadden en waarom de Schelde vandaag nog steeds voortdurend verandert. Van mammoeten en verdwenen rivierarmen tot het Sigmaplan en de toekomst van de Vlassenbroekse polder: het artikel combineert geologie, natuur en geschiedenis tot een bijzonder boeiend verhaal. Een indrukwekkende kennismaking met een auteur die de liefde voor de Schelde duidelijk van zijn vader Ludo heeft geërfd.

• Heemkring Baceroth viert zijn tienjarig bestaan

Auteur: Redactie
Met veel plezier blikt de heemkring terug op de viering van haar tienjarig bestaan. Tijdens een druk bijgewoonde voordracht bracht André Delcart de culinaire geschiedenis van de streek tot leven, gevolgd door een gezellige receptie. Oude herinneringen werden opgehaald en verdwenen smaken opnieuw besproken. Het verslag ademt vooral dankbaarheid voor de trouwe leden en enthousiasme voor de toekomst. Bovendien wordt de komst van Wim Robberechts als nieuw bestuurslid aangekondigd, een mooie garantie dat de passie voor de geschiedenis van Baasrode ook in de volgende generatie verder leeft.

• Tien jaar Heemkring Baceroth (2002-2012)

Auteur: Redactie
Dit jubileumnummer staat volledig in het teken van het tienjarig bestaan van Heemkring Baceroth. Aan de hand van tientallen foto's, affiches en herinneringen wordt teruggeblikt op een decennium vol tentoonstellingen, lezingen, filmvoorstellingen en boekuitgaven. Van de bescheiden start in 2002 tot de grote publieksuccessen rond de overstromingen, de oorlogsjaren, Vlassenbroek, Jos Martin en het sportboek van Jef Hermans: het artikel toont hoe een kleine groep enthousiaste vrijwilligers uitgroeide tot een vaste waarde binnen het culturele leven van Baasrode. Tegelijk vormt het nummer een eerbetoon aan de vele medewerkers en aan wijlen Ludo Robberechts, jarenlang de bezielende kracht van de vereniging.

• Van de eerste tentoonstelling tot een bloeiende heemkring

Auteur: Redactie
De lezer wordt meegenomen langs de vele activiteiten die Heemkring Baceroth sinds 2002 organiseerde. Tentoonstellingen over oude beroepen, overstromingen, prentkaarten, Vlassenbroek en het rijke verenigingsleven worden afgewisseld met lezingen, filmavonden en publicaties. Elk project bracht nieuwe documenten, verhalen en herinneringen aan het licht. Doorheen het overzicht wordt duidelijk hoe de heemkring niet alleen het verleden bewaart, maar ook mensen samenbrengt rond hun gedeelde geschiedenis. Een levendig tijdsdocument dat de groei van de vereniging mooi in beeld brengt.

• Boeken, tentoonstellingen en blijvende herinneringen

Auteur: Redactie
Een belangrijk deel van het jubileumnummer is gewijd aan de vele publicaties die de heemkring in tien jaar tijd realiseerde. Boeken over de oorlogsjaren, het Baasroods dialect, Hof van Peene en de sportgeschiedenis van Baasrode gingen telkens gepaard met succesvolle tentoonstellingen en talrijke bezoekers. Ook de filmvoorstellingen en samenwerkingen met andere verenigingen krijgen aandacht. Het artikel ademt trots en dankbaarheid en toont hoe de passie voor lokale geschiedenis door de jaren heen steeds meer inwoners wist te bereiken.

• Vooruitblik op 2013

Auteur: Redactie
Na een terugblik op tien vruchtbare jaren kijkt Heemkring Baceroth ook vooruit. Om het archief verder uit te bouwen en de werking te versterken, wordt beslist om voortaan drie in plaats van vier tijdschriften per jaar uit te geven. Daarnaast wordt het jubileumjaar feestelijk afgesloten met een voordracht van André Delcart over de voedingsnijverheid in Baasrode. Een passende afsluiter van een bijzonder nummer, dat vooral getuigt van de blijvende inzet om het verleden van Baasrode levend te houden.

• De firma Haeck & Van de Meerssche – Deel 2

Auteur: Ludo Robberechts
In dit vervolgverhaal belicht Ludo Robberechts de verdere groei van het baggerbedrijf Haeck & Van de Meerssche, dat vanuit de Scheldebocht tussen Vlassenbroek en Dendermonde uitgroeide tot een belangrijke speler in de Belgische waterbouw. De lezer ontdekt hoe de onderneming haar activiteiten uitbreidde naar de Antwerpse haven, nieuwe baggertechnieken ontwikkelde en een indrukwekkende vloot uitbouwde. Tegelijk vormt het artikel een eerbetoon aan de ondernemerszin van Alfred Haeck en zijn medewerkers, onder wie verschillende Baasrodenaars. De geschiedenis eindigt met het verdwijnen van het bedrijf, maar ook met het behoud van de stoomsleepboot Amical, die vandaag nog steeds herinnert aan een verdwenen wereld van sleepvaart en baggerwerken.

• Omtrent een verdwenen volksgebruik in Vlaanderen – De foto’s van een openbaar doopfeest te Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
Aan de hand van een reeks unieke foto's uit omstreeks 1960 brengt Ludo Robberechts een bijna vergeten traditie opnieuw tot leven: het openbare doopfeest. Het artikel schetst de eeuwenoude gebruiken rond geboorte, kraambezoek en doopvieringen, waarbij familie, buren en dorpsgemeenschap een belangrijke rol speelden. De foto's tonen een kleurrijk gezelschap dat na de doop door Baasrode trekt langs verschillende cafés, een gebruik dat vandaag vrijwel verdwenen is. Met veel aandacht voor lokale details, verdwenen herbergen en oude volksgebruiken ontstaat een levendig beeld van het sociale leven in het Baasrode van vroeger.

• De familie Bessems te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
Steve De Maeyer zet zijn genealogisch onderzoek verder met een studie van de familie Bessems, een naam die in Baasrode slechts sporadisch voorkomt maar sterke wortels heeft in Buggenhout. Via huwelijken, verhuisbewegingen en familiebanden volgt hij de verschillende takken die zich in Baasrode vestigden. Achter de droge gegevens van geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten schuilt een verhaal van landbouwers, arbeiders, dienstmeiden en kleine gezinnen die mee het dagelijkse leven van de negentiende eeuw vormgaven. Een boeiende bijdrage voor iedereen die geïnteresseerd is in familiegeschiedenis en de bevolkingsgeschiedenis van de streek.

• Overhandiging van cheque aan Jef Hermans

Auteur: Redactie
De heemkring blikt terug op het succes van het boek Baasrode, zijn kleine en grote sporters. Dankzij de sterke verkoop van het werk van Jef Hermans kon een bedrag van 1.000 euro worden geschonken aan Kom op tegen Kanker. Het artikel brengt niet alleen verslag uit van deze schenking, maar onderstreept ook de waardering voor het jarenlange opzoekingswerk van de auteur. Een mooie afsluiter die toont hoe lokale geschiedenis, gemeenschapszin en maatschappelijke betrokkenheid hand in hand kunnen gaan.

• De firma Haeck & Van de Meerssche: de geschiedenis van een Dendermonds schipperijbedrijf met een Baasroodse episode

Auteur: Ludo Robberechts
Vanuit een oude prentbriefkaart van een stoomsleepboot ontvouwt Ludo Robberechts een boeiend verhaal over de sleepvaart op de Schelde en de verrassende rol die Baasrode daarin speelde. Hij beschrijft hoe schipper Alfred Haeck zijn sleepboten ombouwde tot innovatieve baggerschepen en daarvoor een beroep deed op de vakkennis van de Baasroodse familie De Landtsheer. Het artikel brengt niet alleen een verdwenen wereld van slepers, schippers en rivierarbeid tot leven, maar toont ook hoe lokale ambachtslieden mee aan de basis lagen van een vernieuwende techniek die ver buiten de streek bekendheid verwierf. Een fascinerend stukje maritieme geschiedenis, rijk aan herinneringen en technische vernuftigheid.

• Een hommage van Lydia aan Ludo

Auteur: Lydia De Vlieger
In deze persoonlijke en ontroerende bijdrage brengt Lydia De Vlieger een laatste groet aan Ludo Robberechts. Ze herinnert zich een man die altijd klaarstond voor anderen, met een brede kennis, een groot verantwoordelijkheidsgevoel en een diepe liefde voor geschiedenis en mensen. Haar woorden schetsen geen heemkundige of auteur, maar de mens achter het werk: bescheiden, behulpzaam en wijs. Een oprechte getuigenis die mooi aanvult waarom Ludo zoveel betekende voor zijn familie, vrienden en de heemkring.

• De beurtvaart Baasrode – Antwerpen

Auteur: François Veyt
Voor de komst van vrachtwagens en koerierdiensten vormden beurtschepen een onmisbare schakel tussen dorp en stad. François Veyt vertelt het verhaal van de Rust Roest, het beurtschip van Jean Vertongen dat jarenlang goederen, pakketten en boodschappen vervoerde tussen Baasrode en Antwerpen. Met tal van anekdotes over de bemanning, de ladingen en het leven aan boord ontstaat een levendig beeld van een tijd waarin het ritme van eb en vloed het transport bepaalde. Een nostalgische terugblik op een bijna vergeten vorm van dienstverlening die ooit het economische hart van de streek mee deed kloppen.

• Omtrent een oude culinaire specialiteit: Lammekenszoet

Auteur: Ludo Robberechts
Wat was precies het mysterieuze ‘lammekenszoet’, een woord dat ooit in Baasrode algemeen bekend was? Vertrekkend van een toevallige vraag gaat Ludo Robberechts op zoek naar de oorsprong van deze vergeten streekterm. Zijn onderzoek leidt naar oude culinaire woordenboeken, herinneringen van inwoners en de rijke visserijgeschiedenis van Baasrode. Het resultaat is een verrassende ontdekkingstocht langs gezouten haring, palinghandel en de eeuwenoude band tussen Baasrode en Brussel. Een kort maar bijzonder artikel dat laat zien hoe lokale geschiedenis soms verborgen zit in één enkel woord.

• Een terugblik op de voorstelling en tentoonstelling van het sportboek

Auteur: Redactie
De heemkring blikt tevreden terug op de succesvolle voorstelling van het boek Baasrode, zijn kleine en grote sporters en de bijhorende tentoonstelling. Talrijke bezoekers kwamen herinneringen ophalen aan sportclubs, kampioenen en vrijwilligers die het sportieve leven van Baasrode mee vormgaven. Het verslag ademt trots en waardering voor het vele opzoekingswerk dat aan het project voorafging en toont hoe sterk het lokale verleden blijft leven bij de inwoners van Baasrode.

• Afscheid van Ludo Robberechts

Auteur: Kurt Collaert namens Heemkring Baceroth
Dit nummer staat grotendeels in het teken van Ludo Robberechts, medeoprichter, archivaris en drijvende kracht van Heemkring Baceroth, die eind 2011 onverwacht overleed. In een uitgebreide en persoonlijke bijdrage wordt niet alleen afscheid genomen van een gewaardeerd heemkundige, maar ook van een markante Baasrodenaar. De lezer maakt kennis met zijn jeugd, zijn familie, zijn liefde voor de Schelde, zijn engagement in het verenigingsleven en zijn onvermoeibare inzet voor het bewaren van de lokale geschiedenis. Het artikel biedt een warm en menselijk portret van iemand die een blijvende stempel drukte op Baasrode.

• Een geheugen is heengegaan

Auteur: Willy Van Damme
Willy Van Damme brengt een ontroerend eerbetoon aan zijn vriend en medeheemkundige Ludo Robberechts. Hij schetst hoe Ludo uitgroeide tot een gedreven amateurhistoricus, medeoprichter van zowel het Scheepvaartmuseum als Heemkring Baceroth, en een belangrijke figuur in de heropleving van Baasrode. Het artikel benadrukt vooral zijn kritische zin, zijn grondige onderzoekswerk en zijn passie voor het verleden. Een persoonlijke terugblik op een man die zijn kennis en liefde voor Baasrode wist door te geven aan toekomstige generaties.

• Delphine Lambrecht

Auteur: André Delcart
Met het overlijden van Delphine Lambrecht verloor Vlassenbroek een van zijn bekendste inwoners. André Delcart vertelt het opmerkelijke verhaal van de uitbaatster van café en taverne Het Vissershof, die nationale en zelfs internationale bekendheid verwierf door haar beroemde ‘waterkonijn’: de muskusrat. Wat begon als een verzoek van enkele stamgasten groeide uit tot een toeristische trekpleister die bezoekers uit binnen- en buitenland aantrok. Het artikel brengt niet alleen de geschiedenis van een bijzondere horecazaak, maar ook het verhaal van een vrouw die mee het imago van Vlassenbroek bepaalde.

• Boekvoorstelling: Baasrode, zijn kleine en grote sporters

Auteur: Redactie
De heemkring kondigt met trots de publicatie aan van het omvangrijke sportboek van Jef Hermans. In meer dan 350 pagina’s wordt een eeuw Baasroodse sportgeschiedenis in kaart gebracht, met aandacht voor verdwenen en bestaande sportverenigingen, opmerkelijke sporters en talloze vrijwilligers. Het artikel licht alvast een tipje van de sluier op en toont hoe rijk en veelzijdig het sportieve verleden van Baasrode is. Een uitnodiging aan elke sportliefhebber en erfgoedvriend om dit unieke naslagwerk te ontdekken.

• Kunstenaars te Baasrode. Een geanimeerd Scheldelandschap van Jan Brueghel de Oude: Baasrode anno 1608?

Auteur: Ludo Robberechts
Kan een schilderij van meer dan vier eeuwen oud een zicht op Baasrode voorstellen? Vanuit die intrigerende vraag onderzoekt Ludo Robberechts een rivierlandschap van Jan Brueghel de Oude dat vandaag in Dresden wordt bewaard. Stap voor stap vergelijkt hij de afgebeelde Schelde, de windrichting, de getijden, de scheepvaart en zelfs de ligging van de kerk met historische gegevens over Baasrode. Het resultaat is een boeiende speurtocht op het kruispunt van kunstgeschiedenis, topografie en lokale geschiedenis. Een fascinerend artikel dat de lezer met andere ogen laat kijken naar zowel een meesterwerk uit de Vlaamse schilderkunst als naar het eeuwenoude Scheldedorp.

• De rijkste Baasrodenaars op de drempel van de Belgische revolutie

Auteur: Steve De Maeyer
Wie waren de meest vermogende inwoners van Baasrode in 1830? Aan de hand van een bewaarde belastingrol reconstrueert Steve De Maeyer de economische bovenlaag van de gemeente vlak voor de Belgische Revolutie. Schippers, landbouwers, handelaars, molenaars en renteniers passeren de revue, terwijl hun woonplaatsen, familiebanden en maatschappelijke positie in kaart worden gebracht. Het artikel biedt niet alleen een verrassende blik op rijkdom en belastingen in het negentiende-eeuwse Baasrode, maar toont ook hoe een kleine groep families het economische en politieke leven van de gemeente mee bepaalde.

• Wist je dat? Baasroodse zwaarddansers in de middeleeuwen

Auteur: Bart De Bondt
Dat Baasrode ooit bekend stond om zijn zwaarddansers is vandaag vrijwel vergeten. Toch duiken in vijftiende-eeuwse bronnen verschillende vermeldingen op van groepen uit Baasrode die deelnamen aan carnavalsfeesten, wedstrijden en openbare festiviteiten. Bart De Bondt schetst de geschiedenis van deze bijzondere volkskunst, waarbij dansers met hun zwaarden ingewikkelde figuren vormden. Het artikel plaatst de Baasroodse zwaarddansers in een bredere Vlaamse traditie en laat zien hoe levendig het volksleven in onze streek eeuwen geleden was.

• Terugblik: tentoonstelling Jos Martin

Auteur: Redactie
De heemkring blikt terug op de succesvolle tentoonstelling rond de overleden zanger en muzikant Jos Martin tijdens de septemberkermis van 2011. Vele bezoekers kwamen herinneringen ophalen aan de populaire Baasroodse artiest en genoten van foto's, documenten en verhalen uit zijn lange carrière. Een kort verslag dat getuigt van de warme belangstelling voor een man die jarenlang een vaste waarde was in het lokale muziekleven.

• Voorstelling van het sportboek ‘Baasrode, zijn kleine en grote sporters'

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met de aankondiging van een ambitieus nieuw project van Heemkring Baceroth. In het omvangrijke boek van Jef Hermans worden honderden Baasroodse sporters, clubs en vrijwilligers in beeld gebracht. Met meer dan 450 foto's en documenten belooft het werk uit te groeien tot een onmisbaar naslagwerk over de sportgeschiedenis van Baasrode. Bovendien schenkt de auteur zijn deel van de opbrengst aan Kom op tegen Kanker, wat het project een extra waardevolle dimensie geeft.

• De loopbaan van onze Baasroodse volkse muzikant en zanger Jos Martin

Auteur: Ludo Robberechts
Dit themanummer staat volledig in het teken van Jos Martin, de populaire Baasroodse muzikant, zanger en componist die in 2010 overleed. Ludo Robberechts schetst een uitgebreid en warm levensportret van de man achter de artiestennaam. Van zijn jeugd in Baasrode en het verlies van zijn gezichtsvermogen tot zijn indrukwekkende carrière als accordeonist, zanger en orkestleider: stap voor stap volgt de lezer zijn muzikale parcours. Het artikel brengt tegelijk een boeiend beeld van het Vlaamse amusementsleven na de Tweede Wereldoorlog, met kermissen, dansorkesten, café-optredens en de opkomst van de populaire muziek. Een ontroerend eerbetoon aan een artiest die ondanks zijn handicap meer dan vijftig jaar lang mensen wist te ontroeren en te vermaken.

• De platenopnamen van Jos Martin

Auteur: Ludo Robberechts
Een afzonderlijk hoofdstuk binnen het levensverhaal belicht Jos Martins carrière als componist en platenartiest. Vanaf zijn eerste opnamen eind jaren vijftig tot zijn laatste cd in 2006 schreef en zong hij tientallen eigen liedjes. Het artikel vertelt over zijn samenwerking met platenfirma's, producers en collega-artiesten, maar toont vooral hoe muziek voor Jos veel meer was dan amusement alleen. Zijn liedjes weerspiegelen herinneringen, geloof, vriendschap en persoonlijke ervaringen. Een boeiende blik achter de schermen van een artiest die zijn eigen weg bleef volgen.

• Kwartierstaat Jozef Meeuwissen alias Jos Martin

Auteur: Steve De Maeyer
Wie was Jos Martin vóór hij een bekende artiest werd? Steve De Maeyer gaat op zoek naar zijn familiale wortels en reconstrueert de voorouders van Jozef Meeuwissen. Via een overzichtelijke kwartierstaat ontdekt de lezer hoe de familie Meeuwissen vanuit de streek rond Breda uiteindelijk in Antwerpen en later Baasrode terechtkwam. Ook langs moederszijde worden de banden met de streek rond Schelde, Bornem en Baardegem zichtbaar. Een interessante genealogische aanvulling die het levensverhaal van Jos Martin nog meer diepgang geeft.

• Rechtzetting en vooruitblik

Auteur: Redactie
De redactie sluit het nummer af met een korte rechtzetting bij een onderschrift uit het vorige tijdschrift. Daarnaast wordt alvast vooruitgeblikt naar een nieuw project van de heemkring: het sportboek Baasrode, zijn kleine en grote sporters van Jef Hermans. Daarmee wordt meteen duidelijk dat de heemkring, naast het bewaren van herinneringen aan markante figuren zoals Jos Martin, ook blijft werken aan nieuwe hoofdstukken van de lokale geschiedenis.

• Tentoonstelling Jos Martin

Auteur: Redactie
Ter gelegenheid van dit herdenkingsnummer organiseert Heemkring Baceroth een tentoonstelling rond Jos Martin tijdens de septemberkermis van 2011. Foto’s, documenten en herinneringen brengen er het leven van de muzikant opnieuw tot leven. Een passend eerbetoon aan een man die decennialang een vertrouwde naam was op kermissen, feesten en podia in Baasrode en ver daarbuiten.

• De trage wegen in Baasrode

Auteurs: Ludo Robberechts & Lut Biesemans
Dit rijk geïllustreerde artikel neemt de lezer mee langs de vergeten voetwegen, oude waterlopen en historische plekken van Baasrode. Vanuit de oorsprong van de naam Baceroth ontvouwt zich een boeiende tocht door het landschap, waarbij verdwenen beken, oude kerkpaden en eeuwenoude verbindingen opnieuw zichtbaar worden. Onderweg passeren tal van herkenbare locaties zoals de Sint-Ursmaruskerk, de pastorie, het Scheepvaartmuseum, de Vermylenwijk, verschillende kapellen, molens en de Vlassenbroekpolder. Het resultaat is veel meer dan een wandelgids: het is een fascinerende ontdekkingstocht door de geschiedenis en de ontwikkeling van Baasrode.

• De wal op ‘De Kring’

Auteur: Ludo Robberechts
Aan de hand van een zeldzame foto uit de jaren 1920 reconstrueert Ludo Robberechts de geschiedenis van een verdwenen waterpartij achter De Kring. Wat vandaag een onopvallende plek is, blijkt ooit een langgerekte wal met bruggetje, bijzondere bomen en een rijke jeugdgeschiedenis te zijn geweest. Het artikel onderzoekt mogelijke oorsprongen van deze mysterieuze watergang en brengt tegelijk tal van herinneringen tot leven: van scoutsactiviteiten en kermisattracties tot cafébezoekers die ongewild een frisse duik namen. Een nostalgisch verhaal over een stukje Baasrode dat samen met de natuur errond voorgoed verdwenen is.

• Hun laatste reis had Baasrode als bestemming

Auteurs: Kurt Collaert & Ludo Robberechts
Niet alle geschiedenis bestaat uit verre gebeurtenissen. Dit aangrijpende artikel blikt terug op het tragische ongeval met het binnenschip Romi in mei 2006. Het schip, geladen met metaalslakken en onderweg naar Baasrode-Briel, kapseisde op de Schelde ter hoogte van Antwerpen. Daarbij kwamen schipperin Patricia Colman en haar broer Patrick om het leven. De auteurs brengen het verhaal van de ramp in herinnering en publiceren het ontroerende gedachtenisprentje van beide slachtoffers. Een ingetogen eerbetoon aan twee mensen die tijdens hun dagelijkse werk hun leven verloren.

• Terugblik: 100 jaar kleuterschool te Vlassenbroek

Auteur: Redactie
De heemkring blikt tevreden terug op de tentoonstelling rond honderd jaar kleuterschool van Vlassenbroek. Met meer dan vijfhonderd bezoekers en een druk bijgewoonde academische zitting groeide het evenement uit tot een groot succes. In dit slotartikel worden enkele reacties uit het gastenboek verzameld. Oud-leerlingen, inwoners en bezoekers getuigen over hun warme herinneringen aan het schooltje en spreken hun waardering uit voor het initiatief. Een mooie afsluiter die nogmaals onderstreept hoeveel betekenis deze kleine school heeft voor Vlassenbroek en ver daarbuiten.

• Het ontstaan en de begintijd van de parochieschool te Vlassenbroek

Auteur: Roger Van den Berge
Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het schooltje van Vlassenbroek duikt Roger Van den Berge in het Liber Memorialis van de parochie. Aan de hand van de soms moeilijk leesbare notities van pastoor Karel Taragola wordt het verhaal verteld van de oprichting van de school in 1911. Wat begint als een eenvoudig initiatief voor kleuteronderwijs, groeit uit tot een relaas vol menselijke spanningen, financiële zorgen en onverwachte dorpsruzies. Vooral de moeizame zoektocht naar een geschikte schooljuffrouw levert een kleurrijk beeld op van het leven in Vlassenbroek aan het begin van de twintigste eeuw.

• 100 jaar schooltje van Vlassenbroek

Samenstelling: Heemkring Baceroth
Het grootste deel van dit nummer staat in het teken van het honderdjarig bestaan van het iconische schooltje van Vlassenbroek, jarenlang bekend als één van de kleinste kleuterscholen van Vlaanderen. Aan de hand van historische foto's, documenten, klasbeelden en herinneringen wordt de geschiedenis van het gebouw en zijn bewoners tot leven gebracht. Van de bouw door pastoor Taragola over de overstroming van 1953 tot de renovaties en het dagelijkse schoolleven: het artikel schetst een warm portret van een school die generaties kinderen heeft zien opgroeien.

• De juffrouwen van Vlassenbroek

Samenstelling: Heemkring Baceroth
Een bijzonder eerbetoon aan de vrouwen die gedurende een eeuw het gezicht van het schooltje bepaalden. Aan de hand van bidprentjes, foto's en biografische gegevens maken we kennis met onder meer Paulina Schouppe, Elvire Vernimmen, Louise Van Weyenbergh, Rita Hervent en Ann Delacourt. Hun verhalen tonen hoe onderwijs in een klein dorp veel meer was dan lesgeven alleen. Elke juffrouw liet haar eigen stempel na en bouwde mee aan de warme gemeenschap rond het schooltje.

• Uit het dagboek van juf Louise Van Weyenbergh

Auteur: Louise Van Weyenbergh
Met enkele eenvoudige maar treffende herinneringen neemt juf Louise de lezer mee naar de dramatische overstroming van 1953. Het water stond hoger dan de deur van haar klaslokaal, maar dankzij de hulp van het leger en de inzet van dorpsbewoners kon het schoolleven verdergaan. Een kort maar authentiek getuigenis over veerkracht, solidariteit en het dagelijkse leven in een dorp dat letterlijk onder water stond.

• Uit het dagboek van juf Rita Hervent

Auteur: Rita Hervent
Met veel humor en herkenbare anekdotes vertelt juf Rita over haar jaren in het schooltje. Ze blikt terug op de oude kolenkachel, de eerste verwarmingsinstallaties, de verbouwingen en de inzet van ouders en vrijwilligers. Haar herinneringen tonen hoe een kleine school groot kan zijn dankzij de betrokkenheid van een hele gemeenschap. Een warm verhaal vol nostalgie en liefde voor het vak.

• Jef De Coninck en het schooltje

Samenstelling: Heemkring Baceroth
De band tussen het kunstenaarsdorp Vlassenbroek en zijn kleuterschool komt mooi naar voren in dit artikel. Kunstschilder Jef De Coninck, die jarenlang in het dorp woonde, vereeuwigde alle kleuters van juf Rita in een reeks tekeningen die in het schooltje werden tentoongesteld. Het artikel schetst niet alleen deze bijzondere tentoonstelling, maar belicht ook de levensloop van de kunstenaar en zijn verbondenheid met Vlassenbroek.

• Afscheid van juf Rita

Bron: Gazet van Antwerpen
Na een loopbaan van bijna 34 jaar neemt Vlassenbroek afscheid van juf Rita Hervent. Oud-leerlingen, ouders, collega's en inwoners van het dorp brengen haar een emotioneel eerbetoon. Het artikel laat zien hoeveel betekenis één juf kan hebben voor een gemeenschap. Verhalen over haar creativiteit, haar warme omgang met kinderen en haar inzet voor het voortbestaan van het schooltje maken duidelijk waarom haar afscheid zoveel emoties losmaakte.

• Uit het dagboek van juf Ann Delacourt

Auteur: Ann Delacourt
De huidige juf van Vlassenbroek blikt terug op haar eerste kennismaking met het schooltje en haar samenwerking met juf Rita. Ze vertelt hoe ze de tradities van haar voorgangster verderzet en hoe belangrijk het contact met ouders, buren en parochie blijft. Haar bijdrage vormt een mooie afsluiter van dit jubileumnummer en toont dat het schooltje, honderd jaar na zijn ontstaan, nog steeds een warme en levendige plek is voor jonge kinderen.

• De Heu van Basrode: de vaste passagiersdienst op Antwerpen in de zestiende en zeventiende eeuw.

Auteur: Bart De Bondt
Wist je dat Baasrode ooit een van slechts drie plaatsen was met een rechtstreekse passagiersverbinding naar Antwerpen? In deze verrassende bijdrage reconstrueert Bart De Bondt de geschiedenis van de zogenaamde heude, het schip dat eeuwenlang reizigers en goederen tussen beide havens vervoerde. De auteur toont hoe de strategische ligging van Baasrode, de uitstekende aanlegplaatsen en het hinterland van de Scheldestreek ervoor zorgden dat het dorp een belangrijke schakel werd in het vervoer over water. Zelfs Willem van Oranje maakte gebruik van deze route. Het artikel biedt een fascinerende inkijk in een vergeten hoofdstuk van de Baasroodse haven- en Scheldegeschiedenis.

• Omtrent twee oude etsjes van de Baasroodse Scheldekant, gevonden op een rommelmarkt te Gent

Auteur: Ludo Robberechts
Een toevallige vondst op een Gentse rommelmarkt vormt het vertrekpunt voor een boeiende historische speurtocht. Ludo Robberechts analyseert twee negentiende-eeuwse etsjes waarop vermoedelijk de Baasroodse Scheldekant en het leven op en rond de scheepswerven zijn afgebeeld. Stap voor stap ontrafelt hij de details van de voorstellingen: een droogdok, een werf aan de Schelde, schippers aan boord van een klein vaartuig en het dagelijkse leven van de mensen die van de rivier leefden. Het artikel laat zien hoe kunstwerken onverwachte historische bronnen kunnen zijn en brengt een verdwenen maritieme wereld opnieuw tot leven.

• Herfst op de Schelde te Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
Aan de hand van een sfeervolle foto uit de vroege jaren 1950 neemt Ludo Robberechts de lezer mee naar de Scheldeoever ter hoogte van de Drie Huizen. Wat op het eerste gezicht een eenvoudig rivierzicht lijkt, groeit uit tot een verhaal over sleepboten, plezierjachten, verdwenen aanlegplaatsen en het leven langs de Schelde. Bijzondere aandacht gaat naar de familie Ost en hun jacht Jeanky, maar ook naar de ingrijpende veranderingen die het Sigmaplan later zou meebrengen. Een nostalgische bijdrage die een herkenbaar stukje Baasrode vastlegt vlak vóór het definitief veranderde.

• Bij een bidprentje. Joannes Emilius De Clerck (1861–1886)

Auteur: Steve De Maeyer
Een eenvoudig bidprentje vormt de aanleiding voor een boeiende reconstructie van een Baasroodse familiegeschiedenis. Steve De Maeyer onderzoekt het korte leven van Joannes Emilius De Clerck, koster, katholiek onderwijzer en actief lid van verschillende religieuze en liefdadige verenigingen. Via genealogische gegevens, familiebanden en lokale context ontstaat een levendig beeld van het katholieke verenigingsleven in het negentiende-eeuwse Baasrode. Tegelijk toont het artikel hoe een ogenschijnlijk bescheiden document verrassend veel kan vertellen over het dagelijkse leven, sociale verhoudingen en de gebruiken rond overlijden en rouw in vroegere tijden.

• Het leven van de Baasroodse gebroeders Bosbeeck; de belangrijkste bandietenleiders in de Nederlanden op het einde van de 18de eeuw

Auteur: Ludo Robberechts
In deze opmerkelijke bijdrage brengt Ludo Robberechts het bijna vergeten verhaal van de gebroeders Bosbeeck, twee Baasrodenaren die op het einde van de achttiende eeuw uitgroeiden tot beruchte leiders van een omvangrijke roversbende. Tegen de achtergrond van politieke onrust, armoede en bestuurlijke chaos schetst de auteur hoe de broers een netwerk van misdadigers uitbouwden dat actief was in grote delen van de Zuidelijke Nederlanden. Het artikel leest als een historische avonturenroman, maar is tegelijk een grondig gedocumenteerd onderzoek naar criminaliteit, rechtspraak en het dagelijkse leven in een woelige periode van onze geschiedenis.

• Gerechtigheid en straf in het verleden

Auteur: Ludo Robberechts
Hoe werden misdadigers vroeger berecht en gestraft? Deze boeiende studie neemt de lezer mee naar de wereld van schandpalen, galgen, folteringen en openbare terechtstellingen. Robberechts beschrijft hoe rechtspraak eeuwenlang niet alleen bedoeld was om te straffen, maar ook om de bevolking af te schrikken. Daarbij komen de werking van rechtbanken, de rol van de scherprechter en de evolutie van het strafrecht uitgebreid aan bod. Het artikel laat zien hoe sterk onze hedendaagse opvattingen over rechtvaardigheid verschillen van die uit het ancien régime en biedt tegelijk een fascinerende blik op een vaak harde en meedogenloze samenleving.

• De Slag om Baasrode verklaard (1579)

Auteur: Bart De Bondt
Dankzij een nieuwe bronnenvondst werpt Bart De Bondt een verrassend licht op een van de belangrijkste gebeurtenissen uit de Baasroodse geschiedenis. Op basis van diplomatieke correspondentie uit de Tachtigjarige Oorlog ontwikkelt hij een nieuwe verklaring voor de aanval op Baasrode in augustus 1579. Volgens deze interpretatie was de strategische haven niet het enige doelwit: mogelijk hoopten de aanvallers ook Willem van Oranje gevangen te nemen of uit te schakelen. De auteur reconstrueert minutieus het verloop van de strijd, de verwoesting van het dorp en de verstrekkende gevolgen voor Baasrode, dat na deze ramp nooit meer zijn vroegere economische betekenis zou terugwinnen.

• Tentoonstelling Baasroodse archiefstukken – Een greep uit de schenkingen

Auteur: Redactie
Op de achterpagina kondigt Heemkring Baceroth een tentoonstelling aan rond recent geschonken archiefstukken. Aan de hand van documenten, foto's en andere historische stukken toont de vereniging hoe waardevol particuliere schenkingen zijn voor het bewaren van het lokale verleden. Een uitnodiging voor iedereen die het rijke erfgoed van Baasrode van dichtbij wil ontdekken.

• Omtrent de herbergen en afspanningen ‘De Vier Eemers’, ‘De Vier Heemers’ en ‘De Vier Heemskinderen’

Auteur: Ludo Robberechts
Naar aanleiding van de Ros Beiaardommegang duikt Ludo Robberechts in een opmerkelijke naamkundige kwestie: verwijst de verdwenen Baasroodse herberg De Vier Eemers werkelijk naar de legendarische Vier Heemskinderen? Aan de hand van historische bronnen, volkskundige studies en herinneringen van oud-onderwijzer Philemon Van Stichel onderzoekt hij de oorsprong van de benaming. Daarbij komt niet alleen de geschiedenis van het bekende café op de hoek van de Broekstraat en de Baasrodestraat aan bod, maar ook het belang van kuipers, afspanningen en handelsroutes in het dagelijkse leven van vroeger. Een verrassende bijdrage waarin volkskunde, lokale geschiedenis en taalgeschiedenis elkaar ontmoeten.

• Een zichtkaart van de Schelde aan de Driehuizen te Baasrode uit 1925, een ‘sprekende’ foto van zijn geschiedenis

Auteur: Lieve De Decker
Een oude postkaart blijkt veel meer te vertellen dan op het eerste gezicht lijkt. Lieve De Decker analyseert een zicht op de Schelde ter hoogte van de Driehuizen en haalt er een schat aan historische informatie uit. De foto toont niet alleen een bijna ongerepte Scheldeoever, maar werpt ook licht op de scheepvaart, de palinghandel, de loskaaien en het dagelijkse leven langs de rivier in het begin van de twintigste eeuw. Zelfs de wandelaars op de foto krijgen een plaats in het verhaal. Het resultaat is een boeiende tijdreis die laat zien hoeveel geschiedenis verborgen zit in één enkele afbeelding.

• Een sportevenement van 82 jaar geleden – De Omloop der Schelde te Baasrode op 17 september 1928

Auteur: Redactie
Dit artikel brengt een vergeten wielerwedstrijd opnieuw tot leven. Aan de hand van een bewaard krantenartikel wordt de sfeer opgeroepen van de Omloop der Schelde, een beroepswedstrijd die in 1928 door Baasrode trok. De aandacht gaat vooral naar de plaatselijke vedetten Pier Goossens en Frans Bonduel, die als favorieten aan de start verschenen. De originele sportjournalistiek, vol bewondering voor de wielerhelden van toen, schetst een levendig beeld van de wielergekte die Vlaanderen in haar greep hield. Tegelijk biedt het artikel een unieke inkijk in het sportieve en maatschappelijke leven van Baasrode tijdens het interbellum.

• Tentoonstelling Baasroods Erfgoed

Auteur: Redactie
Op de achterpagina kondigt Heemkring Baceroth de tentoonstelling Baasroods Erfgoed aan. Bezoekers krijgen er de kans om foto's, documenten en voorwerpen uit het lokale verleden te ontdekken. Met deze tentoonstelling wil de heemkring opnieuw tonen hoe rijk en veelzijdig het erfgoed van Baasrode is. Een uitnodiging aan iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van het dorp en zijn bewoners.

• August Vincke, een Baasroodse bakker – de basis van een (inter)nationaal bedrijf

Auteur: André Delcart
Peperkoek Vondelmolen is vandaag een gevestigde naam, maar weinigen weten dat een belangrijk deel van dit succes zijn oorsprong vindt in Baasrode. André Delcart vertelt het opmerkelijke verhaal van bakker August Vincke, die vanuit zijn bakkerij in de toenmalige Nijverheidstraat naam maakte met peperkoek en speculoos. Zijn vakmanschap trok de aandacht van de familie Borms uit Lebbeke, wat uiteindelijk leidde tot de oprichting van de nv Vondelmolen. Het artikel schetst niet alleen de carrière van een ondernemende bakker, maar ook de rol van een Baasroodse familie in de uitbouw van een bedrijf dat zou uitgroeien tot een internationale speler.

• Vroeger en Nu: een bedrijfsgeschiedenis

Auteur: Redactie
In de vaste rubriek Vroeger en Nu wordt opnieuw een stukje verdwenen Baasrode onder de loep genomen. Aan de hand van historische foto's en een actuele vergelijking ontdekt de lezer hoe gebouwen, straten en vertrouwde dorpsgezichten doorheen de jaren veranderden. Nu gaan we op zoek naar bakkerij Vincke in de Nijverheidstraat.

• Baasrode tijdens de 80-jarige oorlog (1566–1648) – vervolg

Auteur: Bart De Bondt
Bart De Bondt zet zijn uitvoerige studie over de Tachtigjarige Oorlog verder met een reconstructie van de eerste slag om Baasrode in 1579. Hij beschrijft hoe het versterkte dorp werd aangevallen door Spaansgezinde troepen, hoe de verdedigers hardnekkig weerstand boden en hoe de strijd uiteindelijk uitmondde in de verwoesting van een groot deel van Baasrode. Vervolgens volgt hij de gevolgen van de oorlog voor de streek: plunderingen, economische achteruitgang, ontvolking en de moeizame heropbouw van dorp, kerk en haven. Het artikel toont hoe de grote conflicten van de zestiende eeuw diepe sporen nalieten in het dagelijkse leven van de Baasrodenaren.

• Activiteiten van Heemkring Baceroth

Auteur: Redactie
De redactie blikt vooruit op een druk werkjaar. Er wordt gewerkt aan de restauratie van de Kapel ter Nood Gods, aan nieuwe publicaties over de geschiedenis van Baasrode en aan de verdere digitalisering van het archief. Daarnaast kondigt de heemkring een tentoonstelling aan met foto's en documenten uit de eigen collectie. Een korte bijdrage die toont hoe de vereniging niet alleen het verleden onderzoekt, maar ook actief werkt aan het bewaren ervan voor toekomstige generaties.

• Een terugblik op onze laatste activiteit

Auteur: Redactie
Dit nummer opent met een sfeervol verslag van de tentoonstelling Kermis in Woord & Beeld, die tijdens de septemberkermis veel belangstelling mocht genieten. Bezoekers ontdekten er oude foto's, affiches, filmbeelden en tal van herinneringen aan verdwenen kermistradities uit Baasrode. Ook de officiële opening van het nieuwe lokaal van Heemkring Baceroth komt aan bod. Het artikel toont hoe de vereniging erin slaagt om het lokale verleden opnieuw tastbaar te maken voor een breed publiek en blikt tevreden terug op een geslaagde erfgoedactiviteit.

• De Broekkantse reuzen vieren mee

Auteur: Redactie
Ze bekende Broekkantse reuzen vormen al jarenlang een opvallende verschijning tijdens plaatselijke festiviteiten. In deze bijdrage wordt aandacht besteed aan hun deelname aan de kermisvieringen en aan de traditie van het reuzenerfgoed in Vlaanderen. Het artikel belicht de geschiedenis van de Baasroodse reuzen, hun rol binnen het verenigingsleven en de verbondenheid die zij creëren tussen generaties. Een luchtige maar waardevolle bijdrage over een stukje levend volkscultureel erfgoed.

• Baasrode tijdens de 80-jarige oorlog (1566–1648)

Auteur: Bart De Bondt
In deze nieuwe aflevering van zijn historisch onderzoek neemt Bart De Bondt de lezer mee naar de woelige jaren van de Tachtigjarige Oorlog. Centraal staat de strategische ligging van Baasrode aan de Schelde en de gevolgen die dit had voor het dorp. De auteur beschrijft hoe militaire operaties, godsdienstige spanningen en politieke machtswissels hun stempel drukten op het dagelijkse leven van de inwoners. Met veel aandacht voor lokale gebeurtenissen toont hij hoe de grote Europese conflicten ook in Baasrode diepe sporen nalieten. Een grondig gedocumenteerde bijdrage die de plaatselijke geschiedenis in een ruimer historisch kader plaatst.

• Het Hof van Peene

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een voorstelling van het boek Het Hof van Peene, een prestigieuze uitgave waarin de resultaten van jarenlang historisch en archeologisch onderzoek worden samengebracht. De publicatie werpt nieuw licht op een van de belangrijkste heerlijkheden van Baasrode en laat zien hoe archeologie en archiefonderzoek elkaar kunnen aanvullen. Een uitnodiging voor iedereen die zich verder wil verdiepen in het rijke verleden van de gemeente en haar bewoners.

• We stellen voor: Het Hof van Peene – Een archeologische en historische kijk op de heerlijkheid van Baasrode

Auteur: Redactie
Dit openingsartikel zet de schijnwerpers op het ambitieuze boekproject rond het Hof van Peene, een van de belangrijkste historische sites van Baasrode. De lezer krijgt een overzicht van de verschillende bijdragen die in het boek zijn opgenomen: van de geschiedenis van de heerlijkheid en haar eigenaars tot de archeologische opgravingen die verrassende sporen uit de middeleeuwen aan het licht brachten. Het artikel toont hoe een vervallen woning uitgroeide tot een uitzonderlijke erfgoedontdekking en maakt nieuwsgierig naar het verdere onderzoek naar deze unieke plek in het hart van Baasrode.

• Vrienden van kunstschilder Romain De Saegher gezocht en gevonden te Baasrode

Auteur: L. Robberechts
Naar aanleiding van een nieuwe publicatie over kunstenaar Romain De Saegher brengt Ludo Robberechts een persoonlijk eerbetoon aan deze bijzondere schilder en onderwijzer. Aan de hand van herinneringen, getuigenissen en historische foto's wordt de sterke band van De Saegher met de Scheldestreek belicht. Zijn dagelijkse fietstochten tussen Sint-Amands en Moerzeke, zijn contacten met kunstenaars uit Baasrode en omgeving en zijn inspiratie uit het rivierlandschap komen uitvoerig aan bod. Een warm portret van een kunstenaar die zijn streek diepgaand wist te verbeelden.

• Kermis, een lange geschiedenis

Auteur: Onvermeld
Waarom vieren we kermis en waar komt deze traditie vandaan? Dit boeiende artikel neemt de lezer mee van de Romeinse jaarmarkten en middeleeuwse kerkwijdingen tot de moderne kermisattracties van vandaag. Onderweg passeren keizerlijke verordeningen, draaimolens, spiegeltenten, circusartiesten en botsauto’s de revue. Het verhaal laat zien hoe religie, handel en volksvermaak eeuwenlang hand in hand gingen en hoe de kermis uitgroeide tot een onmisbaar onderdeel van het dorpsleven. Een ideale lectuur naar aanleiding van de Baasroodse septemberkermis.

• Bemerkingen aangaande Maria Theresia Quisquater uit Wieze

Auteur: Steve De Maeyer
Als aanvulling op een eerdere bijdrage over de familie Quisquater onderzoekt Steve De Maeyer het levensverhaal van Maria Theresia Quisquater en haar familie. Via genealogisch speurwerk worden familiebanden, huwelijken, verhuisbewegingen en sociale omstandigheden uit de negentiende eeuw gereconstrueerd. Het artikel toont hoe individuele levenslopen vaak verweven zijn met economische keuzes en familiale verplichtingen. Tegelijk blijven enkele vragen onbeantwoord, wat deze bijdrage extra boeiend maakt voor familie- en streekhistorici.

• Tentoonstelling Kermis in Woord & Beeld

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een uitnodiging voor de tentoonstelling Kermis in Woord & Beeld in het gemeentehuis van Baasrode. Bezoekers konden er oude kermisaffiches, historische beelden en unieke herinneringen aan vroegere kermissen ontdekken. Met deze tentoonstelling wilde Heemkring Baceroth niet alleen nostalgie oproepen, maar ook het rijke culturele erfgoed van Baasrode opnieuw onder de aandacht brengen. Een passend slot van een nummer waarin geschiedenis, erfgoed en lokale tradities centraal staan.

• Divoort en De Meire te Baasrode (1844-1847)

Auteur: Steve De Maeyer
Soms duiken in de bevolkingsregisters namen op die slechts heel even deel uitmaken van de lokale geschiedenis. Steve De Maeyer onderzoekt hoe de familienamen Divoort en De Meire midden de negentiende eeuw plots in Baasrode verschijnen om enkele jaren later weer te verdwijnen.
Wat begint als een genealogische puzzel groeit uit tot een boeiende familiegeschiedenis die de lezer meeneemt van Duinkerke naar Oostende, Antwerpen en uiteindelijk Baasrode. Centraal staan verschillende generaties schippers, stuurlieden en scheepskapiteins die hun leven verbonden aan de scheepvaart en de Schelde.
Aan de hand van burgerlijke stand, familiebanden en historische reconstructies toont de auteur hoe liefde, toeval en het water zelf mensen uit verschillende streken samenbrachten. Een fascinerende zoektocht die bewijst dat achter enkele vergeten namen vaak een verrassend internationaal verhaal schuilgaat.

• De pissenlit – Een Baasroods-Broekkantse lekkernij van Franse oorsprong

Auteur: Ludo Robberechts
Voor velen is de paardenbloem niet meer dan een onkruid, maar voor de bewoners van de Broekkant was de pissenlit ooit een geliefde delicatesse én een belangrijke bron van inkomsten. Ludo Robberechts duikt in de geschiedenis van deze bijna vergeten teelt en schetst een levendig beeld van het dagelijkse leven in de Baasroodse polderwijk.
De auteur beschrijft hoe de groente werd gekweekt, geoogst, gewassen en vervolgens naar de Brusselse vroegmarkt vervoerd. Daarbij komen ook de mensen achter de teelt aan bod: kleine landbouwers en arbeiders die met veel vindingrijkheid het schaarse land langs de Schelde benutten.
Het artikel is tegelijk een ode aan een verdwenen streekproduct en aan een levenswijze die grotendeels verdwenen is. Met oude recepten voor groenkoeken, molsla en zelfs paardenbloemlikeur krijgt deze culinaire geschiedenis bovendien een smakelijk vervolg.

• Het Hof van Peene, één jaar later

Auteur: Cedric Verheyen
Een jaar na de eerste opendeurdag blikt Cedric Verheyen terug op de nieuwe ontdekkingen rond het Hof van Peene, een van de meest intrigerende historische sites van Baasrode. Archeologisch onderzoek en archiefwerk hebben intussen heel wat nieuwe inzichten opgeleverd over de oorsprong en ontwikkeling van het domein.
De lezer maakt kennis met spectaculaire vondsten zoals een vijftiende-eeuwse zegelstempel, middeleeuwse munten en resten van een dertiende-eeuwse woning. Tegelijk reconstrueren onderzoekers stap voor stap de eigenaarsgeschiedenis van het terrein, dat eeuwenlang een belangrijke rol speelde in het bestuurlijke, economische en sociale leven van het dorp.Het artikel laat zien hoe archeologie en historische bronnen elkaar aanvullen en biedt een boeiende blik achter de schermen van een onderzoek dat steeds meer geheimen van het oude Baasrode prijsgeeft. Een ideale kennismaking met een erfgoedsite die nog lang niet al haar verhalen heeft verteld.

• Processies in Baasrode

Auteur: Redactie
Met een oproep aan de bevolking richt de redactie de aandacht op een traditie die jarenlang het straatbeeld van Baasrode bepaalde: de jaarlijkse processies. Generaties inwoners herinneren zich nog de versierde straten, de bloemen, de kapellen en de religieuze optochten die tot in de jaren zeventig door het dorp trokken.
Omdat veel van dit erfgoed enkel nog voortleeft in persoonlijke herinneringen en oude foto's, doet Heemkring Baceroth een beroep op inwoners om beeldmateriaal, documenten en verhalen te delen. Bijzondere aandacht gaat naar de verdwenen Broekkantprocessie en het verdwenen Mariabeeld uit de Broekkantkapel.Een kort maar waardevol artikel dat het belang onderstreept van het bewaren van lokaal erfgoed voordat herinneringen voorgoed verloren gaan.

• Op zoek naar een uitgestorven vis te Baasrode

Auteur: Marcel Lijnneel
Waarom zeiden de Baasrodenaars vroeger dat de meivis werd geboren wanneer het in de lente donderde? Marcel Lijnneel gaat op zoek naar het antwoord en ontrafelt een bijna vergeten stukje Scheldegeschiedenis. Vertrekkend van oude volkswijsheden, historische bronnen en moderne viskunde onderzoekt hij welke vis vroeger werkelijk als “meivis” bekend stond.
Het artikel neemt de lezer mee naar de tijd waarin vissers jaarlijks uitkeken naar de grote trek van deze bijzondere vissen, die vanuit zee de Schelde opvoeren om te paaien. Aan de hand van beschrijvingen uit oude werken ontdekt de auteur dat de historische meivis in werkelijkheid niet één, maar twee nauw verwante soorten omvatte: de elft en de fint.
Deze boeiende speurtocht verbindt lokale tradities met natuurhistorisch onderzoek en werpt tegelijk een blik op het verdwijnen van vissoorten uit onze rivieren. Een fascinerend verhaal over een verdwenen rijkdom van de Schelde en de hoop dat deze vissen ooit opnieuw hun weg naar onze streek zullen vinden.

• 50 jaar geleden overleed Karel Heyndricx

Auteur: Emmi Clapdorp
Naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van zijn overlijden brengt Emmi Clapdorp hulde aan Karel Heyndricx (1893–1958), een bekende Baasroodse handelaar in kolen en bouwmaterialen. Via foto's, familiegegevens en historische documenten schetst de auteur het leven van een ondernemer wiens bedrijf jarenlang een vertrouwd onderdeel vormde van het Scheldedorp.
Bijzondere aandacht gaat naar zijn loskade aan de Schelde, de bedrijvigheid rond zijn magazijnen in de huidige Fabriekstraat en de rol die zijn familie speelde in het lokale economische leven. Het artikel wordt aangevuld met een bespreking van zijn gedachtenisprentje, waarvan de symboliek en religieuze beeldtaal uitvoerig worden verklaard.
Een waardevolle bijdrage die niet alleen een persoon herdenkt, maar ook een verdwenen stuk Baasroodse handelsgeschiedenis opnieuw zichtbaar maakt.

• De Baasroodse familienaam Quisquater te Wieze

Auteur: Ludo Robberechts

Een ogenschijnlijk eenvoudig gedachtenisprentje vormt het vertrekpunt voor een verrassende historische zoektocht. Ludo Robberechts onderzoekt het leven van Maria Theresia Quisquater, geboren in Wieze maar afkomstig uit een familie met Baasroodse wortels.
Vanuit genealogische gegevens ontvouwt zich een verhaal over familiebanden, migratie tussen dorpen en de maatschappelijke context van het begin van de negentiende eeuw. Daarnaast analyseert de auteur nauwgezet de religieuze teksten, symbolen en illustraties op het prentje, waardoor het document uitgroeit tot een boeiende bron voor cultuur- en mentaliteitsgeschiedenis.
Het resultaat is een boeiende combinatie van familiegeschiedenis, religieuze tradities en lokale geschiedenis die laat zien hoeveel informatie verborgen kan zitten in een klein stukje drukwerk.

• Costumen van het Land van Dendermonde

Auteur: Peter Sarens
Een zeldzaam antiquarisch boek brengt Peter Sarens op het spoor van de rechtspraak in het oude Land van Dendermonde. Wat op het eerste gezicht een studie over oude “costumen” lijkt, blijkt een boeiende verkenning van de gewoonten, regels en juridische gebruiken die eeuwenlang het dagelijkse leven bepaalden.
De auteur legt uit hoe het gewoonterecht ontstond, welke rol de schepenbanken en het Leenhof van Dendermonde speelden en hoe recht werd gesproken vóór de moderne rechtbanken bestonden. Tegelijk neemt hij de lezer mee door de geschiedenis van het Dendermondse gerechtshof, van middeleeuwse burcht tot het huidige gerechtsgebouw.
Een bijzonder interessant artikel voor iedereen die wil begrijpen hoe bestuur, rechtspraak en samenleving in onze streek doorheen de eeuwen vorm kregen.

• Zeer Eerwaarde Heer Roger Van den Berge, 40 jaar priester en 25 jaar pastoor te Vlassenbroek

Auteurs: Ludo Robberechts, Kurt Collaert & Lieve De Decker
Dit themanummer staat volledig in het teken van kanunnik Roger Van den Berge, die in 2008 zowel zijn veertigjarig priesterjubileum als vijfentwintig jaar pastoor van Vlassenbroek vierde. In een uitgebreid en persoonlijk interview schetsen de auteurs het levensverhaal van een opmerkelijke priester: geboren in Erpe, gevormd aan de universiteit van Leuven en uitgegroeid tot een veelzijdig theoloog, docent, legeraalmoezenier en kerkjurist. Achter de Scheldedijk van Vlassenbroek blijkt een man te wonen met een brede intellectuele belangstelling, een passie voor talen, literatuur en geschiedenis, maar vooral een sterke verbondenheid met mensen.
Het artikel volgt zijn loopbaan van seminarist tot professor en kanunnik, met bijzondere aandacht voor zijn vele opdrachten binnen Kerk en samenleving. Zo komt ook zijn jarenlange engagement in Zuid-Afrika aan bod, waar hij via het project Thusanang tientallen vrijwilligers inspireerde om zich in te zetten voor kansarme gemeenschappen. De lezer ontdekt een priester die zijn geloof steeds koppelde aan onderwijs, maatschappelijke betrokkenheid en internationale solidariteit.
Een belangrijk deel van het verhaal speelt zich af in Vlassenbroek, waar Van den Berge sinds 1983 een centrale figuur werd. Met de hulp van vrijwilligers gaf hij nieuw leven aan de parochie, richtte hij Chiro Ommekaar op, ondersteunde hij het dorpsschooltje en zette hij zich onvermoeibaar in voor het behoud van het lokale erfgoed. Zijn praktische aanleg, liefde voor houtbewerking en talent om mensen samen te brengen maken van hem een uitzonderlijke dorpspastoor.
Daarnaast belicht het nummer zijn rol bij de restauratie van de bijna duizendjarige Sint-Gertrudiskerk. De heropening van het gerestaureerde kerkje in 2007 vormt een van de hoogtepunten van zijn pastoraat. De auteurs grijpen deze gelegenheid aan om ook de rijke geschiedenis van de kerk en haar plaats binnen het Scheldelandschap te belichten.
Het slot van het artikel brengt verslag uit van de feestelijkheden rond zijn dubbele jubileum. Parochianen, verenigingen en het stadsbestuur betuigen hun waardering voor een man die gedurende een kwart eeuw mee het gezicht van Vlassenbroek bepaalde. Zo groeit deze uitgave uit tot meer dan een biografie: het is tegelijk een eerbetoon aan een priester, een gemeenschap en een dorp dat nauw met elkaar verweven zijn.

• De gildenbreuk van de Sint-Sebastiaansgilde van Baasrode

Auteur: Cedric Verheyen
Een bezoek aan een tentoonstelling over Waas zilver in Antwerpen vormt het onverwachte vertrekpunt voor een boeiende speurtocht naar één van de meest prestigieuze erfstukken uit de geschiedenis van Baasrode: de zilveren gildenbreuk van de Sint-Sebastiaansgilde. Wat begint als een onderzoek naar een museumstuk groeit uit tot een fascinerende reconstructie van een vergeten hoofdstuk uit het dorpsverleden.
De auteur neemt de lezer eerst mee naar de wereld van de Sint-Sebastiaansgilden, eeuwenoude schuttersverenigingen die een belangrijke sociale, religieuze en culturele rol speelden in Baasrode. Aan de hand van archiefbronnen, oude kronieken en historische kaarten ontstaat een levendig beeld van hun activiteiten: schietingen op de Schelde, feestelijke optochten, kerkelijke plechtigheden en openbare vieringen waarbij de gildebroeders een prominente plaats innamen. De geschiedenis van de ‘oude’ en de ‘jonge’ gilde toont hoe sterk deze verenigingen verweven waren met het dagelijkse leven van het dorp.
Centraal in het verhaal staat de indrukwekkende zilveren gildenbreuk zelf. Dit rijk versierde ereteken, gedragen door de hoofdman van de gilde, blijkt een meesterwerk van achttiende-eeuws vakmanschap. Verheyen beschrijft nauwgezet de verschillende onderdelen, de gegraveerde namen en symbolen, en de opmerkelijke afbeeldingen die mogelijk verwijzen naar het Baasrode van eeuwen geleden. Tegelijk volgt hij de omzwervingen van het stuk, dat uiteindelijk in Antwerpse museumcollecties terechtkwam.
Het onderzoek leidt vervolgens naar de mensen achter de inscripties. Families als De Landtsheer, Van Praet, De Gendt en Van der Vaerent komen opnieuw tot leven. Hun verhalen tonen hoe enkele vooraanstaande geslachten een belangrijke rol speelden in de economische ontwikkeling van Baasrode, onder meer in de scheepsbouw en de brouwerijnijverheid. Via genealogisch onderzoek en historische documenten slaagt de auteur erin om de namen op de breuk te verbinden met echte personen en hun plaats in de dorpsgeschiedenis.
Ook de maker van het pronkstuk krijgt ruime aandacht. De Temsese edelsmid Franciscus Nijs blijkt een van de belangrijkste zilversmeden uit het Waasland van de achttiende eeuw. Zijn levensloop, zijn atelier en zijn vakmanschap plaatsen de Baasroodse gildenbreuk in een bredere kunsthistorische context.
Het meest verrassende deel van het artikel volgt echter op het einde. Tijdens zijn onderzoek stoot de auteur op een vergeten zilveren bekroning van een gilde-eedstok die al meer dan negentig jaar uit beeld verdwenen was. Door museumcollecties in Antwerpen en Dendermonde met elkaar te vergelijken, slaagt hij erin een opmerkelijke link te leggen tussen twee afzonderlijk bewaarde erfstukken. Het resultaat is een bijna detectiveachtige zoektocht die nieuwe perspectieven opent voor verder onderzoek.
Dit themanummer brengt niet alleen een uitzonderlijk kunsthistorisch object onder de aandacht, maar werpt ook een nieuw licht op de rijke geschiedenis van de Baasroodse schuttersgilden. Een boeiende combinatie van lokaal erfgoed, genealogie, kunstgeschiedenis en historisch speurwerk, die laat zien hoeveel verborgen verhalen nog in archieven en museumdepots wachten om ontdekt te worden.

• Huis De Permentier-Dillen in de Bookmolenstraat

Auteur: Steve De Maeyer
Een ogenschijnlijk gewone woning op de hoek van de Bookmolenstraat en de Boerderijstraat blijkt een geschiedenis van meer dan twee eeuwen te verbergen. Steve De Maeyer reconstrueert aan de hand van landboeken, kadasterkaarten en bevolkingsregisters de evolutie van een oude hofstede die generaties lang in handen bleef van de familie De Permentier.
De lezer maakt kennis met landbouwers, herbergiers en dorpsnotabelen die er woonden en werkten. Familieverhalen, kindersterfte, huwelijken en economische veranderingen tonen hoe het dagelijkse leven op het platteland doorheen de eeuwen evolueerde. Wanneer de landbouwactiviteit uiteindelijk verdwijnt, krijgt het domein een nieuwe bestemming onder de familie Dillen, die het uitzicht van de site blijvend zou veranderen.
Een boeiende geschiedenis van één huis, die tegelijk een venster opent op het sociale en economische verleden van Baasrode.

• Letterlijk… uit de oude doos

Auteur: Cedric Verheyen
Soms kan een eenvoudig voorwerp onverwachte vragen oproepen. In dit korte artikel staat een decoratieve blikken doos centraal die op een rommelmarkt werd ontdekt. Op de doos prijkt de mysterieuze vermelding “COLONIA BAESRODE”, mogelijk een verwijzing naar een afdeling van de voormalige Usines Vermeylen.
De auteur schetst wat reeds bekend is over het voorwerp en doet tegelijk een oproep aan lezers die meer weten over deze vergeten productieafdeling. Een klein stukje industriële geschiedenis dat wacht om verder ontrafeld te worden.

• 35 jaar geleden overleed Irène Heyndricx

Auteur: Redactie
Met dit eerbetoon brengt de heemkring hulde aan Irène Heyndricx (1903–1973), jarenlang directrice van de gemeentelijke meisjesschool van Baasrode. Hoewel zij in Lommel werd geboren, groeide zij uit tot een geliefde figuur in het dorp.
Het artikel schetst haar inzet als onderwijzeres, haar grote sociale betrokkenheid en haar talent voor muziek en zang. Daarnaast wordt stilgestaan bij de tragische omstandigheden van haar overlijden en bij het gedachtenisprentje dat haar dankbaarheid en levenshouding treffend weerspiegelt.
Een warme herinnering aan een vrouw die generaties Baasrodenaars mee vorm gaf.

• De Passe-Vite

Auteur: M. Lijnneel
Een eenvoudig keukentoestel dat ooit in bijna elk huishouden terug te vinden was: de Passe-Vite. Dit artikel vertelt het verrassende verhaal achter de uitvinding van de roerzeef, ontwikkeld door de Waalse uitvinder Victor Simon in 1928.
Van een praktische oplossing voor het maken van soep en puree groeide de Passe-Vite uit tot een internationaal succes. De auteur beschrijft niet alleen de technische innovatie, maar ook hoe nieuwe producten via radioreclame hun weg vonden naar de huiskamers van het interbellum. Tegelijk vormt het verhaal een illustratie van de technologische en maatschappelijke veranderingen die het dagelijks leven in de twintigste eeuw ingrijpend hebben veranderd.

• Alfons Vermeir (1905–1994)

Auteur: Redactie
Dit artikel belicht het leven en werk van Alfons Vermeir, de kunstschilder die in Baasrode werd geboren en uitgroeide tot een gewaardeerd vertegenwoordiger van het Vlaams expessionisme.
Van zijn jeugd aan de Schelde tot zijn opleiding aan de Antwerpse academies en zijn samenwerking met kunstenaars als Albert Saverys: de auteur volgt de ontwikkeling van een kunstenaar die zijn inspiratie vond in het landschap, het dorpsleven en de werkende mens. Zijn kleurrijke landschappen, hoeves en dorpsgezichten vonden hun weg naar tentoonstellingen in binnen- en buitenland.
Een kennismaking met een kunstenaar die zijn geboortestreek nooit helemaal losliet.

• Het Hof van Peene – Update

Auteur: Cedric Verheyen
De archeologische onderzoeken op de site van het Hof van Peene blijven opmerkelijke resultaten opleveren. Na eerdere ontdekkingen brachten recente opgravingen nieuwe vondsten aan het licht die een verrassend beeld geven van het middeleeuwse Baasrode.
Bijzonder spectaculair is de ontdekking van een vijftiende-eeuwse bronzen zegelstempel van Heinderic van der Hert, een voormalige schepen van Dendermonde. Daarnaast kwamen ook een munt, een riembeslag en resten van een vakwerkwoning met centrale vuurplaats tevoorschijn. De vondsten wijzen op een bewoning die teruggaat tot de late middeleeuwen en bevestigen het grote archeologische belang van de site.
Een veelbelovende tussenstand van een onderzoek dat nog lang niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven.

• De verklaring van een selectie van straatnamen te Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
Waarom heet de Kuitelgemstraat eigenlijk zo? Waar komt de naam van de Briel vandaan? En wat vertellen straatnamen ons over het ontstaan van Baasrode? In dit uitgebreide themanummer neemt Ludo Robberechts de lezer mee op een fascinerende tocht door de geschiedenis van het dorp aan de hand van zijn straatnamen. Wat op het eerste gezicht een eenvoudige verklaring van plaatsnamen lijkt, groeit uit tot een boeiende reconstructie van bijna tweeduizend jaar lokale geschiedenis.
Het verhaal begint bij de Romeinse heerbaan die Baasrode verbond met de Schelde en volgt vervolgens de sporen van Frankische kolonisten, middeleeuwse abdijen, feodale heren en verdwenen dorpskernen. Straatnamen zoals Kuitelgemstraat, Sint-Ursmarusstraat, Briel en Vlassenbroek blijken levende herinneringen aan de vroegste bewoning van de streek. De auteur laat zien hoe taal, landschap en geschiedenis onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Daarna verschuift de aandacht naar de landbouwgeschiedenis van Baasrode. Namen als Schippersdijk, Zevenhoevenstraat, Smeyskensstraat, Bookmolenstraat, Rosstraat en Molenberg onthullen hoe het landschap eeuwenlang werd gebruikt. Oude molens, vlasbewerking, verdwenen hoeven en vergeten veldnamen komen opnieuw tot leven dankzij zorgvuldig archiefonderzoek en historische kaarten.
Ook de dorpskern krijgt ruime aandacht. Straatnamen zoals Hof ten Rode, Lekstraat, Meirgatstraat, Kier, Drie Huizen en Mandekenstraat vertellen verhalen over kastelen, waterlopen, scheepsbouw, religieuze instellingen en het dagelijkse leven van vroegere generaties Baasrodenaars. De auteur combineert historische bronnen met volkskundige overleveringen en geeft zo een rijk beeld van het verdwenen Baasrode.
In een laatste deel richt Robberechts zich op enkele recentere straatnamen die werden genoemd naar markante inwoners van het dorp. Zo maakt de lezer kennis met arts en burgemeester Petrus Van Bavegem, taalgeleerde en cultuurpromotor Cyriel De Baere en wielerkampioen Frans Bonduel. Hun levensverhalen tonen hoe straatnamen niet alleen herinneren aan landschappen en gebouwen, maar ook aan mensen die hun stempel op Baasrode hebben gedrukt.
Dit themanummer is veel meer dan een overzicht van straatnamen. Het vormt een boeiende historische wandeling door het verleden van Baasrode, waarbij elke straat een venster opent op een stukje vergeten geschiedenis. Een onmisbaar naslagwerk voor iedereen die nieuwsgierig is naar de oorsprong van zijn dorp en zijn omgeving.

• Ons geluk ligt in Amerika – Het verhaal van de familie Verest-Van Gaever (deel 1)

Auteur: Cedric Verheyen
Dit boeiende emigratieverhaal volgt Charles Verest en Josephina Van Gaever, die aan het begin van de twintigste eeuw Baasrode achter zich laten om hun geluk te zoeken in de Verenigde Staten. Aan de hand van bevolkingsregisters, scheepslijsten, familiefoto's en brieven reconstrueert de auteur hun reis via de Red Star Line naar Chicago. Het artikel brengt niet alleen de praktische kant van de emigratie in beeld, maar ook de hoop, onzekerheid en moed die nodig waren om een nieuw leven op te bouwen aan de overkant van de oceaan. Een fascinerend stukje familiegeschiedenis met internationale uitstraling.

• De Red Star Line en de SS Kroonland

Auteur: Redactie
Als aanvulling op het emigratieverhaal wordt de geschiedenis van de beroemde Red Star Line toegelicht. Miljoenen Europeanen vertrokken vanuit Antwerpen naar Noord-Amerika, op zoek naar een betere toekomst. Centraal staat de SS Kroonland, het schip waarmee Charles Verest in 1902 naar Amerika reisde. Het artikel schetst de opkomst en ondergang van deze legendarische rederij en plaatst het persoonlijke verhaal van de familie Verest in een bredere historische context.

• De familie Coppieters te Baasrode – Slot

Auteur: Steve De Maeyer
Met deze bijdrage komt een einde aan de uitgebreide reeks over de familie Coppieters. Dankzij bijkomende informatie van een lezer wordt ingezoomd op de afstammelingen van Leontina Rosalia Coppieters en Jan Van Biesen uit Lebbeke. De levensverhalen van hun kinderen en kleinkinderen tonen hoe de familie zich verder ontwikkelde, zowel in de landbouw als in het onderwijs, de administratie en het verenigingsleven. Een mooie afsluiter van een genealogische reeks die verschillende generaties streekbewoners opnieuw tot leven bracht.

• Honderd jaar ‘Hof ten Rode’ op basis van notariële akten

Auteur: Aimé Stroobants
Aan de hand van recent geschonken notariële documenten en historische kaarten onderzoekt stadsarchivaris Aimé Stroobants de geschiedenis van het Hof ten Rode, de historische hoeve waaraan de huidige woonwijk haar naam ontleent. Het artikel volgt de eigenaars en bewoners van het domein vanaf de achttiende eeuw en toont hoe notariële akten een verrassend gedetailleerd beeld geven van grondbezit, erfenissen en het dagelijkse leven op het platteland. Een bijzonder interessante bijdrage voor iedereen die geïnteresseerd is in de oorsprong van plaatsnamen en het verleden van Baasrode.

• Vroeger en Nu

Auteur: Redactie
De vaste rubriek vergelijkt opnieuw een historische afbeelding met de hedendaagse situatie. Zoals steeds nodigt deze bijdrage uit om stil te staan bij de veranderingen die het dorpsbeeld in de loop der jaren heeft ondergaan en laat ze zien hoe verleden en heden met elkaar verbonden blijven.

• Nacht van de Geschiedenis 2008

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een uitnodiging voor de Nacht van de Geschiedenis, georganiseerd door het Davidsfonds in samenwerking met verschillende erfgoedverenigingen. Centraal staat het verhaal achter straatnamen uit Groot-Dendermonde, waaronder ook Baasroodse straatnamen. Een activiteit die aantoont hoe zelfs een eenvoudige straatnaam vaak een verrassend stuk lokale geschiedenis verbergt.

• Kunstenaars te Baasrode: Pieter Brueghel de Oude (deel 2)

Auteur: Ludo Robberechts
In dit vervolg richt Ludo Robberechts alle aandacht op de beroemde pentekening die Pieter Brueghel de Oude omstreeks 1555 van Baasrode maakte. Aan de hand van een gedetailleerde analyse van schepen, stromingen, gebouwen en landschapselementen reconstrueert hij het uitzicht van het zestiende-eeuwse Scheldedorp. Het artikel toont hoe Brueghels tekening niet alleen een kunstwerk van uitzonderlijke waarde is, maar ook een unieke historische bron die ons een blik gunt op een verdwenen Baasrode. Een fascinerende ontmoeting tussen kunstgeschiedenis, lokale geschiedenis en nautische expertise.

• De familie Coppieters te Baasrode (deel 3)

Auteur: Steve De Maeyer
Met dit derde deel wordt de uitgebreide genealogische studie van de familie Coppieters afgerond. De auteur volgt de afstammelingen van Arthur Coppieters en de drie dochters van stamvader Carolus Ludovicus Coppieters. Huwelijken, beroepen, woonplaatsen en familiebanden worden zorgvuldig in kaart gebracht, waardoor een rijk beeld ontstaat van verschillende generaties Baasroodse families. Tegelijk vormt het artikel een oproep aan lezers om foto's, bidprentjes en familiegegevens te delen zodat ook andere stambomen uit de streek verder kunnen worden aangevuld.

• Schrijnwerkerij Meersman

Auteur: Cedric Verheyen
Een boeiende terugblik op een van de vele ambachtelijke ondernemingen die het economische leven van Baasrode mee vormgaven. Centraal staat Frans Meersman, die samen met zijn echtgenote Elza een bloeiende schrijnwerkerij uitbouwde in de huidige Geerstraat. Het artikel beschrijft het dagelijkse leven in het atelier, de machines, de werknemers en de opdrachten die werden uitgevoerd voor particulieren, bedrijven en overheden. Een mooi stukje sociale geschiedenis dat herinnert aan een tijd waarin vakmanschap en lokale nijverheid het dorp kleur gaven.

• Het ransoeneringslied

Auteur: Redactie
Een eenvoudig liedje uit de Tweede Wereldoorlog vormt de aanleiding voor een terugblik op de periode van rantsoenering en schaarste. De redactie legt uit hoe het systeem van rantsoenzegels werkte en hoe gezinnen voortdurend op zoek moesten naar de meest noodzakelijke levensmiddelen. Het bewaarde lied, opgetekend door Rosa De Saert, geeft op een luchtige manier weer hoe mensen probeerden om te gaan met de moeilijkheden van de oorlogsjaren. Een klein stukje volkscultuur dat een groot verhaal vertelt.

• Vroeger en Nu – Baesrode Klooster

Auteur: Redactie
In deze vaste rubriek wordt een historische afbeelding van het Baasroodse klooster vergeleken met de huidige situatie. De foto laat zien hoe sterk het dorpsbeeld in de voorbije eeuw veranderde, maar roept tegelijk herinneringen op aan een herkenbare plek uit het dagelijkse leven van vele inwoners. Een korte maar interessante blik op het veranderende gezicht van Baasrode.

• Kunstenaars te Baasrode: Pieter Brueghel de Oude” (deel 1)

Auteur: Ludo Robberechts
Dit eerste deel van een tweeluik belicht de band tussen Pieter Brueghel de Oude en Baasrode. Hoewel de beroemde zestiende-eeuwse kunstenaar hier wellicht nooit woonde, legde hij wel het Scheldedorp vast in een unieke pentekening. De auteur plaatst Brueghel in de woelige context van de renaissance, de godsdiensttwisten en de maatschappelijke veranderingen van zijn tijd. Tegelijk maakt hij duidelijk waarom de Baasroodse tekening niet alleen een kunstwerk is, maar ook een onschatbaar historisch document: de oudste visuele getuigenis van het dorp die bewaard bleef.

• Een moeilijke kwestie: het kanaal Aalst-Baasrode (deel 2)

Auteur: Jeroen Meert
In dit vervolg onderzoekt Jeroen Meert hoe het ambitieuze plan voor een kanaal tussen Aalst en Baasrode uitgroeide tot een politieke strijd die jarenlang aansleepte. Steden, handelaars en overheden verdedigden elk hun eigen economische belangen, waardoor het project voortdurend op weerstand botste. Hoewel de aanleg uiteindelijk werd goedgekeurd, kwam het kanaal er nooit. Het artikel biedt een fascinerende inkijk in achttiende-eeuwse machtsverhoudingen en toont hoe een vergeten infrastructuurproject verrassend veel raakvlakken heeft met de huidige discussie rond de N41.

• De familie Coppieters te Baasrode (deel 2)

Auteur: Steve De Maeyer
Steve De Maeyer zet zijn genealogische studie van de familie Coppieters verder en volgt deze keer de afstammelingen van Henricus Fredericus Coppieters en Isabella De Decker. Generatie na generatie worden familiebanden, huwelijken, beroepen en woonplaatsen in kaart gebracht. Het resultaat is meer dan een stamboom alleen: het artikel schetst een levendig beeld van het leven op en rond de Vlassenbroekse landbouwbedrijven en laat zien hoe verschillende takken van de familie zich over Baasrode en de omliggende gemeenten verspreidden.

• Jubileumweekend 5 jaar Heemkring Baceroth

Auteur: Redactie
De heemkring blikt terug op een geslaagd jubileumweekend ter gelegenheid van haar vijfjarig bestaan. Bezoekers konden genieten van een tentoonstelling met honderden oude Baasroodse postkaarten uit de verzameling van François De Saeger en een overzicht van vijf jaar heemkundig onderzoek en publicaties. Het artikel ademt trots en dankbaarheid en vormt tegelijk een mooi moment van reflectie over wat de vereniging in haar eerste lustrum wist te realiseren.

• Sfeerbeelden van het jubileum

Fotoreportage
Het nummer sluit af met een reeks foto's van de tentoonstelling en de feestelijke activiteiten rond het vijfjarig bestaan van Heemkring Baceroth. De beelden brengen de warme sfeer van het evenement opnieuw tot leven en tonen de grote belangstelling voor het lokale erfgoed van Baasrode.

• Charles Moerman, kantonnier in regen en wind

Auteur: Cedric Verheyen
Hoe werden onze wegen onderhouden vóór de tijd van moderne machines, strooidiensten en GPS? Cedric Verheyen brengt het verhaal van Charles “Karei” Moerman, jarenlang kantonnier van de provinciale weg tussen Appels en Baasrode. Aan de hand van documenten, foto's en familieherinneringen krijgt de lezer een inkijk in een bijna verdwenen beroep. Van sneeuwruimen en greppels onderhouden tot het dagelijks inspecteren van kilometers weg per fiets: het artikel toont hoe belangrijk en veeleisend deze functie was. Tegelijk is het een eerbetoon aan een man die meer dan drie decennia lang zorgde voor veilige wegen in de streek.

• Een moeilijke kwestie: het kanaal Aalst-Baasrode (deel 1)

Auteur: Jeroen Meert
Dit eerste deel behandelt een weinig bekend infrastructuurproject uit de achttiende eeuw: het plan om Aalst via een kanaal rechtstreeks met Baasrode en de Schelde te verbinden. De auteur plaatst het project in de economische en politieke context van de Oostenrijkse Nederlanden en laat zien hoe ambitieuze plannen, regionale belangen en politieke tegenstellingen elkaar kruisten. Verrassend genoeg zou het geplande kanaal grotendeels hetzelfde traject hebben gevolgd als de huidige N41. Een fascinerend verhaal over een vergeten project dat de economische kaart van de regio grondig had kunnen veranderen.

• De voor- en achterzijde van een postkaart

Auteur: François De Saeger
Een eenvoudige postkaart uit 1928 blijkt een schat aan informatie te bevatten. François De Saeger analyseert niet alleen de afbeelding van de Baasroodse Scheldekade en het veer, maar ook de persoonlijke boodschap op de achterzijde. Zo ontstaat een levendig beeld van het dorpsleven aan de Schelde, met verdwenen cafés, woningen, vissers, schippers en het oude veer. Tegelijk roept de korte boodschap van de afzender nieuwe vragen op over de mensen achter de kaart. Een mooi voorbeeld van hoe zelfs een klein stukje papier onverwacht veel geschiedenis kan onthullen.

• 5 jaar Heemkring Baceroth

Auteur: Redactie
Naar aanleiding van het vijfjarig bestaan van de heemkring blikt de redactie terug op de eerste werkjaren van de vereniging. Het artikel kondigt een overzichtstentoonstelling aan waarin publicaties, onderzoeksprojecten en bijzondere stukken uit de verzameling worden voorgesteld. Een feestelijk moment dat tegelijk de groeiende belangstelling voor het Baasroodse verleden onderstreept.

• Merkwaardige foto

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een historische foto van de zusters van Onze-Lieve-Vrouw Visitatie en hun leerlingen in 1948. Zoals vaker bij deze rubriek nodigt de heemkring de lezers uit om mee te helpen bij het identificeren van personen, plaatsen en gebeurtenissen. Een kleine foto die opnieuw een venster opent op het dagelijkse leven van vroeger.

• Vlassenbroek, anders bekeken

Auteur: Lieve De Decker
Dit themanummer staat volledig in het teken van Vlassenbroek, het schilderachtige Scheldedorp dat al generaties lang kunstenaars, fotografen en bezoekers weet te bekoren. Lieve De Decker neemt de lezer mee op een ontdekkingstocht door de geschiedenis, het landschap en het erfgoed van deze bijzondere parochie. Het resultaat is een rijk geïllustreerde ode aan een van de meest karaktervolle plekjes van de streek.

• De oorsprong van Vlassenbroek

Auteur: Lieve De Decker
Hoe oud is Vlassenbroek eigenlijk? In dit historische overzicht wordt de ontwikkeling van het dorp gevolgd vanaf de vroege middeleeuwen. De auteur schetst de band met het oude Bacerothdomein, de rol van abdijen en heren van Dendermonde, en de invloed van overstromingen, oorlogen en bestuurlijke veranderingen. Een boeiend verhaal dat toont hoe een klein dorp eeuwenlang wist te overleven tussen Schelde, dijken en moerassen.

• Sinte-Gertrudis, patrones van Vlassenbroek

Auteur: Lieve De Decker
Dit artikel belicht de geschiedenis van de heilige Gertrudis van Nijvel, patrones van de Vlassenbroekse kerk. Haar leven, haar verering en de bijzondere volksdevoties die rond haar ontstonden komen uitgebreid aan bod. Ook de eeuwenoude traditie waarbij vissers haar vereerden en beschermheilige maakten van hun beroep wordt in herinnering gebracht.

• De kerk van Vlassenbroek en haar kunstpatrimonium

Auteur: Lieve De Decker
Het hart van dit themanummer is een uitgebreide rondleiding door het beroemde kerkje van Vlassenbroek. De auteur beschrijft de bouwgeschiedenis, de verschillende uitbreidingen en restauraties, maar vooral ook de vele kunstschatten die het gebouw herbergt. Van middeleeuwse beelden en eeuwenoude altaarstukken tot bijzondere schilderijen, een uniek orgel en waardevolle religieuze voorwerpen: elke hoek van het kerkje vertelt een verhaal. Een fascinerende kennismaking met een monument dat veel meer is dan een idyllisch decor aan de Scheldedijk.

• Kunstenaars in het kerkje

Auteur: Lieve De Decker
Verschillende kunstenaars hebben hun stempel gedrukt op het interieur van de Sint-Gertrudiskerk. In dit hoofdstuk maken we kennis met onder meer pastoor-kunstenaar Valery Stuyver, beeldhouwer Achilles Moortgat, schilder Jef De Coninck, keramist Manuel Iturri-Guzman en beeldhouwer Paul De Wolf. Hun werken verrijken het kerkinterieur en illustreren hoe Vlassenbroek uitgroeide tot een ontmoetingsplaats voor kunst en inspiratie.

• De pastoors van Vlassenbroek (ca. 1850–2006)

Auteur: Lieve De Decker
Een overzicht van de geestelijken die de parochie in de voorbije anderhalve eeuw hebben geleid. Van Tryphon Van Reckem tot Roger Van den Berge passeert een lange rij pastoors de revue. Samen vormen zij een belangrijk onderdeel van de geschiedenis van het dorp en zijn kerkelijke gemeenschap.

• De restauratie van de Sint-Gertrudiskerk

Auteur: Redactie
Aan de hand van documenten en foto's wordt aandacht besteed aan de restauratiewerken die begin deze eeuw werden uitgevoerd aan het beschermde kerkgebouw. Het artikel toont hoe zorgvuldig erfgoedbeheer ervoor zorgt dat dit unieke monument behouden blijft voor toekomstige generaties.

• Sfeerbeelden van Vlassenbroek

Fotoreportage: Lieve De Decker
Het nummer sluit af met een reeks sfeervolle foto's die het karakter van Vlassenbroek treffend weergeven. Kerk, dijken, natuur en dorpsleven vormen samen een visuele ode aan een plek waar geschiedenis, rust en schoonheid nog altijd hand in hand gaan.

• In memoriam Berthe Steendam

Auteurs: L. Van Beveren & L. Robberechts
Dit eerbetoon schetst het leven van Berthe Steendam (1918–2006), in Baasrode beter bekend als “juffrouw Bertha”. Als onderwijzeres in de Visitatieschool liet ze generaties leerlingen kennismaken met meer dan alleen schoolse kennis: ook levenswijsheid, engagement en menselijkheid stonden centraal. Het artikel volgt haar rijke levensloop, van haar jeugd in Kalken tot haar jarenlange inzet voor jeugdwerk, sociale projecten en hulp aan kwetsbare mensen. Een warm portret van een vrouw die een blijvende indruk naliet op Baasrode en ver daarbuiten.

• Brouwerij De Landtsheer

Auteur: Cedric Verheyen
Een boeiende duik in de geschiedenis van een verdwenen Baasroodse brouwerij. Vanuit de Rosstraat bouwde de familie De Landtsheer vanaf het begin van de twintigste eeuw een bloeiend bedrijf uit, waar bier werd gebrouwen met eigen mout en water uit een diepe put. Het artikel vertelt over de opkomst van de brouwerij, haar bekende bier “Reus”, de impact van beide wereldoorlogen en de uiteindelijke omschakeling naar bierhandel. Ook de latere herbestemming van het gebouw komt aan bod, waardoor het verhaal van deze brouwersfamilie tot vandaag voortleeft.

• Koopman Florimond Dillen

Auteur: K. Collaert
Het levensverhaal van Florimond “Mon” Dillen brengt een verdwenen beroep opnieuw tot leven. Met paard en kar trok hij door Baasrode, Dendermonde en Klein-Brabant om oud ijzer, metalen en andere restmaterialen op te kopen. Aan de hand van familieherinneringen en kleurrijke anekdotes ontstaat een levendig beeld van het dagelijkse leven van een handelaar in de eerste helft van de twintigste eeuw. Het artikel toont tegelijk hoe ondernemerschap, hard werken en persoonlijke tegenslagen het leven van gewone mensen bepaalden.

• Vroeger en nu – Baesrode Nieuwstraat

Auteur: L. Robberechts
Aan de hand van een oude prentkaart wordt de geschiedenis van de huidige Scheepswerfstraat ontrafeld. De auteur laat zien hoe de aanleg van het Dorpsplein en het “Nieuwe Kwartier” het uitzicht van Baasrode rond 1900 ingrijpend veranderden. Details op de foto – van paardenvijgen en vroege auto's tot verdwenen waterlopen, handelszaken en scheepssmederijen – brengen het straatbeeld van toen opnieuw tot leven. Een boeiende kennismaking met een stukje dorpsgeschiedenis dat vandaag grotendeels verdwenen is.

• Tentoonstelling Vlassenbroek – Andere bekeken

Fotoreportage: Lieve De Decker
Het nummer sluit af met een aankondiging van de tentoonstelling rond Vlassenbroek die in november 2006 plaatsvond. Met een fotoreportage en praktische informatie blikt de heemkring vooruit op een evenement dat het pittoreske Scheldedorp vanuit een verrassende invalshoek wil belichten. Een uitnodiging om het erfgoed van de streek met nieuwe ogen te ontdekken.

• Baasroods amusementsorkest The Cubanas

Auteur: Kenny De Tobel
Een nostalgische terugblik op een van de vele muziekgezelschappen die het naoorlogse Baasrode kleur gaven. The Cubanas ontstonden rond 1950 in café Antwerpen in de toenmalige Kruisstraat en brachten populaire dansmuziek en Latijns-Amerikaanse ritmes naar kermissen en feestzalen in de streek. Het artikel volgt de muzikale loopbaan van de vier jonge muzikanten, onder wie de latere zanger Jos Martin, en schetst een levendig beeld van het uitgaansleven in een tijd waarin muzikanten nog met de fiets naar hun optredens trokken. Een warm verhaal over vriendschap, muziek en dorpscultuur.

• Met de tram naar Ham(me) en nog verder – deel 2

Auteur: Ludo Robberechts
In dit vervolg onderzoekt Robberechts de betekenis van de tramverbinding tussen Hamme, Moerzeke-Kastel en Baasrode. Hoewel de lijn voor Baasrode geen grote economische doorbraak betekende, speelde ze toch een rol in het goederenvervoer en het dagelijkse leven van vele pendelaars. Met anekdotes over zware gietstukken die via tram, veer en handkar werden vervoerd, en met aandacht voor ambitieuze plannen om Baasrode op te nemen in een grotere spoorlus rond Antwerpen, biedt het artikel een boeiende kijk op een vergeten hoofdstuk uit de regionale vervoersgeschiedenis.

• De familie Coppieters te Baasrode – afl. 1

Auteur: Steve De Maeyer
De Maeyer zet een nieuwe genealogische reeks in met de geschiedenis van de familie Coppieters, een geslacht dat vanuit Dendermonde en Vlassenbroek stevig wortel schoot in Baasrode. Vertrekkend van stamvader Charles Louis Coppieters en Mathildis Tilley volgt het artikel de eerste familietak doorheen meerdere generaties. Boeren, winkeliers, schrijnwerkers, aannemers en middenstanders passeren de revue. Tegelijk ontstaat een boeiend beeld van het dagelijkse leven in Vlassenbroek, Buggenhout en Baasrode tijdens de negentiende en twintigste eeuw. Een waardevolle bijdrage voor iedereen die geïnteresseerd is in familiegeschiedenis en lokale samenleving.

• Voorstelling ‘Baasroods Dialect’ op 7 en 8 april 2006

Auteur: Redactie
Een verslag van het succesvolle voorstellingsweekend van het tweede boek van Heemkring Baceroth: Baasroods Dialect. De officiële voorstelling bracht auteurs, bestuursleden en talrijke geïnteresseerden samen rond het rijke taalerfgoed van Baasrode. Ook de eerste verzamelbeurs voor oude postkaarten, doodsprentjes en documenten bleek een schot in de roos. Het enthousiasme van bezoekers en de sterke verkoopcijfers tonen hoe groot de belangstelling blijft voor de lokale geschiedenis en het dialect van het dorp.

• Vroeger en Nu

Auteur: Redactie
Deze aflevering richt de blik op de hoek van de Sint-Ursmarusstraat en de Rosstraat. Oude foto's tonen een levendige buurt met onder meer een leen- en hypotheekkantoor, verschillende cafés en Café Terminus, het eindpunt van de vroegere busverbinding naar Brussel. De hedendaagse situatie contrasteert sterk met het verleden, maar dankzij deze beelden blijft een stukje van het oude dorpsleven tastbaar aanwezig. Een boeiende vergelijking tussen het Baasrode van toen en nu.

• Met de tram naar Ham(me) en nog verder – deel 1

Auteur: Ludo Robberechts
Een boeiende reis door de geschiedenis van de buurtspoorwegen rond Baasrode. Robberechts vertelt hoe de tramlijn Hamme–Zwijndrecht ontstond en hoe een aftakking naar Moerzeke-Kastel, vlak tegenover Baasrode aan het veer, de streek met de buitenwereld verbond. Het artikel volgt de aanleg, bloei en uiteindelijke teloorgang van de lijn, geïllustreerd met tal van anekdotes over reizigers, landbouwers, goederenvervoer en het dagelijkse leven langs het traject. Een fascinerend verhaal over een vervoersmiddel dat generaties inwoners letterlijk en figuurlijk in beweging bracht.

• Beroepen in beeld

Auteur: Redactie
In deze vaste rubriek staan opnieuw twee gravures uit het beroemde zeventiende-eeuwse werk Het Menschelyk Bedryf van Jan Luyken centraal. Ditmaal worden de astroloog en de bakker voorgesteld, telkens vergezeld van een moraliserend gedicht. De illustraties bieden een unieke blik op hoe men eeuwen geleden naar beroepen keek en vormen een boeiende combinatie van kunst, vakmanschap en volkscultuur.

• De Heilige Ursmarus, apostel van de Denderstreek

Auteur: Redactie
Wie was de heilige aan wie de Baasroodse parochiekerk haar naam dankt? Dit artikel schetst het leven van Sint-Ursmarus, de missionaris die in de zevende eeuw een belangrijke rol speelde bij de kerstening van de Denderstreek. Van zijn jeugd en opleiding tot zijn werk als abt van Lobbes en zijn prediking in onze regio: de lezer maakt kennis met een figuur die eeuwenlang een centrale plaats innam in het religieuze leven van Baasrode. Bijzonder interessant is de link met de Sint-Ursmarusput, die volgens de overlevering herinnert aan zijn aanwezigheid op Baasroodse bodem.

• Amerika, land van belofte voor inwoners van Baasrode en Buggenhout – een aanvulling

Auteur: Peter Verheyen
Naar aanleiding van een eerder gepubliceerd artikel over emigrant Charles Verest verschijnt hier een aanvulling op een brief uit 1931 die vanuit Chicago naar het thuisfront werd gestuurd. Dankzij een oplettende lezer konden ontbrekende woorden worden aangevuld, waardoor het document opnieuw vollediger gelezen kan worden. Een klein maar waardevol stukje emigratiegeschiedenis dat een inkijk biedt in het leven van streekgenoten die hun geluk zochten aan de andere kant van de oceaan.

• Vroeger en Nu

Auteur: Redactie
Deze aflevering van de geliefde rubriek richt de aandacht op het interieur van de Sint-Ursmaruskerk. Oude en recente beelden tonen hoe het kerkgebouw doorheen de jaren veranderde. Tal van ornamenten verdwenen, terwijl enkele belangrijke elementen, zoals het hoofdaltaar, de zijaltaren en delen van de oude preekstoel, bewaard bleven. Een interessante vergelijking die laat zien hoe erfgoed evolueert en welke sporen van het verleden zichtbaar blijven.

• Voorstelling van het boek Baasroods Dialect

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met de aankondiging van de langverwachte publicatie Baasroods Dialect. Auteur Johan Buys verzamelde jarenlang woorden en uitdrukkingen uit het lokale dialect en bundelde ze in een rijk geïllustreerd naslagwerk. De heemkring nodigt alle geïnteresseerden uit op het voorstellingsweekend en de bijhorende ruil- en verzamelbeurs. Een mooie stap in het bewaren van het taalkundige erfgoed van Baasrode.

• Café ‘In Buggenhout’

Auteur: K. Collaert
Een sfeervolle terugblik op een verdwenen café uit de toenmalige Stationstraat, vandaag de Fabriekstraat. Aan de hand van familieverhalen, foto's en gedachtenisprentjes schetst K. Collaert het verhaal van Damiaan Albrecht en Maria Van den Broeck, die vanaf de jaren 1920 café “In Buggenhout” uitbaatten. Het artikel brengt niet alleen het caféleven van weleer tot leven, maar toont ook hoe cafés een belangrijke sociale ontmoetingsplaats vormden in het bruisende industriële Baasrode. Een warm stukje lokale geschiedenis vol herkenbare figuren en vergeten tradities zoals biljarten en bollen.

• De naam van het café ‘s Heeren Wapen verdwijnt uit het Baasroods dorpsbeeld

Auteur: L. Robberechts
Naar aanleiding van de naamsverandering van het bekende café-restaurant "'s Heeren Wapen" naar "'t Waterhuys" duikt Ludo Robberechts diep in de geschiedenis van deze bijzondere benaming. Via archiefonderzoek belandt de lezer in het Baasrode van 1790, waar koopman Joannes Franciscus Van Damme toestemming vroeg om een herberg te openen onder bescherming van de hertog van Bournonville. Het artikel volgt de geschiedenis van de herberg doorheen meer dan twee eeuwen en werpt tegelijk een boeiende blik op de heren van Baasrode, de lokale scheepsbouw en het veranderende dorpsbeeld. Een fascinerende zoektocht naar de oorsprong van een naam die generaties Baasrodenaars kenden.

• Bezocht Peter de Grote Baasrode?

Auteur: K. Collaert
Een hardnekkige legende vertelt dat de Russische tsaar Peter de Grote ooit op de Baasroodse scheepswerven werkte om het vak van scheepsbouwer te leren. Maar klopt dat verhaal wel? K. Collaert onderzoekt de historische feiten achter de mythe en vergelijkt de overlevering met de reisverslagen van de beroemde tsaar. Het resultaat is een boeiende confrontatie tussen volksverhaal en geschiedenis. Tegelijk krijgt de lezer een inkijk in de internationale uitstraling van de Baasroodse scheepsbouw, die wellicht aan de basis lag van deze legende.

• Rechtzetting bij het themanummer 125 jaar Katholiek Onderwijs te Baasrode

Auteur: Redactie
Geschiedenis blijft voortdurend in beweging. Dankzij nieuw opgedoken beeldmateriaal en bijkomend onderzoek corrigeert de redactie enkele details uit het eerder verschenen themanummer over 125 jaar katholiek onderwijs in Baasrode. De bouwfasen van de oude schoolgebouwen worden nauwkeuriger gedateerd en ook een foutieve persoonsvermelding wordt rechtgezet. Een mooi voorbeeld van hoe historisch onderzoek zichzelf blijft verfijnen.

• Dialectboek Baasrode

Auteur: Redactie
In deze aankondiging maakt de heemkring de lezers warm voor een nieuwe publicatie over het Baasroodse dialect. Johan Buys verzamelde jarenlang woorden, uitdrukkingen en zegswijzen uit het dagelijkse leven en bundelde ze in een rijk geïllustreerd boek. Het resultaat belooft een waardevolle bijdrage te worden aan het behoud van het lokale taalerfgoed. Een uitnodiging voor iedereen die de klank en kleur van het Baasroods dialect wil blijven koesteren.

• Vroeger en Nu

Auteur: Redactie
Zoals gebruikelijk sluit het tijdschrift af met een vergelijking tussen historische en hedendaagse beelden uit Baasrode. Deze vaste rubriek toont hoe gebouwen, straten en dorpsgezichten doorheen de jaren veranderden, en nodigt de lezer uit om met een andere blik naar het vertrouwde dorp te kijken. Een kleine maar geliefde afsluiter voor wie graag verleden en heden naast elkaar ziet.

• Achilles Moortgat

Auteur: Ludo Robberechts
Met dit artikel start Heemkring Baceroth een nieuwe reeks over kunstenaars die een band hadden met Baasrode. De eerste in de rij is beeldhouwer en kunstschilder Achilles Moortgat (1881-1957), een kunstenaar met een indrukwekkende internationale carrière die na de Tweede Wereldoorlog in Baasrode terechtkwam. Zijn levensverhaal voert de lezer van de kunstacademies van Gent en Antwerpen naar Duitsland, waar hij naam maakte met monumentale beeldhouwwerken. Na de verwoestingen van de oorlog vond hij een nieuw thuis aan de Schelde. Het artikel belicht niet alleen zijn artistieke nalatenschap, maar ook zijn bijzondere verbondenheid met Baasrode, waar hij schilderde, exposeerde en enkele van zijn laatste grote werken realiseerde.

• Een verdwenen Baasroods bedrijf: De firma RE.E.M.O.

Auteur: Emmi Clapdorp
Een fascinerende inkijk in een vergeten stukje industriële geschiedenis van Baasrode. De firma RE.E.M.O., opgericht door René Clapdorp, specialiseerde zich in de revisie van werktuigmachines, scheepslieren en stuurwerken voor de binnenscheepvaart. Het artikel schetst hoe het bedrijf uitgroeide tot een gewaardeerde partner van de plaatselijke scheepswerven en industrieën. Tegelijk toont het hoe nauw de economische ontwikkeling van Baasrode verbonden was met de scheepsbouw en de bedrijvigheid langs de Schelde. Een waardevol eerbetoon aan een ondernemende familie en een verdwenen ambachtelijke sector.

• Een album van een Baasroodse familie

Auteur: Emmi Clapdorp
Aansluitend bij het verhaal van RE.E.M.O. opent de auteur een uniek familiealbum. Oude huwelijksfoto's, bidprentjes en familiedocumenten brengen de families Hermans, Van Hoeck en Clapdorp opnieuw tot leven. Achter de vergeelde foto's schuilen verhalen van vakmanschap, ondernemerschap en familiebanden die generaties overspannen. Dit rijk geïllustreerde artikel biedt een persoonlijke aanvulling op de geschiedenis van het bedrijf en laat de mensen achter de namen spreken.

• Amerika, land van belofte voor inwoners van Baasrode en Buggenhout

Auteur: Marcel Lijnneel
Waarom verlieten zoveel mensen rond de eeuwwisseling hun geboortedorp om hun geluk aan de andere kant van de oceaan te zoeken? Aan de hand van het verhaal van Charles Verest en Josephine Van Gaver volgt de lezer de emigratie van een Baasroodse familie naar Chicago. Brieven vol heimwee, hoop en dagelijkse beslommeringen geven een zeldzaam inkijkje in het leven van Vlaamse emigranten in Amerika. Het artikel maakt de grote migratiegeschiedenis tastbaar door ze te vertellen vanuit het perspectief van gewone mensen die op zoek gingen naar een beter bestaan.

• Vroeger en Nu

Auteur: Redactie
Zoals in eerdere nummers sluit het tijdschrift af met een historische vergelijking tussen verleden en heden. Aan de hand van een oude prentbriefkaart van de Kerkplaats krijgt de lezer een visuele blik op hoe het dorpscentrum van Baasrode doorheen de jaren veranderde. Een kleine rubriek die telkens opnieuw uitnodigt om met andere ogen naar het vertrouwde straatbeeld te kijken.

• Slotbeschouwing

Dit nummer van Heemkring Baceroth brengt drie heel verschillende verhalen samen: kunst, lokale nijverheid en emigratiegeschiedenis. Toch hebben ze één gemeenschappelijke noemer: ze tonen hoe mensen uit Baasrode hun stempel drukten op hun omgeving, zowel in het dorp zelf als ver daarbuiten. Een gevarieerd nummer vol persoonlijke verhalen en waardevolle lokale geschiedenis.

• De prille jaren van het gemeenteonderwijs te Baasrode (1815-1833)

Auteur: Aimé Stroobants
Dit openingsartikel duikt in de ontstaansgeschiedenis van het gemeentelijk onderwijs in Baasrode. Aan de hand van archiefstukken wordt duidelijk hoe de gemeente evolueerde van enkele particuliere schooltjes naar een officieel erkende gemeenteschool. De lezer maakt kennis met de eerste onderwijzers, de zoektocht naar een geschikt schoolgebouw en de inspanningen van het gemeentebestuur om degelijk onderwijs uit te bouwen. Een boeiende terugblik op de fundamenten van 175 jaar gemeentelijk onderwijs.

• De Schoolstrijd

Auteur: Redactie
Een helder overzicht van de Belgische schoolstrijd en haar invloed op het gemeentelijk onderwijs. Het artikel plaatst de lokale geschiedenis in een bredere nationale context en toont hoe discussies over onderwijs, financiering en de rol van de Kerk decennialang het politieke landschap bepaalden. Van de wet-Van Humbeeck tot het Schoolpact van 1958: een toegankelijk overzicht van een conflict dat het onderwijs blijvend heeft gevormd.

• Enige uittreksels uit de notulen van de gemeenteraad van Baasrode

Auteur: Redactie
De geschiedenis van de gemeentelijke school wordt hier verteld aan de hand van originele besluiten uit de gemeenteraad. Benoemingen van leerkrachten, schooluitbreidingen, oorlogsomstandigheden, aankopen van lesmateriaal en zelfs vaccinatiecampagnes passeren de revue. Deze verzameling korte fragmenten biedt een verrassend levendige inkijk in meer dan een eeuw dagelijks schoolbeheer.

• Vanaf de jaren 60 van de 20ste eeuw

Auteur: Redactie
Dit artikel beschrijft de modernisering van het gemeentelijk onderwijs vanaf de jaren zestig. Nieuwe directies, gemengde klassen, een groeiend activiteitenaanbod en de bouw van een nieuwe school gaven het onderwijs een frisse impuls. De lezer ontdekt hoe leerkrachten, ouders en bestuur samenwerkten om hun school aantrekkelijk te houden in een periode van toenemende concurrentie. Ook de introductie van computeronderwijs en de eerste stappen naar de digitale school komen aan bod.

• Vriendenkring – Ouderraad – Schoolfeest

Auteur: Redactie
Een warm en herkenbaar verhaal over de mensen achter de school. Het artikel schetst de geschiedenis van de Vriendenkring, de Ouderraad en het jaarlijkse schoolfeest, die samen uitgroeiden tot onmisbare pijlers van het schoolleven. Van vakantiespeelpleinen en schoolbusdiensten tot sportclubs, schoolfeesten en de financiering van de eerste computerklas: het toont hoe vrijwilligerswerk, engagement en gemeenschapszin generaties leerlingen ten goede kwamen.

• Fotokatern: leerkrachten en klasfoto’s door de jaren heen

Auteur: Redactie
Doorheen het nummer zorgen talrijke historische foto's voor extra kleur en sfeer. Klasfoto's, schoolreizen, portretten van onderwijzers en groepsfoto's brengen 175 jaar gemeentelijk onderwijs tastbaar dichtbij. Voor oud-leerlingen en inwoners van Baasrode vormen deze beelden ongetwijfeld een feest van herkenning en een waardevolle aanvulling op de geschreven geschiedenis.

• Slotbeschouwing

Met dit themanummer brengt Heemkring Baceroth een eerbetoon aan 175 jaar gemeentelijk onderwijs in Baasrode. Het resultaat is een boeiende combinatie van onderwijsgeschiedenis, lokale herinneringen en archiefonderzoek, die duidelijk maakt welke belangrijke rol de gemeenteschool speelde in het sociale en culturele leven van het dorp.

• Het ontstaan van het onderwijs

Auteur: Heemkring Baceroth
Dit openingsartikel neemt de lezer mee naar het Baasrode van de 19de eeuw, toen onderwijs nog geen vanzelfsprekend recht was. Aan de hand van oude documenten, bidprentjes en lokale getuigenissen wordt het verhaal verteld van de eerste scholen, de zondagsschool en de pioniers die zich inzetten voor de vorming van arme kinderen. Een boeiende kennismaking met de wortels van het onderwijs in Baasrode.

• De stappen en mijlpalen in de uitbouw van de vrije katholieke scholen

Auteur: Heemkring Baceroth
Van de schenking van een stuk grond in 1879 tot de moderne schoolgebouwen van vandaag: dit artikel schetst de indrukwekkende groei van de katholieke school. De lezer volgt de bouwcampagnes, uitbreidingen, nieuwe klaslokalen, het weeshuis, de huishoudschool en de vele veranderingen die de school doorheen meer dan een eeuw onderging. Een overzicht dat toont hoe onderwijs voortdurend mee evolueerde met de noden van de gemeenschap.

• De bouwgeschiedenis van de school en het klooster

Auteur: Heemkring Baceroth
Aan de hand van plannen, foto's en krantenknipsels wordt de architecturale geschiedenis van het schoolcomplex gereconstrueerd. Van het oorspronkelijke klooster en weeshuis uit 1879 tot de nieuwbouwcampagnes van de jaren zestig en de afbraak van het klooster in 1990: elk gebouw vertelt een stuk van het verhaal. Een fascinerende blik op een vertrouwde plek die door de jaren heen sterk veranderde.

• Het ontstaan van het katholieke onderwijs

Auteur: Heemkring Baceroth
Dit artikel plaatst de stichting van de katholieke school van Baasrode in de woelige context van de Belgische schoolstrijd. De politieke spanningen tussen katholieken en liberalen vormen het decor voor de oprichting van de school in 1879. Dankzij de inzet van pastoor Karel Pede, een actief schoolcomité en gulle schenkers groeide Baasrode uit tot één van de duizenden gemeenten waar het vrije katholieke onderwijs wortel schoot.

• De eerste leerkrachten

Auteur: Heemkring Baceroth
Wie waren de mannen en vrouwen die de eerste leerlingen van de katholieke school lesgaven? Dit artikel brengt enkele van die vergeten pioniers opnieuw tot leven. Namen als Gustaaf De Baere, Victorina Matton en zuster Bernarda krijgen een gezicht dankzij oude foto's en genealogische gegevens. Een warm eerbetoon aan de mensen die de basis legden van generaties onderwijs.

• Aanneming van de school

Auteur: Heemkring Baceroth
De katholieke school kende geen gemakkelijke beginjaren. Pastoor Henri Sallet hield de school jarenlang overeind met eigen middelen toen financiële steun uitbleef. Het artikel toont hoe de school uiteindelijk erkenning kreeg van staat, provincie en gemeente. Tegelijk worden enkele opmerkelijke figuren uit de geschiedenis van het klooster en de school belicht.

• Onze-Lieve-Vrouw Visitatie

Auteur: Heemkring Baceroth
In 1900 namen de Visitatiezusters het onderwijs in Baasrode over. Dit artikel beschrijft hun komst, de eerste klasverdelingen en de mensen die er lesgaven. Daarnaast wordt ook de geschiedenis van de congregatie zelf toegelicht. Een verhaal over religieuze inzet, onderwijs en gemeenschapsvorming dat bijna negentig jaar lang het gezicht van de school zou bepalen.

• Enkele vroege klasfoto’s

Auteur: Heemkring Baceroth
Een verzameling zeldzame klasfoto's uit de periode 1911-1913 brengt de allereerste generaties leerlingen opnieuw in beeld. De foto's vormen niet alleen een waardevolle historische bron, maar roepen ook herinneringen op aan de schooltijd van vele Baasroodse families.

• Het klooster in Wereldoorlog I

Auteur: Heemkring Baceroth
De Eerste Wereldoorlog liet diepe sporen na in het klooster en de school. Op basis van een eigentijds verslag wordt beschreven hoe de zusters omgingen met Duitse inkwartieringen, vernielingen, vluchtelingen en voedseltekorten. Ondanks de oorlogsomstandigheden groeide het klooster uit tot een toevluchtsoord voor vele noodlijdenden. Een aangrijpend verhaal van moed, solidariteit en doorzettingsvermogen.

• To the Little American of Genesse

Auteur: Heemkring Baceroth
Na de oorlog stuurden de kinderen van Baasrode bijzondere fotopostkaarten naar hun Amerikaanse weldoeners. Dit korte maar intrigerende artikel onderzoekt de achtergrond van deze dankbetuigingen en de rol van de Amerikaanse voedselhulp. Een mooi voorbeeld van internationale solidariteit na de verwoestingen van de oorlog.

• Eucharistische Kruistochten

Auteur: Heemkring Baceroth
Tussen de twee wereldoorlogen speelde de Eucharistische Kruistocht een belangrijke rol in het schoolleven. Het artikel beschrijft hoe deze katholieke jeugdbeweging via Zonneland, processies, uniformen en religieuze vorming een hele generatie leerlingen beïnvloedde. Een boeiende inkijk in het dagelijkse geloofsleven van toen.

• Het klooster in Wereldoorlog II

Auteur: Heemkring Baceroth
Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de school geconfronteerd met inkwartieringen, vluchtelingen en oorlogsschade. Fragmenten uit het memoriaal van het klooster tonen hoe de zusters deze moeilijke jaren beleefden. Persoonlijke getuigenissen en concrete gebeurtenissen maken dit tot een levendig en soms beklijvend tijdsdocument.

• De Onze-Lieve-Vrouw Visitatieschool 50 jaar geleden

Auteur: oud-leerling
Het nummer sluit af met een nostalgische wandeling door de school van de jaren veertig en vijftig. Een oud-leerling gidst de lezer langs klaslokalen, speelplaatsen, poortjes, zusters en leerkrachten uit zijn jeugd. De vele persoonlijke herinneringen maken van dit artikel een bijzonder sfeervol slotstuk waarin het dagelijkse schoolleven van vroeger opnieuw tot leven komt.

• Jan De Clercq, de bokshoop van Baasrode

Auteur: niet vermeld
Een boeiend portret van Jan De Clercq (1921–1966), de enige professionele bokser die Baasrode ooit voortbracht. Aan de hand van een interview uit 1947 volgt de auteur zijn opmerkelijke opgang van bakkerszoon tot Belgisch en Benelux-kampioen. Jan vertelt zelf over zijn eerste trainingen, zijn wedstrijden in binnen- en buitenland en zijn ontmoetingen met de grote namen uit de bokswereld. Het hoogtepunt van zijn carrière was ongetwijfeld zijn optreden als sparringpartner van wereldkampioen Joe Louis. Een fascinerend tijdsdocument dat niet alleen de sportman toont, maar ook de bescheiden en hardwerkende man achter de kampioen.

• Vroeger en nu

Auteur: niet vermeld
Deze rubriek confronteert verleden en heden met een historische afbeelding van de fabrieken van P. Vermylen & Zonen. Het beeld van de karakteristieke transportbrug roept herinneringen op aan een periode waarin industrie en scheepvaart het uitzicht van Baasrode bepaalden. Een korte bijdrage die uitnodigt om stil te staan bij de veranderingen die het dorpsbeeld doorheen de jaren heeft ondergaan.

• Unilever in Baasrode

Auteur: Redactie
Na het historische overzicht uit het vorige nummer richt de heemkring de aandacht op een indrukwekkende groepsfoto van Unilever uit het begin van de jaren veertig. Het artikel is tegelijk een oproep aan de lezers: help mee de afgebeelde werknemers te identificeren. Tal van namen konden reeds achterhaald worden, maar vele gezichten wachten nog op herkenning. Een mooi voorbeeld van hoe lokale geschiedenis vaak een gezamenlijk project is, waarbij herinneringen van inwoners helpen om het verleden verder te reconstrueren.

• Zeven Nederlandse wandtegels ontdekt tijdens verbouwingen

Auteur: Ludo Robberechts
Een toevallige vondst in een woning aan de Sint-Ursmarusstraat vormt het vertrekpunt voor een verrassende reis door de geschiedenis van Nederlandse wandtegels. Robberechts bespreekt de oorsprong, productie en verspreiding van deze decoratieve kunstvorm en onderzoekt vervolgens de zeven teruggevonden exemplaren. De afbeeldingen van schepen, waterlandschappen en vissers verwijzen opvallend naar het leven langs de Schelde. Het artikel combineert archeologie, kunstgeschiedenis en lokaal erfgoed tot een boeiende studie van een klein maar bijzonder stukje Baasroods verleden.

• De familie De Schutter te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
In deze genealogische bijdrage volgt De Maeyer de geschiedenis van de familie De Schutter vanaf haar vestiging in Baasrode in de late negentiende eeuw. Het verhaal voert langs kuipers, herbergiers, spoorwegbeambten en oud-strijders, en toont hoe een ogenschijnlijk bescheiden familie verweven raakte met het dagelijkse leven van het dorp. Bijzonder kleurrijk is het verhaal van café “De Congo” in de Mandekensstraat en de tijdelijke emigratie van Benedictus De Schutter naar Amerika. Een toegankelijke kennismaking met genealogisch onderzoek én een levendig stukje sociale geschiedenis.

• Arts Petrus Van Bavegem, burgemeester van Baasrode in 1800, overleden in dienst van de bevolking (Deel 2)

Auteur: Ludo Robberechts
In het slot van deze boeiende biografie maakt Ludo Robberechts kennis met de veelzijdige Petrus Van Bavegem, een arts die zijn tijd ver vooruit was. Naast zijn medische praktijk publiceerde hij bekroonde studies over de aardappelziekte, de verbetering van de visvangst en volksgezondheid, en toonde hij belangstelling voor archeologie en numismatiek. Als burgemeester van Baasrode bleef hij ook tijdens epidemieën zijn medeburgers bijstaan, tot hij zelf in 1805 overleed. Een boeiend portret van een verlicht denker die wetenschap en maatschappelijk engagement wist te combineren en een blijvende plaats verdient in de geschiedenis van Baasrode.

• Het verhaaltje van een eeuw – Unilever in Baasrode (Deel 1)

Auteur: Onbekend
Generaties Baasrodenaren vonden werk bij de fabriek die in de volksmond eenvoudigweg "De Brouënes" werd genoemd. Dit eerste deel vertelt hoe een negentiende-eeuwse olieslagerij uitgroeide tot een moderne voedingsindustrie onder de vleugels van Lever Brothers en later Unilever. Van de verwerking van oliehoudende zaden en de productie van OZO tot roomijs, smeerkaas en Jacky-melkproducten: de geschiedenis van de fabriek weerspiegelt een eeuw economische groei, oorlogsjaren, modernisering en uiteindelijk afbouw. Een boeiende terugblik op een bedrijf dat het sociale en economische leven van Baasrode decennialang mee bepaalde.

• De albums van Hertog Karel van Croÿ (Deel 2)

Auteur: Redactie
Dit vervolgverhaal neemt de lezer mee achter de schermen van een van de indrukwekkendste topografische projecten uit de Zuidelijke Nederlanden. Hertog Karel van Croÿ liet vanaf het einde van de zestiende eeuw honderden steden, dorpen, kastelen en landschappen vastleggen in rijk geïllustreerde albums. Het artikel vertelt hoe deze unieke verzameling tot stand kwam, hoe kunstenaar Adriaan van Montigny de panoramische afbeeldingen vervaardigde en hoe de albums na de dood van de hertog over heel Europa verspreid raakten. Een fascinerend verhaal over historisch erfgoed waarvan ook Baasrode deel uitmaakt.

• Uit de oude doos – The Renssen, beroemde Baasroodse equilibristen

Auteur: Redactie
Met een historische foto brengt deze vaste rubriek een eerbetoon aan The Renssen, een Baasroodse familie die ooit naam maakte als equilibristen. Hoewel de toelichting beperkt blijft, roept de afbeelding een vergeten stukje lokaal entertainment en circusgeschiedenis opnieuw op. Een kleine bijdrage die nieuwsgierig maakt naar het verhaal achter de foto.

• Tussen graf en herinnering

Auteur: Steve De Maeyer
Een wandeling over het oude kerkhof vormt het vertrekpunt voor een beschouwing over herinnering, erfgoed en dorpsgeschiedenis. Aan de hand van het graf van Emile Moens toont de auteur hoe grafstenen vaak de laatste tastbare getuigen zijn van mensen die ooit een belangrijke rol speelden in het dorpsleven. Tegelijk schetst hij de geschiedenis van de Baasroodse begraafplaats en legt hij uit waarom het kerkhof in de negentiende eeuw werd verplaatst. Een sfeervol artikel dat laat zien hoe ook een begraafplaats verhalen bewaart.

• Schatten op zolder & Heemkringnieuws
  

  
  Auteur: Redactie
  Het nummer sluit af met een uitnodiging voor de tweede editie van Schatten op zolder, waar bezoekers hun oude voorwerpen konden laten identificeren en tegelijk een selectie uit het groeiende archief van de heemkring ontdekken. Daarnaast lanceert Baceroth een oproep aan iedereen die nog foto's, schoolschriften of documenten bezit over de geschiedenis van de Baasroodse basisscholen. Zo blijft de heemkring, samen met de inwoners, bouwen aan het geheugen van het dorp.

• Arts Petrus Van Bavegem, burgemeester van Baasrode in 1800, overleden in dienst van de bevolking (Deel 1)

Auteur: Ludo Robberechts
Een boeiende kennismaking met Petrus Van Bavegem (1745–1805), arts, burgemeester en pionier van de geneeskunde in onze streek. Robberechts schetst niet alleen zijn levensloop, van militair chirurgijn tot gerespecteerd dokter in Baasrode, maar plaatst hem ook in de medische wereld van de achttiende eeuw. Bijzonder fascinerend is zijn wetenschappelijke werk over koortsen, hygiëne en epidemieën, waarin hij ideeën formuleerde die verrassend vooruitlopen op latere ontdekkingen. Het artikel toont Van Bavegem als een uitzonderlijke figuur die wetenschap, praktijk en maatschappelijke inzet wist te combineren.

• De albums van Hertog Karei Van Croy (Deel 1)

Auteur: niet vermeld
Dit eerste deel introduceert de indrukwekkende albums van Hertog Karel Van Croy, een van de belangrijkste visuele bronnen voor de steden en dorpen van de Zuidelijke Nederlanden rond 1600. De auteur vertelt hoe de machtige edelman, verzamelaar en bestuurder een unieke collectie van duizenden topografische afbeeldingen liet samenstellen. Het artikel belicht zowel zijn bewogen leven als zijn passie voor kunst, archieven en nauwkeurige documentatie. Een intrigerende aanloop naar de volgende aflevering, waarin de afbeeldingen van Baasrode en Vlassenbroek centraal zullen staan.

• Beroepen in Beeld

Auteur: niet vermeld
Een nieuwe reeks die oude beroepen tot leven brengt aan de hand van de beroemde gravures van Jan en Caspar Luyken. De bijdrage legt uit hoe de prenten uit Het Menselyk Bedryf niet alleen ambachten afbeelden, maar ook morele lessen bevatten over het menselijk handelen. De auteurs plaatsen de gravures in hun historische context en tonen waarom ze eeuwen later nog steeds herkenbaar en aantrekkelijk zijn. In dit eerste deel komen onder meer de advocaat en de apotheker aan bod, als start van een reeks over verdwenen en veranderde beroepen.

• Uit de oude doos

Auteur: niet vermeld
Een korte maar sfeervolle blik op het oude Baasrode via een historische afbeelding van de Drijhuizen. Dankzij schenkingen uit familiearchieven bewaart de heemkring waardevolle beelden van verdwenen dorpsgezichten en dagelijkse taferelen. Deze rubriek wil herinneringen oproepen en tegelijk het lokale erfgoed zichtbaar houden voor toekomstige generaties.

• Tentoonstelling: De Vooruit en de socialistische beweging te Baasrode

Auteur: niet vermeld
Een terugblik op de tentoonstelling die hulde bracht aan het gebouw “De Vooruit” en de socialistische beweging in Baasrode. De organisatie bracht in korte tijd een rijke verzameling foto’s, vlaggen, bekers en andere authentieke voorwerpen samen, afkomstig uit lokale verzamelingen en het AMSAB. Het artikel ademt waardering voor de vrijwilligers, bezoekers en oud-leden die hun herinneringen deelden. Tegelijk documenteert het de rol van De Vooruit als ontmoetingsplaats en symbool van sociale en culturele verbondenheid in het

• Het Volkshuis ‘De Vooruit’

Redactie
Dit themanummer staat volledig in het teken van het iconische Volkshuis De Vooruit, jarenlang een opvallende blikvanger op het Dorpsplein. De redactie reconstrueert de ontstaansgeschiedenis van het gebouw, van de eerste plannen en de financiering via obligaties tot de feestelijke opening in 1925. Tegelijk wordt duidelijk hoe De Vooruit uitgroeide tot het kloppend hart van het socialistische verenigingsleven in Baasrode. Een boeiend eerbetoon aan een gebouw dat generaties inwoners heeft zien komen en gaan.

• De Vooruit in het straatbeeld

Redactie
Aan de hand van oude foto's en prentkaarten wordt de invloed van De Vooruit op het dorpscentrum zichtbaar gemaakt. Het imposante hoekgebouw bepaalde decennialang het uitzicht van het Dorpsplein en vormde een herkenningspunt voor inwoners en bezoekers. Ook het geleidelijke verval en de uiteindelijke verdwijning van het gebouw komen aan bod. Een nostalgische terugblik op een verdwenen monument.

• Socialistische Harmonie ‘Na Arbeid Kunst’

Redactie
De harmonie Na Arbeid Kunst was jarenlang het muzikale visitekaartje van de socialistische beweging in Baasrode. Concerten, optochten, 1 meivieringen en feestelijkheden werden opgeluisterd door tientallen enthousiaste muzikanten. Talrijke foto's tonen hoe de harmonie uitgroeide tot een vaste waarde in het culturele leven van het dorp. Een verhaal van muziek, kameraadschap en lokale trots.

• Turnvereniging ‘Buiten Verwachting’

Redactie
Deze bijdrage brengt de geschiedenis van de socialistische turnkring Buiten Verwachting in beeld. Vanaf de jaren 1920 namen de turners deel aan wedstrijden, turnfeesten en optochten, waarbij ze regelmatig prijzen en bekers in de wacht sleepten. Het artikel toont hoe sport en gemeenschapsvorming hand in hand gingen binnen het verenigingsleven van De Vooruit.

• De Socialistische Jeugd

Redactie
De jeugdwerking speelde een belangrijke rol binnen de socialistische beweging van Baasrode. Via optochten, congressen, feestdagen en culturele activiteiten groeiden generaties jongeren op binnen een hechte gemeenschap. De vele foto's geven een levendig beeld van een jeugdbeweging waarin engagement, vriendschap en ontspanning centraal stonden.

• Openluchtfeest van 1 mei 1948

Redactie
Een terugblik op een groots opgezet feest ter gelegenheid van de Dag van de Arbeid. De overhandiging van een nieuw vaandel, optochten, muziekuitvoeringen en jeugdactiviteiten maakten van 1 mei 1948 een hoogtepunt in het socialistische verenigingsleven. Het artikel ademt de sfeer van een periode waarin feest, overtuiging en gemeenschapsgevoel nauw met elkaar verbonden waren.

• De spaarclub ‘Nooit Genoeg’ en de pronostiekclub

Redactie
Niet alleen cultuur en politiek vonden onderdak in De Vooruit. Ook ontspanningsverenigingen zoals de spaarclub en de pronostiekclub brachten mensen samen. Uitstappen naar zee, gezamenlijke maaltijden en feestelijke verkiezingen van koning en koningin van de club zorgden voor onvergetelijke momenten. Een charmante inkijk in het sociale leven achter de schermen.

• Kerstfeesten en vakanties met SVV

Redactie
Van sfeervolle kerstvieringen tot vakanties aan zee: de Socialistische Vooruitziende Vrouwen organiseerden tal van activiteiten voor jong en oud. Foto's van kerstmannen, kinderfeesten en groepsreizen naar Oostende tonen hoe ontspanning en solidariteit een belangrijke plaats innamen binnen het verenigingsleven van De Vooruit.

• Feesten, bals en folklore

Redactie
Gemaskerde bals, mosselsoupers, kermisactiviteiten en optredens van bekende artiesten zoals Will Tura: De Vooruit was jarenlang een bruisend centrum van ontspanning. Ook de kleurrijke groep van de ‘Bohemers’ komt aan bod. Het artikel laat zien hoe het gebouw veel meer was dan een vergaderzaal: het was een ontmoetingsplaats waar herinneringen werden gemaakt.

• De coöperatieve winkel

Redactie
Naast het volkshuis vormde ook de coöperatieve winkel een belangrijke pijler van de socialistische beweging. Van broodbedeling na de Eerste Wereldoorlog tot een moderne kruidenierszaak op het Dorpsplein: het artikel beschrijft hoe de coöperatie een economische en sociale rol speelde in het dagelijks leven van vele Baasroodse gezinnen.

• Baasrode in De Werker

Redactie
Via artikels uit het socialistische weekblad De Werker wordt de lezer meegenomen naar het politieke en maatschappelijke leven van de jaren 1920. Feesten, optochten, ledenwerving en de opening van De Vooruit komen aan bod. De originele krantenfragmenten bieden een unieke blik op de tijdsgeest van toen.

• De feestelijke opening van De Vooruit in 1925

Redactie
Het nummer sluit af met een uitvoerig verslag van de officiële inhuldiging van De Vooruit op 19 juli 1925. Duizenden bezoekers, muziekkorpsen, turngroepen, vaandels en prominente sprekers maakten van de opening een indrukwekkend volksfeest. Een passende afsluiter voor een themanummer dat hulde brengt aan één van de meest markante gebouwen uit de recente geschiedenis van Baasrode.

• Nabeschouwing bij de artikels over de ontstaansgeschiedenis van Baasrode

Auteur: Ludo Robberechts
Met deze aanvullende bijdrage keert Ludo Robberechts terug naar zijn eerdere reeks over het ontstaan van Baasrode. Aan de hand van historische foto's en verdwenen landschapselementen brengt hij het oude dorpscentrum opnieuw tot leven. Het veer, de kerkkade, de vliet en de eeuwenoude verbinding met de Schelde staan centraal. Tegelijk toont hij hoe waterwerken en moderniseringen vele sporen van dit verleden hebben uitgewist. Een boeiende terugblik die de lezer anders doet kijken naar het huidige dorpsbeeld.

• Beschermde monumenten en landschappen

Auteur: Steve De Maeyer
Welke gebouwen, monumenten en landschappen verdienen bijzondere bescherming in Baasrode en Vlassenbroek? Dit artikel biedt een overzicht van het waardevolle erfgoed dat reeds beschermd is of op de ontwerplijst staat. Van de Sint-Ursmaruskerk en de scheepswerven tot de fabriekswijk Vermijlen en de Vlassenbroekse Schorren: stuk voor stuk vertellen ze het verhaal van de streek. Een interessante kennismaking met het erfgoed dat het karakter van Baasrode mee bepaalt.

• Wielerclub ‘De Zwaluw’ en Emile Moens – een stukje familiegeschiedenis ontrafeld

Auteur: Ludo Robberechts
Wat begint als een zoektocht naar een vergeten wielerclub groeit uit tot een fascinerend familieverhaal. Robberechts reconstrueert het leven van Emile Moens, caféhouder, kleermaker en één van de figuren achter wielerclub De Zwaluw. Via oude documenten, familieherinneringen en verdwenen locaties schetst hij een levendig beeld van het Baasrode van rond 1900. Een verhaal waarin sport, handel en dorpsleven op verrassende wijze samenkomen.

• Is ’t eten nog niet gereed? (deel 1)

Auteur: Peter Sarens
Hoe zag de dagelijkse maaltijd van onze voorouders eruit? Peter Sarens duikt in oude kookboeken en laat de lezer kennismaken met de eenvoudige maar voedzame keuken van het begin van de twintigste eeuw. Soepen, hutsepot, konijn, stokvis en zelf ingemaakte groenten passeren de revue. Tussen de recepten door schetst de auteur een kleurrijk beeld van het leven aan tafel in een tijd waarin men vooral leefde van wat eigen tuin, veld en streek voortbrachten.

• Baasrode, de oorlogsjaren – Terugblik op de tentoonstelling

Auteur: Peter Sarens
Deze bijdrage blikt terug op de succesvolle tentoonstelling rond Baasrode, de oorlogsjaren. Naast een overzicht van de tentoonstelling zelf vertelt Sarens hoe bezoekers nieuwe foto's, documenten en persoonlijke verhalen aanbrachten. Daardoor kwamen onbekende details aan het licht over oorlogsslachtoffers en gebeurtenissen uit beide wereldoorlogen. Het artikel toont hoe lokale geschiedenis voortdurend wordt aangevuld dankzij de herinneringen en betrokkenheid van de bevolking.

• Vroeger en nu

Postkaart: F. De Saeger – Foto: Lieve De Decker
De vaste rubriek plaatst opnieuw een historisch beeld naast een recente opname. Ditmaal staat de Statiestraat centraal. Door verleden en heden naast elkaar te leggen, wordt zichtbaar hoe Baasrode doorheen de jaren veranderde, maar tegelijk ook herkenbaar bleef. Een kleine bijdrage die telkens opnieuw uitnodigt tot vergelijken en herinneren.

• Het ontstaan van Baasrode (slot)

Auteur: Ludo Robberechts
In het slot van deze uitgebreide studie gaat Ludo Robberechts op zoek naar de oudste wortels van Baasrode. Aan de hand van geografische kenmerken, oude handelsroutes en kerkelijke eigendommen ontvouwt hij een boeiende theorie over het ontstaan van het dorp. De centrale rol van de Schelde, het veer en de aanlegplaats voor schepen komt daarbij duidelijk naar voren. Het artikel biedt een verrassende kijk op Baasrode als vroeg handelscentrum en werpt nieuw licht op de invloed van de abdijen van Lobbes en Affligem op de ontwikkeling van het dorp.

• De Kapel van O.L.V. ter Nood Gods

Auteur: Peter Sarens
Een fascinerend verhaal over één van Baasrodes meest geliefde kapellen. Peter Sarens duikt in de legende van een wonderlijke verschijning aan de Broekkant en volgt de geschiedenis van de kapel vanaf haar ontstaan in de achttiende eeuw. De auteur brengt niet alleen het gebouw zelf tot leven, maar ook de tradities, processies en volksdevotie die generaties Baasrodenaren met deze bijzondere plek verbonden. Een stukje religieus erfgoed dat nauw verweven is met het dorpsleven.

• Confrerie van O.L.V. ter Nood Gods

Auteur: Peter Sarens
Aansluitend op het verhaal van de kapel belicht Sarens de confrerie die eeuwenlang rond deze bedeplaats actief was. Het artikel schetst hoe de vereniging functioneerde, welke regels haar leden moesten volgen en welke rol zij speelde in het religieuze en sociale leven van Baasrode. Van processies en meibomen tot opmerkelijke boetes voor vloeken en vechten: deze bijdrage biedt een levendige inkijk in het verenigingsleven van vroeger.

• Vroeger en Nu

Postkaart: C. Verheyen – Foto: Lieve De Decker
In deze vaste rubriek wordt opnieuw een stukje Baasrode door de tijd gevolgd. Een historische postkaart wordt naast een recente foto geplaatst, waardoor veranderingen in het straatbeeld en het dorpsleven onmiddellijk zichtbaar worden. Een uitnodiging om met andere ogen naar vertrouwde plekken te kijken.

• De familie Ost te Baasrode

Auteur: Steve De Maeyer
Steve De Maeyer reconstrueert de geschiedenis van de familie Ost in Baasrode tijdens de negentiende eeuw. Vanuit archiefbronnen en bevolkingsregisters volgt hij verschillende familietakken, hun beroepen, woonplaatsen en lotgevallen. Het artikel vormt niet alleen een waardevolle genealogische bijdrage, maar schetst tegelijk een beeld van het dagelijkse leven van gewone Baasroodse families in een periode van verandering en groei.

• Baasrode, de oorlogsjaren

Auteur: Peter Sarens
Als voorproefje van het gelijknamige boek neemt Peter Sarens de lezer mee door de twee wereldoorlogen in Baasrode. Van de Duitse inval in 1914 en de moeilijke oorlogsjaren tot de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog, het verzet en de uiteindelijke bevrijding. Aan de hand van lokale verhalen, monumenten en persoonlijke getuigenissen wordt duidelijk hoe ingrijpend beide conflicten waren voor het dorp en zijn inwoners. Een beklijvend overzicht van oorlog en veerkracht op lokaal niveau.

• Het ontstaan van Baasrode – Deel 2

Auteur: Ludo Robberechts
In dit vervolg onderzoekt Ludo Robberechts hoe het oude domein Baceroth tijdens de middeleeuwen uiteenviel onder invloed van abdijen, leenheren en politieke machtsstrijd. Centraal staat de rol van de abdijen van Lobbes en Affligem en de manier waarop Baasrode zich geleidelijk ontwikkelde tot een zelfstandige parochie. Daarnaast verklaart de auteur waarom Baasrode uitgroeide tot een belangrijk knooppunt van land- en waterwegen. De combinatie van Scheldevaart, veerdiensten, heerbanen en handelsroutes maakte van het dorp een strategische plaats in de regio. Een diepgravende bijdrage die laat zien hoe geografie, economie en politiek samen het ontstaan van Baasrode hebben bepaald.

• Vroeger en Nu

Samenstelling: François De Saeger & Lieve De Decker
Ook in dit nummer wordt een historisch straatbeeld naast een hedendaagse foto geplaatst. De rubriek toont hoe vertrouwde plekken doorheen de tijd veranderen, terwijl bepaalde herkenningspunten behouden blijven. Een uitnodiging om het huidige dorpsbeeld met een historische blik te bekijken en stil te staan bij de evolutie van Baasrode.

• Het ESCO-CABARET – Baasroods amusement van de bovenste plank

Auteur: Cedric Verheyen
Met veel enthousiasme brengt Cedric Verheyen de geschiedenis van het legendarische ESCO-CABARET tot leven. Wat vlak na de Tweede Wereldoorlog begon als een groep enthousiaste muzikanten en toneelspelers, groeide uit tot een geliefd cabaretgezelschap dat in heel Oost-Vlaanderen optrad. Liedjes, sketches, humor en muziek vormden de ingrediënten van hun succes. Het artikel schetst niet alleen de ontstaansgeschiedenis van het gezelschap, maar roept ook een tijdperk op waarin verenigingsleven en lokaal amusement een centrale plaats innamen in het sociale leven. Een warme terugblik op een stukje Baasroodse cultuurgeschiedenis.

• Den Briel: naam en gebied (vervolg)

Auteur: Steve De Maeyer
Na de bespreking van de naam onderzoekt Steve De Maeyer in dit tweede deel de geografische afbakening van Den Briel. Aan de hand van oude bevolkingsregisters, parochiegrenzen en historische wijknamen toont hij hoe het begrip Den Briel doorheen de tijd evolueerde. Oude Briel, Nieuwen Briel, de Provincialebaan, de Mandekensstraat en de Diepmeerstraat worden in hun historische context geplaatst. Het artikel maakt duidelijk dat Den Briel veel meer is dan een plaatsnaam alleen: het is een wijk met een eigen identiteit, geschiedenis en gemeenschapsgevoel.

• Tentoonstelling Vlassenbroek 1953: enorm succes

Auteur: Redactie
Deze bijdrage blikt terug op de succesvolle tentoonstelling rond de watersnood van 1953. Dankzij de medewerking van inwoners, oud-inwoners en verschillende archieven kon Heemkring Baceroth een indrukwekkende verzameling foto's, documenten en filmbeelden samenbrengen. De tentoonstelling in Huize Geertrui trok meer dan duizend bezoekers en werd wegens het grote succes zelfs verlengd. Het artikel toont hoe sterk de herinnering aan de ramp nog leefde binnen de gemeenschap en hoe lokale geschiedenis mensen blijft verbinden.

• Heraldiek – Het wapenschild

Auteur: Peter Sarens
Waarom ziet het wapenschild van Baasrode eruit zoals het eruitziet? Peter Sarens introduceert de lezer in de wereld van de heraldiek en verklaart stap voor stap de oorsprong van het gemeentewapen. De bekende gouden leeuw op een blauw veld blijkt terug te gaan op eeuwenoude zegels en administratieve beslissingen uit zowel de Nederlandse als Belgische periode. Het artikel biedt niet alleen een toegankelijke kennismaking met de heraldiek, maar toont ook hoe een eenvoudig wapenschild een verrassend rijke geschiedenis kan bevatten.

• In Memoriam: Albert Van Praet (1900–2003)

Auteur: Redactie
Het nummer sluit af met een kort eerbetoon aan Albert Van Praet, die op 103-jarige leeftijd overleed. Als zoon van scheepsbouwer Edmond Van Praet behoorde hij tot een familie die nauw verbonden was met het maritieme verleden van Baasrode. Met zijn overlijden verdween een van de oudste inwoners van het dorp, een man die meer dan een eeuw lokale geschiedenis had meegemaakt.

• Het stormtij met overstroming van 1 februari 1953

Auteur: Ludo Robberechts
Dit themanummer opent met een aangrijpend ooggetuigenverslag van de watersnoodramp van 1953. Ludo Robberechts neemt de lezer mee naar de stormachtige nacht waarin het Scheldewater onverwacht Baasrode en Vlassenbroek bedreigde. Wat begint als een voorbereiding op een feestelijke eremis, mondt uit in een strijd tegen het stijgende water. Met veel gevoel voor detail beschrijft hij de paniek, de reddingsacties, de inzet van brandweer en leger, de evacuatie van bewoners en de immense schade die achterbleef. Het resultaat is een levendige reconstructie van een gebeurtenis die een diepe indruk naliet op de streek en haar inwoners.

• De Beelden – De bres te Vlassenbroek

Samenstelling: Redactie
Aan de hand van zeldzaam fotomateriaal wordt de dijkbreuk bij Vlassenbroek in beeld gebracht. De foto's tonen hoe een bres van tientallen meters breed de polder veranderde in een binnenzee en hoe dagenlang met zandzakken, rotsblokken en mankracht werd gewerkt om het water opnieuw te bedwingen. Een indrukwekkende visuele getuigenis van de omvang van de ramp en van de enorme inspanningen die nodig waren om de dijk te herstellen.

• Het Water

Samenstelling: Redactie
Deze fotoreportage laat zien hoe diep het water het dagelijkse leven binnendrong. Woningen, boerderijen, cafés en straten verdwenen gedeeltelijk onder water, terwijl bewoners machteloos moesten toezien hoe bezittingen en vee verloren gingen. De beelden maken duidelijk dat de overstroming veel meer was dan een technisch probleem: het was een menselijke tragedie die het uitzicht van Vlassenbroek en omgeving volledig veranderde.

• De Mensen

Samenstelling: Redactie
Centraal in deze bijdrage staan de inwoners van Vlassenbroek en Baasrode die de ramp meemaakten. Evacuaties per boot, families die op daken schuilden en boeren die hun dieren probeerden te redden: de foto's en herinneringen tonen de menselijke kant van de watersnood. Achter elk beeld schuilt een persoonlijk verhaal van angst, verlies, solidariteit en doorzettingsvermogen.

• De Opvang

Samenstelling: Redactie
Nadat het water de huizen had overspoeld, moest voor honderden getroffen inwoners een tijdelijke oplossing worden gezocht. Deze bijdrage toont hoe geëvacueerden werden opgevangen in de kantine van de Union Margarinière Belge aan het Noordstation van Baasrode. De foto's illustreren de sobere omstandigheden, maar ook de grote solidariteit die ontstond tussen vrijwilligers, hulporganisaties en slachtoffers.

• Hoog Bezoek

Samenstelling: Redactie
De watersnood van 1953 lokte niet alleen hulp uit de streek uit, maar trok ook de aandacht van het Belgische koningshuis. Koning Boudewijn en prinses Joséphine-Charlotte bezochten de getroffen gebieden en spraken met bewoners die alles hadden verloren. Deze bijdrage bundelt foto's van die bezoeken en herinnert aan de nationale betrokkenheid bij het leed van de Scheldedorpen.

• Het Vervolg

Samenstelling: Redactie
Wanneer het water eindelijk wegtrekt, begint een nieuwe strijd: die van de wederopbouw. Foto's tonen de eerste terugkeer van bewoners naar hun beschadigde woningen, de opruimwerken en de hulpverlening die nog wekenlang doorging. De bijdrage maakt duidelijk dat de gevolgen van de ramp nog lang voelbaar bleven, ook nadat de dijken waren hersteld.

• 3 januari 1976 – Voor de derde maal in drie jaar

Samenstelling: Redactie
Het nummer sluit af met een terugblik op de zware overstroming van januari 1976. Opnieuw trad de Schelde buiten haar oevers en werden honderden woningen in Baasrode getroffen. Het artikel beschrijft hoe de hulpdiensten zich voorbereidden op het aangekondigde stormtij, maar toch werden geconfronteerd met een ware vloedgolf die straten, huizen en openbare gebouwen overspoelde. Naast de spectaculaire reddingsacties en de inzet van de Civiele Bescherming staat vooral het menselijke leed centraal. Een indringende herinnering aan een ramp die aantoonde dat de strijd tegen het water ook na 1953 nog lang niet gestreden was.

• Baasrode,… niet zo maar een gemeente, niet zo maar een dorp

Auteur: Jan Fierens
In dit openingsstuk wordt een warm pleidooi gehouden voor de bijzondere plaats die Baasrode doorheen de geschiedenis heeft ingenomen. De auteur schetst hoe de ligging aan de Schelde het dorp uitbouwde tot een belangrijk knooppunt voor scheepvaart, visserij, handel en industrie. Van Romeinse heerbanen en middeleeuwse veerdiensten tot spoorwegen, steenwegen en de verbinding met Brussel: telkens opnieuw blijkt Baasrode een strategische schakel tussen verschillende regio’s. Ook de economische betekenis van de scheepsbouw, visvangst en voedingsnijverheid komt aan bod. Het resultaat is een enthousiaste ode aan een dorp dat volgens de auteur veel meer is dan een gewone gemeente: een plaats met een uitzonderlijke ligging, een rijke geschiedenis en een opmerkelijk verleden waarop men terecht trots mag zijn.1.

• Het ontstaan van Baasrode – Deel 1

Auteur: Ludo Robberechts
Het eerste historische artikel van het allereerste Baceroth-tijdschrift duikt diep in de oorsprong van Baasrode. Robberechts onderzoekt de betekenis van de plaatsnaam en bespreekt verschillende theorieën over het ontstaan ervan, van ontgonnen bosgebied tot aanlegplaats aan de Schelde. Vervolgens neemt hij de lezer mee naar de Romeinse tijd, toen Baasrode uitgroeide tot een strategisch knooppunt van water- en landwegen. Ook de vroege middeleeuwen komen aan bod, met bijzondere aandacht voor het domein Baceroth en de banden met de abdij van Lobbes. Een boeiende kennismaking met de oudste geschiedenis van Baasrode en de fundamenten waarop het dorp zich ontwikkelde.

• Afscheid van een wielervedette: Jean Brusselmans

Auteur: Danny Cornelis
Met dit eerbetoon brengt Danny Cornelis hulde aan Jean Brusselmans (1946–2002), een van de meest talentvolle wielrenners die Baasrode heeft voortgebracht. Het artikel volgt zijn opmerkelijke carrière vanaf zijn eerste koersen als tiener tot zijn jaren als profrenner. Speciale aandacht gaat naar zijn spectaculaire terugkeer na een zware valpartij in 1967, een gebeurtenis die normaal het einde van een sportloopbaan betekende. Dankzij een uitzonderlijke wilskracht vocht Brusselmans zich terug naar de top. Het resultaat is een warm en menselijk portret van een sportman die niet alleen indruk maakte door zijn prestaties, maar ook door zijn doorzettingsvermogen.

• Vroeger en Nu

Samenstelling: François De Saeger & Lieve De Decker
Een vertrouwd straatbeeld krijgt een historische dimensie in deze rubriek waarin een oude postkaart wordt vergeleken met een hedendaagse foto. Het zicht richting de Drie Huiskens toont hoe het dorpsbeeld doorheen de tijd veranderde en tegelijk herkenbaar bleef. Een eenvoudige maar waardevolle bijdrage die uitnodigt om met andere ogen naar het huidige Baasrode te kijken.

• Den Briel: naam en gebied

Auteur: Steve De Maeyer
Waarom spreken we van Den Briel, en hoe schrijf je die naam eigenlijk correct? Steve De Maeyer onderzoekt de geschiedenis achter een van de bekendste wijknamen van de streek. Hij legt uit hoe Ouden Briel, Nieuwen Briel en Jongen Briel historisch van elkaar verschilden, maar geleidelijk tot één groter geheel uitgroeiden. Daarbij bespreekt hij taalgebruik, plaatsnamen en lokale tradities. Het artikel biedt een verrassende inkijk in iets wat vanzelfsprekend lijkt, maar bij nader onderzoek een rijke geschiedenis blijkt te verbergen.

• Eén jaar Heemkunde

Auteur: Redactie
Deze terugblik vat het eerste werkingsjaar van Heemkring Baceroth samen. De tentoonstelling tijdens het kermisweekend, de voordracht van heemkundige Ruys, de deelname aan de parochiefeesten en de succesvolle lezing over Den Briel tonen hoe snel de jonge vereniging een vaste plaats veroverde binnen het lokale verenigingsleven. Het enthousiasme van bezoekers en leden klinkt doorheen het hele overzicht. Het artikel ademt de pionierssfeer van een heemkring die vastbesloten is om het verleden van Baasrode te bewaren en te delen.

• Ledenlijst en Aanwinsten

Auteur: Redactie
Het slot van dit eerste nummer biedt een overzicht van de groeiende ledenkring en van de vele schenkingen die de basis vormden van de jonge collectie van Heemkring Baceroth.